گئورگ گروبر جورج اورول
در برابر ملیگرایی «هیچکس مصون نیست» ملیگرایی به معنای گستردهای که من بهکار میبرم، جنبشها و گرایشهایی چون کمونیسم، کاتولیسیسم سیاسی، صهیونیسم، یهودستیزی، تروتسکیسم و صلحگرایی را نیز در بر میگیرد. ملیگرایی الزاماً به معنای وفاداری به یک دولت یا کشور نیست، چه رسد به کشور خود فرد؛ واحدهایی که ملیگرایی به آنها مربوط میشود حتی لازم نیست واقعاً وجود خارجی داشته باشند.»
فرشید یاسائیسخنی با تماشاگران مرگ شاید نتوانیم یک باره مجازات مرگ را از قوانین برچینیم، اما میتوانیم از تماشای آن سر باز زنیم. میتوانیم کودکانمان را از میدانهای خشونت دور کنیم. میتوانیم به جای مرگ، زندگی را تماشا کنیم، به جای طناب دار، شاخهای سبزو آواز پرندگان را بشنویم.
این رساله تلاشی است کوچک برای برانگیختن پرسشی بزرگ: ما در برابر مرگ دیگری چه موضعی داریم؟
مسعود نقره کار«روشنفکران» روشنفکرستیز! روشنفکران و روشنفکری دشمنان دیگری هم داشته اند، که یکی از آن ها خصمِ خانهزاد و جدا افتاده از پیکرۀ خویش بوده است. ناسازگاری تیپ های روشنفکری، آنجا که به تخریب و ستیز با یکدیگر کشانده شدهاند، از موانع رشد جنبش روشنفکری و دموکراسی در میهنمان بودهاند. روشنفکران غربگرا، خواهان آزادی و پارلمانتاریسم و توسعه اجتماعی با اولویت کارهای فرهنگی و آموزشی و تربیتی از یک سو، و روشنفکران چپگرای باورمند به سوسیالیسم و عدالت خواهی از سوی دیگر، هرگز همکاری و سازگاری با یکدیگر را بر نتافتهاند.
میترا محمودیتحولات ژئوپلیتیکی و بستن سفارت جمهوری اسلامی در کانبرا در پی تحولات اخیر میان استرالیا، اسرائیل و مسئله فلسطین، تصمیم ناگهانی دولت آنتونی آلبانیزی برای بستن سفارت جمهوری اسلامی در کانبرا را نمیتوان صرفاً ناشی از دغدغههای حقوق بشری، حمایت از مردم ایران یا مقابله با تروریسم دانست. این اقدام بخشی از بازی قدرتهای جهانی و معادلات ژئوپلیتیکی است و تحت تأثیر مستقیم لابیهای صهیونیستی در استرالیا و نفوذ اسرائیل از طریق آمریکا اتخاذ شده است.
بیژن باران ایران و ترامپ وقتی یک موشک بالستیک ایرانی از اصفهان به سمت اسرائیل شلیک میشود، اولین چیزی که با آن برخورد کند، ارتش آمریکا در عراق، هواپیماهای رافال فرانسوی در امارات متحده عربی (که عربستان سعودی اجازه استفاده از حریم هوایی خود را به آن میدهد) و ناو هواپیمابر کارل وینسون ایالات متحده در خلیج فارس است که کوشند با جدیدترین ناوشکنهای موشکی آن را سرنگون کنند. اگر موشک ایرانی از همه این سلاحهای مدرن بگرید، نیروی هوایی اردن و ارتش آمریکا در اردن و همچنین هواپیماهای تایفون و اف-۳۵ نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا از قبرس از راه میرسند.
حمید اکبریملت کربلایی ایران: کالبد شکافی سخنرانی دوم شهریور خامنه ای در سه پرده تراژی کمدی
در روز یکشنبه، دوم شهریور ۱۴۰۴، پیرمردی هشتاد و شش ساله که - بنابر میانگین درازای عمر در ایران یک پایش لب گور است - در مقام رهبر مطلقه یک کشور نود میلیونی در بالای صحن حسینیه خمینی نشسته و آغاز به سخنرانی می کند. او که ظاهرا از شور ذوب شدگان حاضر در جلسه به وجد آمده، با تبسمی بر لب، نخست آیه ای از قران به عربی را می خواند. سپس می گوید که دو جمله برای گفتن دارد، یکی در باره ی امام رضا به مناسبت «شهادت» او و دیگری در باره ی مسایل جاری ایران، گرچه در بخش آخر یک نکته هم می افزاید.
ناصر عظیمیحمله به خانهی کمیتهی انقلاب در روستای ملاسرا (به مناسبت یکصد و چهارمین سالمرگ حیدرخان عمواوغلی) حیدرخان عمواوغلی در طول نوزده سالی که در ارتباط با تاریخ ایران در مشروطه و جنگل فعال بود، زندگی پرفراز و فرودی را پشت سر گذاشت و سرانجام هنگامیکه در خرداد سال۱۳۰۰خورشیدی از جمهوری آذربایجان در شوروی برای هدایت انقلاب ایران به گیلان آمد، در یک حادثهی تراژیک در روستای «ملاسرا»ی فومنات در روز ۷ مهر۱۳۰۰ خورشیدی دستگیر و پس از حدود دو ماه کشته شد. این مقاله با استفاده از پژوهش نویسنده در «جنبش و انقلاب جنگل»، کوشش کرده است نوری بر تاریکی این حادثه بیفکند.
مسعود فتحیتعلیق یا توقف داوطلبانهی غنیسازی،
راهی در جهت پایان دادن به جنگ و تحریم! جمهوری اسلامی طی ۲۲ سال گذشته با اصرار بر غنیسازی، هزینههای اقتصادی و سیاسی سنگینی را بر مردم تحمیل کردهاست. کشور ما بهویژه در این دو دهه فرصتهای زیادی را در منطقه از دست دادهاست و اقتصاد آن با گسست بیشتر از اقتصاد جهانی، لطمات جبرانناپذیری دیدهاست. زمان آن رسیدهاست که بر این چرخهی معیوب و وارونه نقطهی پایان گذاشته شود. غنی سازی اورانیوم تا زمان حل اختلافات باید تعلیق و حتی منتفی اعلام شود و مذاکره بر سر موضوعات دیگر آغاز گردد. هر چند انتظار چنین اقدامی از جمهوری اسلامی در حکم اعتقاد به معجزه است، اما در عین حال امکانی در جهت خلاصی از وضعیت کنونی است، همچنان که امکان آغاز خلاصی از جمهوری اسلامی نیز.
شیوا فرهمند رادنگاهی به کتاب مهندسان انقلابی به نظر این نگارنده نویسندگان کتاب در جستوجوی نیروهای انقلابی در میان دانشجویان آن دانشگاه در آن سالها، به خطا رفتهاند. ایشان نیز در این کتاب متأسفانه اسیر توهم و کلیشهٔ رایج هستند که گویا «چپها و کمونیستها و روشنفکران بودند که انقلاب کردند و سپس قدرت را به روحانیان سپردند». ایشان درد دل میکنند که در طول کار روی کتاب، این پرسش برایشان مطرح میشده که: «چرا وقت خود را صرف مطالعهٔ دانشجویان چپگرای ایرانی کنیم که سیاستهای سطحی و گمراهکنندهشان به انقلاب ۱۹۷۹ منجر شد؛ یعنی انقلابی که رژیمی مرگبار و استبدادی به وجود آورد که سرسختانه در قدرت باقی مانده است؟»
بایز افروزیچهره ی انسانی سرمایه داری در غزه مردم جهان طی چند دهه ی اخیر به اندازه ی چند قرن گذشته باسیمای انسانی سرمایه داری' آشنا شدند و با چشمان خود تجلی آن را در نقاط مختلف جهان، در ایران تحت سلطه ی رژیم ولایت فقیه، در لیبی، عراق، افغانستان اشرف غنی و سپس طالبان، در سومالی و اوکراین، در بالکان و به ویژه در غزه مشاهده نمودند. بنابراین به چپ های بریده ای که برای کشف سیمای انسانی سرمایه داری به پستوهای نیمه تاریک کتابخانه های دانشگاه های اروپایی پناه برده اند بایستی خبر داد که بیرون آیید، مردم سیمای واقعی نظام سرمایه داری را در عمل کشف و مشاهده کردند و برای این کشف خود بهای بسیار سنگینی پرداختند.
علی شاکری زندکودتا بود یا نبود، از زبان خودشان
به اسبابچینی هایشان بنگریم - بخش الف انگلیسیها به تهدید و تخویف مصدق از تمام راههای ممکن ادامه میدادند. در اواخر آوریل ۱۹۵۳ عوامل ایرانی ام آی ۶ سرلشگر افشارطوس رئیس کل شهربانی را ربوده به قتل رساندند. هدف آنها از این اقدام آن بود که اولاً ثابت کنند دولت مصدق وضع متزلزلی دارد و ثانیاً افسر قابلی را که احساس میکردند ممکن است بصورتی مؤثر جلوی اقدامات آنها را در اجرای کودتا بگیرد از سر راه خود بردارند. سرلشگر ،زاهدی همراه با بقایی و چند تن از افسران بازنشسته در اجرای نقشهی این قتل دخالت داشتند.
دکتر حسین لاجوردیآیا کنارهگیری شاهزاده رضا پهلوی به سود اپوزیسیون است؟: یک بازنگری راهبردی به باور من، چالش کنونی اپوزیسیون ایران، کنارهگیری شاهزاده رضا پهلوی نیست، بلکه ضرورت یک بازتعریف بنیادین در نقش سیاسی ایشان است. برای چهار دهه، شاهزاده رضا پهلوی به عنوان یک چهره ملی و نماد وحدت از سوی طرفدارانشان در اپوزیسیون مطرح بودهاند اما تا به امروز این استراتژی به موفقیت چشمگیری منجر نشده است. شوراهای متعدد، پیمانها و ائتلافهایی که با محوریت ایشان یا مشارکت فعالشان شکل گرفت، یکی پس از دیگری به بنبست رسیدند.
فرشید یاسائیبه نام آزادی، عدالت و کرامت انسان! خبر رسیده است که شهرداری تهران، به فرمان حاکمان وقت ، تصمیم گرفته است قطعهٔ ۴۱ بهشتزهرا ـ جایی که پیکر هزاران زندانی سیاسی دههٔ شصت آرمیدهاند ـ را به پارکینگی سرد و بیروح بدل سازد. گویی تاریخ را میتوان با آسفالت پوشاند و حقیقت را با خطوط سفید پارکینگ محو کرد. این اقدام نه تنها بیحرمتی به خاک و استخوان فرزندان ما است ، بلکه تلاشی مذبوحانه برای کشتن دوبارهٔ حقیقت و خاموش ساختن حافظهٔ تاریخی یک ملت است.
مهرداد درویش پورصدای سوم، روزنهای به دمکراسی و صلح طرفداران صدای سوم از اقتدار عقلانی و دمکراتیک دربرابر اقتدار موروثی و دینی و ایدئولوژیک دفاع می کنند. با این همه باید تاکید کرد ما در عصر پسا ایدئولوژی به سر می بریم و سیاست باید موردی و نه ایدئولوژیک باشد. بنابراین اولویت صدای سوم در لحظه حاضر - بیش از آن که حتی بر پایهی جمهوریخواهی، اصلاحطلبی دینی یا پادشاهیخواهی استوار باشد - بر اصل «نه به جنگ و نه به جمهوری اسلامی» و دفاع از صلح و دموکراسی استوار است. این رویکرد به معنای نادیده گرفتن گذشته یا دعوت به فراموشی سرکوبگرانه نیست که با سانسور و تحریف گذشته همراه است و عملا جنبش دادخواهی را بی معنا می سازد، بلکه با ایجاد توازنی بین خاطره و فراموشی یادآور مفهوم پل ریکور درباره «فراموشی خلاق» است که با بررسی انتقادی گذشته از آن درسآموزی میکند تا چشماندازی پیشرو بگشاید.
ایرج فرزادسیاست «پایان باز» به نظر میرسد که انتصاب لاریجانی به عنوان دبیر شورایعالی امنیت ملی، گوشه ای از بستن آن "پایان باز" در مورد اسلام سیاسی در ایران است. نگاهی مختصر به زندگی در جامعه ایران به هر کس نشان میدهد که اساس مدنیت آن جامعه در حال فروپاشی است. ۹۰ در صد کارگران شاغل در ایران "قرارداد موقتی" دارند و گرانی سرسام آور، قطع برق و بحران کم آبی، حتی آن کارگران دارای دستمزد چند برابر زیر خط فقر را با تهدید اخراج مواجه ساخته است. کاملا مشخص است که این وضعیت به انفجار اجتماعی نزدیک میشود. رژیم اسلام با انتصابها و احیاء "شورای عالی دفاع" دارد خود را برای کاهش تنشها بین جناحهای خود و یکدست سازی در برقراری "امنیت" داخلی آماده میکند.
بهروز اسدیاخلاق و فساد اخلاقی در فرهنگ سیاسی؛ از میراث استبداد تا ضرورت بازسازی اعتماد فرهنگ سیاسی هر جامعه حاصل تاریخ، قدرت و ارزشهای اخلاقی آن است. در جامعه ما اما، سایه استبداد فردی و حکومتی دههها بر زندگی اجتماعی سنگینی کرده است. نتیجه این تجربه، فرهنگی است که در آن بیاخلاقی، برچسبزنی، تخریب و کیش شخصیت جایگزین گفتوگوی سازنده و نقد مسئولانه شده است.
مسعود نقره کارشعبان جعفری، شعبونِ تاج بخش! شعبان را از مدتها قبل از ۲۸ مرداد، یواش یواش از میانه تظاهراتـی که بـرای دکتر مصدق میشد، به سمت خود کشیده و به صحنه آورده بودند. اوج کارش هم در ۲۸ مرداد بروز یافت. عامل اصلی هم در این کار شمس قنات آبادی بود، همان که بعدا در مجلس شورای نوزدهم لباس روحانیت را کنار گذاشت و ریشها را همتراشید و رفت، و بعد شد حقوق بگیر آستان قدس رضوی که تولیت آن در آن زمان با شاه بود، و چنانکه میگویند حتی با مادر شاه (تاج الملوک) ازدواج کرد."
کاظم کردوانینگاه داریوش همایون به جنبش ملی و رهبری مصدق به مناسبت سالگرد ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و کودتایی که ایران را به این روز رساند جنبشی که مصدق به راه انداخت بهنظر من یک ارزش دارد و آن این است که توده مردم ایران را باز میگویم بهعنوان مردم نه بهعنوان شیعه اثنی عشری نه بهعنوان شیعه آل علی نه بهعنوان مقلد فلان مرجع مذهبی، نه بهعنوان سربازان فلان پادشاه، توده مردم ایران را برای اولین بار در تاریخ وارد صحنه کرد و به مردم ایران یک شخصیتی، یک هویتی داد که هیچوقت دیگر از بین نخواهد رفت.
علی آشورییادنامهای برای بیست و هشتم مرداد در کردستان پیش از ۲۸ مرداد ۱۳۵۸، در کردستان و بسیاری از مناطق دیگر ایران، نوعی اتحاد مدنی و سیاسی میان اقوام، ملل و مذاهب شکل گرفته بود. شوراها و انجمنهای محلی، معلمان و روشنفکران، نیروهای چپ، مذهبی و ملیگرا در کنار هم میکوشیدند تجربهای نو از خودگردانی و مشارکت اجتماعی را بسازند. اما با فرمان آیتالله خمینی و فتوای «جهاد علیه کُردها»، این تجربهی دموکراتیک نیز در فراز و فرود رشد خود خفه شد.
دکتر محمد حسین یحیاییجمهوری فدرال یک ضرورت تاریخی است جمهوری فدرال هیچگونه خللی به تمامیت ارضی کشور وارد نمی کند، هرچند اتحاد واحد ها با مرکز داوطلبانه است ولی با گذشت زمان با توجه به ساختار اقتصادی و سیاسی این اتحاد عمیق تر می شود، در نتیجه برای حفظ تمامیت ارضی جمهوری فدرال ایران یک الزام و ضرورت تاریخی است بنابرین باید اذعان کرد که رژیم ولایت فرسوده شده، قادر به ادامه حیات نیست و از هم اکنون باید کنشگران واحد های ملی در کنارهم قرار گیرند و آینده جمهوری فدرال را بررسی کنند، البته این جمهوری سکولار، با آزادی اندیشه و بیان و احترام به جامعه مدنی و منشور جهانی حقوق بشر خواهد بود، با این روش آینده سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایران فدرال تضمین خواهد شد.
تقی روزبهاعتراضات شهروندان اسرائیلی وارد نقطه عطف تازهای میشود!
شکاف های درونی دولت و طبقه سیاسی حاکم. چنانکه مخالفت ارتش اسرائیل و نهادهای امنیتی با اشغال کامل غزه و گسترش جنگ و بی اعتنائی دولت به جان گروگانها، اکنون بسی بارزتر شده است. حتی نهادهای امنیتی نیز با اشغال غزه موافق نیستند و اخیرا هم ۶۰۰ تن از مسولان رده بالای امنیتی و نظامی و سیاسی سابق در نامه ای به ترامپ خواهان اعمال فشار او برای اجتناب از این حمله و تاکید بر مذاکرات صلح بود. اکثر مخالفان براین باورند که شخص نتانیاهو با اولویت دادن به امیال و مطامع و منافع سیاسی خود، کشور اسرائیل را با تهدیدها و فاجعه و بحرانهای بزرگ مواجه می کند.
بهزاد كریمیدر رابطه با سریال «تاسیان» و این «۵۷ ایها»! خانم سناریست که هنگام انقلاب شیرخواره بودند، چرا باید شیارخوردگی جوانی خود در حکومت اسلامی را بس غیرمنصفانه از چشم چپ ببیند و آن را به حساب چپ بگذارد؟ او اگر تاریخ را منصفانه بخواند در متن همین انقلاب که دردمندانه ذبح در مذبح اسلامی شد، نمونههای فروانی از عشق و عاطفه و مهربانی در آن مییابد. چپ مسلماً کم خطا نداشته است، در عین حال اما چپِ مواجه با سرکوب راستگرایان اسلامی و غیر اسلامی در طول تاریخ این سرزمین، در زمرهی عاشقترینها و به سرودهی شاملو «زیرا که مردگان این سال عاشقترین زندگان بوده اند». نتیجهی انقلاب را عیناً به حساب خود انقلاب نوشتن، خواندن تاریخ به دلخواه خویش است و همخوان با تمایلات خود.
ایرج فرزاددرباره مصوبات کنگره پ.ک.ک به برداشت من، انحلال پ.ک.ک به عنوان نیروئی که پس از فروپاشی دیوار برلین سنت پیشمرگایهتی را زنده نگاه داشت، یک تصویر کاذب از مبارزه در "کردستان" را زیر و رو میکند. نه فقط در میان جریانات ناسیونالیست کُرد، پیشمرگایهتی یک سنت مقدس و "کردی" است، بلکه چپ بطور کلی و انواع سوسیالیستهای خلقی و جهان سومی در غرب، از کردستان همین تصویر را ارائه داده و کماکان ارائه میدهند. در این سنت کار شده، "کوه" و کوهستانهای کردستان مرکز مبارزه است و "مبارزه مسلحانه"، از این منظر هم "طولانی" است و هم بی ربطه به تحولات اقتصادی، یعنی سرمایهداری شدن جوامع و از جمله در همه "چهار پارچه".
مهناز متینخشونت و بیرحمی رویارویی سیاسی در اپوزیسیون ایرانی، بر بستر نابسامانیهای دنیایی بحرانزده کمتر از سه سال پیش، ایران جنبش «زن، زندگی، آزادی» را تجربه کرد؛ جنبشی با خواستهایی انسانی: آزادی، حقوق شهروندی، جدایی دین از دولت، رفع تبعیض از زنان و برابری همهی انسانها به رغم تفاوتهایشان. «زن، زندگی، آزادی»، نطفههای فکر و فرهنگی انسانی را به جامعه عرضه کرد که با نظام ارزشی جمهوری اسلامی تقابلی بنیادین دارد. آیا «زن، زندگی، آزادی»، شهابی بود که در آسمان ایران، لحظهای درخشید و رفت؟ یا نشانی از آغاز دورهای تازه در مبارزات دموکراتیک ایرانیان، مبتنی بر ارزشهای انسانی جهانشمول و جهانروا، در نفی فرهنگ خشونت، بیرحمی، طرد و حذف دیگری؟
فرید دهدزی مداخلهجویی و مداخلهخواهی از کودتای ۲۸ مرداد تا دوران معاصر براساس اسناد وزارت امور خارجه آمریکا کودتا و مداخله نظامی توسط بیگانگان و ابرقدرتها در ایران، متضمن وجود جریانهای مستعد و پذیرا از درون در مقابل استیلای سیاسی و نظامی قدرتها است. تا از درون میل و فکر تمایل به بیگانه وجود نداشته باشد، امکان استیلاء ابرقدرتها امکانپذیر نیست. تنها هیأت حاکمه نیست که باید پذیرای استیلای بیگانه باشد، بلکه نیروهای سیاسی پیرامون و بیرون از قدرت هم خواسته و یا ناخواسته، مداخله و استیلاء بیگانه را اعتبار میبخشند. در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ مشاهده شد؛ آمریکا نیازمند زمینهسازی کودتا در داخل ایران نبود. زیرا برخی جریانهای درون و بیرون حاکمیت، پیش از اینکه تحتتأثیر تحریکات آمریکا و غرب قرار بگیرند، خود به فکر و میل مراجعه به بیگانه، پیدا کرده بودند.
|