آرام بختیاری

فلسفه چه میگوید،چه میخواهد،چه میتواند ؟

موضوعات تحصیل فلسفه، در دانشگاههای غرب

یکی از جذابیت های مطالعه و تحصیل فلسفه در دانشگاههای غرب،ادعای" توضیح معنا و تفسیر متون" است. از جمله انگیزههای تفکر فلسفی، میتواند کنجکاوری، علائق و منافع شخصی، ویا دسترسی به پروسه و مقوله شناخت باشد. رشته فلسفه را از زمان کانت به دو بخش فلسفه نظری و فلسفه عملی تقسیم نموده اند. فلسفه نظری شامل رشته های متافیزیک، علم منطق، و تئوری شاخت است. و حوزههای فلسفه عملی شامل- علم اخلاق، فلسفه سیاسی، فلسفه حقوق، فلسفه تاریخ، انسانشناسی فلسفی، و رشته استتیک و زیبایی شناسی است.



ناصر اصغری

جنگ و صلح

شبح جنگ بر فراز سر جامعه ایران در گشت و گذار است. جنگ و فاجعه‌ای که می‌تواند و حتما هم به همراه خواهد آورد معضلی است بزرگ بر دهها معضل دیگری که جامعه با آن درگیر است. اینکه جنگ می شود یا نه؟! بحث گرمی است در بازار تحلیلگران سیاسی رسانه‌ها. کسی می‌تواند با آوردن دهها فاکت و دلیل نشان بدهد که جنگی درنمی‌گیرد. کس دیگری با آوردن تعدادی فاکت و دلایل دیگری نشان دهد که حتما جنگ می شود. این بازار گرمی را پایانی نیست. بازار گرمی ای که بعضا پای ما فعالین سیاسی را هم به میان می کشد.



اسماعیل رضایی

همسازی و همسانی

همسازی با دیگر احزاب و سازمان های خواهان گذار از استبداد دینی در صورت لزوم امری ضروری است. ولی این وحدت و همسازی برای نیروهای مترقی و چپ بایستی تاکتیکی و نه استراتژیک بوده و از یک مرزبندی شفاف و ملموس برای توده ها نیز برخوردار باشد. چرا که نیروهای راست و راست افراطی«ملی گرا ها، سلطنت طلب ها و ملی مذهبی ها» و در نهایت حتی اقشار میانی«خرده بورژواها» برعکس نیروهای چپ، از حمایت همه جانبه قدرت های سلطه گر جهانی برخوردار بوده وسعی می کنند؛ دستاوردهای توده ها را مصادره به مطلوب نمایند. در مقابل نیروهای چپ بایستی با یک وحدت استراتژیک و پایدار برای گذار از استبداد دینی و فراهم نمودن بستر های یک تعدیل و تعادل سازه ای و در نهایت حرکت بسوی سوسیالیزه نمودن بنیان های ساختاری به نفع کارگران و محرومان و زحمتکشان سوق یابند.



new/lukacs1.jpg
جُرج لوکاچ

اصول هستی‌شناختیِ بنیادین مارکس

ترجمه‌ی: کمال خسروی

تلاش برای جمع‌بندی هستی‌شناسیِ مارکس به‌لحاظ نظری، به‌وضعیتی کمابیش پارادخش‌گونه [پارادُکس] دچار می‌آید. از یک سو هر خواننده‌ی بری از پیش‌داوری باید دریابد که همه‌ی گزاره‌های مشخص مارکس ــ اگر برکنار از پیش‌داوری‌های مُد روز، به‌درستی فهمیده شوند ــ در تحلیل نهایی گزاره‌هایی مستقیم‌اند درباره‌ی یک هستی، همانا معنا و منظوری صرفاً هستی‌شناختی دارند. از سوی دیگر، نزد مارکس هیچ بررسی مستقلی پیرامون معضلات هستی‌شناختی نمی‌توان یافت؛ در هیچ جای آثار او اقدامی برای یک موضع‌گیری دستگاه‌مند یا دستگاه‌مندسازنده پیرامون تعریف و تعیین جایگاه هستی‌شناسی در اندیشه‌ورزی، مرزبندی‌اش با شناخت‌شناسی، منطق و غیره وجود ندارد.



manouchehr-salehi2.jpg
منوچهر صالحی

کند و کاوی درباره فدرالیسم (۵)

بنا بر بند ۱ از اصل ۲۰ قانون اساسی آلمان «جمهوری متحده آلمان دولتی دمکراتیک، فدرال و رفاء اجتماعی است.» جمهوری آلمان از دولت فدرال و هم‌چنین دولت‌های ایالتی که از حاکمیت محدودی برخوردارند، تشکیل شده است. دولت‌های ایالتی در این کشور دارای وظایف ایالتی هستند و مجموعه دولت فدرال و دولت‌های ایالتی تمامیت کمی و کیفی جمهوری فدرال آلمان را تشکیل می‌دهند.



خدامراد فولادی

نمادها و نمودهای ریاضی- فلسفی ِ زمانمکان

یک: زمان در پیوند ِ ناگسستنی با مکان است. به این معنا که زمان بدون ِ محمل ِ مکانی و مکان بدون ِ سنجه ی حرکت مند و حرکت شمار ِ زمانی هم به لحاظ ِ مادی و عینی ناممکن و هم به دلیل ِ علمی و تجربی غیر ِ قابل ِ تصوراند، به طوری که می توان زمان و مکان را وحدتی همبسته با نام ِ زمانمکان نامید. زمانمکان از این رو، واقعییت ِ وجودی، عینی، مستقل از ذهن ِ ماده ی در حرکت است که در اشکال ِ تعین مند ِ طبیعت یعنی میلیون ها جهان، میلیاردها کهکشان، میلیاردهامیلیارد منظومه،ستاره ، سیاره و سیارک ِ غیر ِ قابل یا قابل ِ سکونت هستی ِ بالفعل یا بالقوه ی بی آغاز و پایان دارد



ijadi12.jpg
جلال ایجادی

آنها تاریخ پیامبر، قرآن و اسلام را ساختند


ما نیازمند یک بازنگری عمومی و علمی در باره همه تاریخ اسلام هستیم. تاریخ تنظیم شده از جانب منابع و اشخاص اسلامی از همان آغاز اسلام تا امروز سرشار از اخبار و روایت ها و تفسیرهای غیرواقعی و جعلی می باشد. بسیاری از حوادث و رویدادهایی که توسط تاریخ نویسان اسلامی مانند ابن اسحاق و ابن هشام و البخاری و الواقدی و طبری و دیگران در گذشته و توسط فقها و شخصیت های دینی و حوزوی و دانشگاهی و نواندیش دینی در طول قرن ها تا امروز در باره اسلام گزارش شده، با واقعیت های تاریخی انطباق ندارند. آنها تاریخ واقعی را پنهان کردند و دروغ را جای تاریخ گذاشتند. تاریخ، تکرار جعلیات نیست و آنجا که حقیقت پنهان شده سرانجام آشکار می گردد. البته این حقیقت جوئی نیازمند تلاش خردمندانه و علمی و جسورانه است.



new/dalai-lama-01.jpg
آرام بختیاری

اخلاق سکولار بجای ادیان خشونت گرا

دالایی لاما، قدیمی ترین تبعیدی فعال سیاسی

دالایی لاما، رهبر استقلال طلبان کشور تبت از زیر سلطه کشور چین، خود را گاهی یک بودیست کمونیست و گاهی یک کمونیست بودیست می نامد. پیرامون خشونت گرایی ادیان و اهمیت اخلاق میگوید- ما نیاز به اخلاقی سکولار داریم که ورای همه ادیان باشد چون اخلاق مهمتر از دین است و بجای دنباله روی از ادیان خشونت گرا؛ غیر از عرفان گرایی منفعل و پاسیو، باید دنبال آموزش یک اخلاق سکولار بود، چون تعصب دینی، همراه با خشونت، بنیادگرایی، ارتجاع و تنگ نظری است.



ahad-ghorbani.jpg
احد قربانی

ضرورت مبرم تفکر مستقل و خودسالاری

دموکراسی بدون تفکر مستقل توده‌ها معنی ندارد. این وظیفه مبرم و دائمی رهبران، توده‌ها، هنرمندان و اندیشمندان است که دائمن تشویق به تفکر مستقل کنند. راه آنرا نشان دهند و موانع آنرا شناسائی، افشا و برطرف کنند. انسان خودسالار، ناوابسته و اندیشنده سرمایه‌ای کلان جامعه و منبع بی‌بدیل آرمان، اندیشه، آرا و ایده‌های نوین است.



Saeed-Rahnema.jpg
سعید رهنما

حزب سوسیال‌دموکرات آلمان:
از «گوتا» تا «گُدِسبِرگ» و فراسویِ آن

بازخوانی جنبش‌های رفرمیستی سوسیالیستی (۸)

حزب سوسیال‌دموکرات آلمان به‌عنوانِ یک حزبِ برنامه-محور، در مسیر طولانی زندگی خود که دوره‌های امپراتوری آلمان، جنگ جهانی اول، دو انقلاب، جمهوری وایمار، سلطه‌ی فاشیسم و جنگ جهانی دوم، اِشغالِ متفقین، تجزیه‌ی آلمان، و وحدت آلمان را دربر می‌گیرد، چندین بار برنامه‌ی خود را تغییر داده است. برنامه، به‌مثابه مهم‌ترین سندِ عام، راهنمایِ عمل و دورنمای سیاسی حزب در مقاطع زمانی مختلف بوده است. برنامه‌ها با نامِ شهری که اجلاس عمومی حزب در آن‌جا برگزار شده و به تصویب رسیده، شناخته می‌شود.



new/rosa-luxemburg1.jpg
بهروز فراهانی

روزا لوکزامبورگ ، دمکراسی ، مجلس موسسان و دولت شوراِئی

روزا لوکزامبورگ و اسپارتاکیستها ، همچون لنین و بلشویکها ، در بحبوحه حاد شدن مبارزه طبقاتی ، خرافات رفورمیستی میراث انترناسیونال دوم را به دور ریخته و از دولت نوع کمون دفاع کردند . بمثابه نیروئی که با شرکت دادن عملی و واقعی توده های کارگر ابزار سرکوب مقاومت اجتناب ناپذیرطبقه بورژوائی است که بخصوص اگر مواًضعش در " مجلس ملی" پیشنهادی به اقلیت افتاده و مالکیت خصوصی سرمایه را در خطر ببیند با سبعیتی که در تاریخ دیده نشده است کوشش خواهد کرد تا رای و اراده عمومی را در خون خفه کند .



new/manouchehr-salehi3.jpg
منوچهر صالحی

کند و کاوی درباره فدرالیسم (۴)

آرژانتین را می‌توان دمکراسی احزاب نامید. اما در سال‌های گذشته ترکیب احزاب در این کشور دچار دگرگونی‌های ژرفی شد، یعنی در احزاب بزرگ انشعاب رخ داد و در نتیجه احزاب کوچک‌تری به پارلمان راه یافتند و به‌همین دلیل نیز تشکیل حکومت ائتلافی دشوار گشته است. در حال حاضر مجلس نمایندگان از ۲۵۷ نماینده تشکیل شده است. هر ایالتی بر حسب قانون می‌تواند تعداد معینی نماینده به مجلس نمایندگان بفرستد و به‌همین دلیل هر ایالتی نمایندگان خود را برمی‌گزیند. بنا بر قانون اساسی تعداد نمایندگان هیچ ایالتی نباید کم‌تر از ۵ تن باشد و همین امر سبب شده است تا برخی از ایالت‌های بسیار کم‌جمعیت در تناسب با تعداد جمعیت خویش بیش از میانگین نماینده به مجلس نمایندگان بفرستند.



reza-asadi-s.jpg
رضا اسدی

فلسفه ی آزادی

بدون در نظر گرفتن آمانوئل کانت نمی شود به آزادی اندیشید. از نظر کانت آزادی به مفهوم استقلال است:
آزادی به آن معنی نیست که فرد هر کاری را که دل خواهش است انجام دهد مگر اینکه اخلاقی عمل نماید. آزادی آن است که از یک قانون مندی تبعیت نماییم و نه آنکه هر کاری را که بخواهیم خودسرانه انجام دهیم. و این قانون مندی را ما "فلسفه ی آزادی" می نامیم.



اسماعیل رضایی

ناسیونالیسم

ناسیونالیسم و حاکمیت ملی امروز تحت تاثیر موثر و مداوم عملکرد سازه های مسلط جهانی دگرگونه شده و بار معنایی نوینی را با خود همراه ساخته اند.هویت ملی امروز تحت تاثیر روندهای تحول و دگرگونی های مداوم در سطح جهانی از اصول، قواعد و قوانین گذشته تبعیت نمی کند. اکنون سلطه و استبداد با تکیه بر همین عرف و قانون گذشته تلاش بی وقفه ای را برای احیاء و اجرای استمرار سلطه خویش در پیش گرفته اند. مسلما تا زمالی که انسان ها به درک نوین از زیست جمعی نایل نشوند؛ دگرگونی سازه های اقتصادی اجتماعی که ازالزامات کنونی برونرفت از بحران و نابسامانی های اجتماعی انسانی است؛ امکان پذیر نخواهد بود.