۱۴ ژانویه ۲۰۲۶
خبرگزاری dpa
رئیسجمهور آمریکا بار دیگر رهبری اقتدارگرای ایران را در صورت اجرای اعدامها تهدید کرد. گفته میشود به او توصیه شده از حمله نظامی خودداری کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، به رهبری جمهوری اسلامی ایران درباره اعدام شرکتکنندگان در تازهترین اعتراضات گسترده هشدار داد. این جمهوریخواه در گفتوگو با شبکه تلویزیونی CBS News در دیترویت گفت: «ما بسیار سخت واکنش نشان خواهیم داد.» ترامپ جزئیات بیشتری از تهدید خود ارائه نکرد. پیشتر دستگاه قضایی ایران نخستین معترضان را به دادگاه کشانده بود. سازمان حقوق بشری عفو بینالملل هشدار داد که ممکن است حتی امروز نخستین حکم اعدام اجرا شود. ترامپ گفت: «اگر چنین کاری بکنند، ما قاطعانه عمل خواهیم کرد».
از آغاز اعتراضات علیه نظام اقتدارگرای جمهوری اسلامی، حدود دو هفته پیش، ترامپ بارها ایران را تهدید کرده بود که در صورت کشته شدن معترضان، آمریکا مداخله خواهد کرد. او اکنون بار دیگر حمایت خود را از معترضان اعلام کرد و گفت کمک در راه است؛ اما منظورش روشن نبود. ترامپ در پلتفرم «تروث سوشال» نوشت: «میهندوستان ایرانی، به اعتراض ادامه دهید! نهادهای خود را به دست بگیرید!»
گزارشها: به ترامپ توصیه شده از حمله خودداری کند
به گزارش شبکه آمریکایی NBC News، مقامهای دولتی اسرائیل و کشورهای عربی به دولت ترامپ توصیه کردهاند فعلاً از حمله به ایران صرفنظر کند. به باور آنان، رهبری تهران هنوز آنقدر تضعیف نشده که با یک حمله آمریکا سرنگون شود. این شبکه به نقل از یک مقام فعلی و یک مقام پیشین آمریکایی، فردی آشنا با محاسبات اسرائیل و دو مقام دولتی عرب چنین گزارش داد.
گفته میشود برخی ترجیح میدهند منتظر بمانند تا فشار بر رهبری تهران بیشتر شود. وضعیت ایران بهسرعت در حال تغییر است و ثبات رژیم میتواند بهسرعت به این سو یا آن سو دگرگون شود. روزنامه والاستریت ژورنال نیز گزارش داد که رقبای عرب ایران از دولت آمریکا خواستهاند از حمله به تهران خودداری کند.
بهنقل از مقامهای عرب، عربستان سعودی، عمان و قطر در پشت پرده به کاخ سفید هشدار دادهاند که تلاش برای سرنگونی رهبری ایران میتواند بازارهای نفت را متلاطم کند و در نهایت به اقتصاد آمریکا آسیب بزند. بهویژه از پیامدهای چنین اقدامی در کشورهای خود بیم دارند.
یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان، معتقد است که رهبری ایران دیگر هیچ مشروعیتی ندارد. این سیاستمدار حزب دموکرات مسیحی (CDU) در حاشیه سفرش به آمریکا و در گفتوگو با «تاگستهمن» شبکه ARD گفت: وقتی یک «رژیم» تنها با توسل به زور سلاح میتواند تظاهرات را سرکوب کند، روشن است که «به پایان راه رسیده است». او افزود: «این رژیم هرگونه مشروعیت و هرگونه حق حکومت بر این کشور را از دست داده است».
ساکنان تهران از آرامشِ متشنج خبر میدهند
در همین حال، در پایتخت ایران آرامشی آمیخته به تنش حاکم است؛ چنانکه ساکنان تهران پس از آنکه روز سهشنبه برای نخستین بار دوباره تماسهای خارجی ممکن شد، در تماس تلفنی گزارش دادند. گفته میشود از روز شنبه دامنه تظاهرات بهتدریج کوچکتر شده است. برخی معترضان پس از تهدیدهای ترامپ، خواهان مداخله ایالات متحده بودند. یک جوان در تماس تلفنی گفت: «میشنویم که هر روز صدها قربانی—کشته و زخمی—به بیمارستانها منتقل میشوند. وضعیت خوب نیست.»
روزنامه بریتانیایی گاردین به نقل از پزشکان در تهران گزارش داد که بسیاری از زخمهای گلوله مربوط به ناحیه چشم است. نیروهای امنیتی عمداً به سر و چشم شلیک میکنند. به گفته فعالان حقوق بشر، این تاکتیکی است که در اعتراضات پیشین نیز به کار رفته بود. به گزارش این روزنامه، یک چشمپزشک تنها در یک بیمارستان بیش از ۴۰۰ مورد آسیب چشمی ناشی از تیراندازی را ثبت کرده است. در بسیاری از موارد ناچار شدهاند چشم بیماران را خارج کنند.
ترامپ از تلفات بالای انسانی در ایران سخن میگوید
به گفته سازمان حقوق بشری «هەنگاو» مستقر در نروژ، از زمان آغاز اعتراضات دستکم ۲۵۰۰ نفر در ایران جان باختهاند. ترامپ در مصاحبه با CBS گفت آمارهای متفاوتی درباره شمار معترضان کشتهشده وجود دارد. او افزود: «اما به نظر میرسد که رقم قابلتوجهی باشد. و این برای آنها مشکلات زیادی ایجاد خواهد کرد»—اشاره او به رهبری تهران بود.
اعتراضاتی که در پی یک بحران اقتصادی آغاز شد، به قیامی سراسری در کشور تبدیل شده است. در شهرها ناآرامیهای شدیدی رخ داده و این شدیدترین اعتراضات تودهای در ایران طی سالهای اخیر به شمار میآید. رهبری کشور سرکوب خشونتبار معترضان را با این استدلال توجیه میکند که شرکتکنندگان «تروریست» یا «آشوبگر» بودهاند.
نخستین کیفرخواستها علیه معترضان
در همین حال، دستگاه قضایی کشور نخستین کیفرخواستها را علیه معترضان بازداشتشده صادر کرده است. از جمله اتهامات مطرح، «محاربه» است—عنوانی که طبق حقوق اسلامی در ایران میتواند به مجازات اعدام بینجامد. در موجهای اعتراضی پیشین نیز دستگاه قضایی احکام اعدام صادر کرده بود.
اینترنت همچنان قطع است. از این رو مردم ایران برای ارسال ویدئوهای اعتراضات به جهان، بهشدت به سرویس ماهوارهای استارلینک متعلق به ایلان ماسک وابستهاند. بنا بر تأیید خبرگزاری مالی بلومبرگ، شرکت اسپیسایکس این سرویس را برای ایران رایگان کرده است. با این حال، به گزارش رسانهها، مقامهای ایرانی در برخی مناطق موفق به ایجاد اختلال در دریافت سیگنال شدهاند.
برخورد نیروهای امنیتی با اینترنت ماهوارهای
به نوشته والاستریت ژورنال و به نقل از «گروه میان»—یک سازمان آمریکایی فعال علیه سانسور اینترنت—مقامها در آخر هفته در غرب تهران جستوجو برای یافتن و ضبط آنتنهای استارلینک را آغاز کردهاند. آنتنها و تجهیزات دریافت استارلینک ممنوع است. با این حال، برآوردها حاکی از آن است که حدود ۲۰ هزار ترمینال بهطور قاچاق وارد کشور شده است. دیشهای ماهوارهای معمولی نیز بهطور رسمی ممنوعاند. نیروهای امنیتی در چندین نقطه تهران ضبط این تجهیزات را آغاز کردهاند—رویهای قدیمی که به دوران پیش از اینترنت بازمیگردد.
به نقل از سایت نشریه تاتس (آلمان)
