چرا دونالد ترامپ میخواهد رژیم نیکلاس مادورو را در کاراکاس سرنگون کند؟ با توضیحات عقلانی راه به جایی نمیبریم.
تازهترین نقضِ آشکارِ قانون از سوی دولت رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، از پیش اعلام شده بود. یک هفته پس از آنکه آمریکا یک نفتکش را در سواحل ونزوئلا توقیف کرد، ترامپ از اعلام محاصرهٔ دریایی علیه کشتیهای حملونقل «تحریمشده» خبر داد. حقوق بینالملل دریایی کاملاً روشن است: حتی اگر نفتکشها با پرچم جعلی اقدام به قاچاق نفت خام کنند، دولتها حق ندارند خارج از آبهای سرزمینی خود، رأساً آنها را توقیف کنند.
این محاصره در واقع بخشی از تشدید تدریجی تنشها علیه رژیم کاراکاس است؛ مسیری که به تغییر رژیم میانجامد — اما نه به خاطر نفت. بازرگانان آمریکایی که به منابع طبیعی ونزوئلا علاقهمندند، بیشتر طرفدار معامله و توافق با رئیسجمهور نیکلاس مادورو هستند. انگیزههای ایدئولوژیک نیز در این تمایل به براندازی در اولویت قرار ندارند. بر اساس راهبرد امنیتی جدید آمریکا، این فرض مطرح شده است که در آمریکای لاتین آمادگی برای همکاری حتی با دولتهایی با گرایشهای متفاوت وجود دارد.
در حالی که وزیر خارجه، مارکو روبیو، بهعنوان یک «باز» شناخته میشود که رژیم چپ اقتدارگرای کاراکاس را دشمنی ایدئولوژیک میبیند، به نظر میرسد برای خودِ ترامپ مسئلهٔ اصلی مبارزه با مواد مخدر باشد؛ آن هم با وجود اینکه ونزوئلا در قاچاق مواد مخدر به سمت آمریکا (اگر اصلاً نقشی داشته باشد) نقشی بسیار ناچیز ایفا میکند. با معیارهای عقلانی، سیاستهای رئیسجمهور آمریکا قابل توضیح نیست. بخش مهمی از این رویکرد احتمالاً به میل به نمایش و فرافکنی قدرت بازمیگردد. از یکسو ترامپ میخواهد تعهدات و درگیریهای نظامی آمریکا را در سراسر جهان کاهش دهد، اما از سوی دیگر به توان ضربتی نیروهای مسلح آمریکا میبالد.
حاصلِ این تناقض، حملات نمایشی است؛ مانند حملهٔ ماه ژوئن به تأسیسات هستهای ایران، یا شاید بهزودی در ونزوئلا، اگر مادورو در برابر فشارها کوتاه نیاید. ترامپ خواهان بهکارگیری گستردهٔ نیروهای زمینی نخواهد بود. تنها میتوان امیدوار بود که کار به یک کارزارِ کمابیش هماهنگِ حملات هوایی نکشد؛ چرا که چنین کارزاری، هرچند ممکن است رژیم را سرنگون کند، اما ونزوئلا را نیز همزمان به کام هرجومرج خواهد کشاند.
۱۷ دسامبر ۲۰۲۵
به نقل از نشریه تاتس آلمان Taz
