پرویز قلیچ‌خانی کاپیتان پیشین تیم ملی فوتبال ایران، فعال سیاسی چپ و ناشر نشریه‌‌ی وزین آرش درگذشت. خانم نجمه موسوی - پیمبری، یار و همراه پرویز قلیچ‌خانی، اعلام کرده‌‌است «بدين وسيله و با كمال تاسف به اطلاع مردم ايران و تمامي دوستداران و همرزمان پرويز قليچ خاني مي‌رسانم كه قهرمان ملي و چهره‌ي هميشه زنده ي ايران در تاريخ بيست و سوم ماه مي ٢٠٢٦ مصادف با دوم خرداد ١٤٠٥ ساعت يك و نيم بعدازظهر در بيمارستاني در حومه ي پاريس درگذشت.»
پرویز قلیچ‌خانی فراتر از زمین بازی فوتبال، از نام‌آوران نسلی از ورزشکاران ایران بود که ورزش را با غرور ملی و انسانیت و آرمان اجتماعی پیوند زدند. او خود در مصاحبه‌ای علاوه بر تاکید بر خاستگاه خود، به انگیزه‌های اولیه‌اش اشاره کرده‌ و گفته‌است که « من در یک خانواده‌ کارگری و فقیر رشد کردم. طبیعی است که همیشه با این ظلم و فقر آشنا بودم. وقتی به یک حد بلوغ رسیده بودم با جهان پهلوان تختی در میدان‌های کشتی آشنا شدم و علاقمند شدم. و وقتی این علاقه تختی به مردم و به هم‌نوع‌های خودش، به محیط ورزش، و جوانمردی‌اش را دیدم، احساس کردم که این می‌تواند انسانی باشد که فقط نوک دماغش را نمی‌بیند و دارد تاریخ را می‌بیند.».

پرویز سیاست را نه عرصه قدرت، بلکه میدان مسئولیت می‌دانست. سرسختی و پیگیری او در راه دستیابی به هدف، از برجسته‌ترین ویژگی‌های شخصیتش بود. همان اراد‌‌ه‌ای که در میدان فوتبال از او قهرمانی بی‌ همتا ساخته بود، در سال‌های تبعید نیز او را واداشت تا خستگی‌ناپذیر و با امکاناتی اندک و پشتکاری کم‌ نظیر، ۱۱۱ شماره نشریه آرش را منتشر کند. نشریه آرش طی ۲۳ سال تریبونی بود برای اندیشه، نقد، دفاع از زندانیان سیاسی و مسائل جامعه ایران. این پایداری، بیش از آنکه حاصل مهارت حرفه‌ای روزنامه‌ نگاری او باشد، برخاسته از تعهدی عمیق به روشنگری و مسئولیت اجتماعی بود.

بر اساس گزارش رسانه‌های آمریکایی، تنگه هرمز بازگشایی خواهد شد و ایران دوباره اجازه فروش نفت خواهد داشت؛ این‌ها بخشی از توافقی است که آمریکا و ایران ممکن است به‌زودی به آن دست یابند. همچنین درباره برنامه هسته‌ای ایران نیز نشانه‌هایی از دستیابی به راه‌حل دیده می‌شود.
دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، در هفته‌های گذشته بارها از توافقی قریب‌الوقوع با ایران سخن گفته بود. آخرین پیش‌بینی او مبنی بر اینکه «توافق تا حد زیادی نهایی شده است» اکنون با گزارش‌های تازه‌ای تقویت شده که جزئیات توافق احتمالی را منتشر می‌کنند. پایگاه خبری Axios می‌نویسد که این توافق شامل تمدید ۶۰ روزه آتش‌بس خواهد بود. منابع دیگری از بازه‌ای میان ۳۰ تا ۶۰ روز سخن گفته‌اند.

در بیش از دو دهه رشد جنبش کارگری ایران٬ قلیچ خانی در کنار کشاندن مباحث کارگری در بطن نشریه آرش، نقش او و کمک های انسانی و مالی بی دریغ اش به جنبش کارگری ایران چقدر ارزشمند بود. امکاناتی ساخت که از شمال تا جنوب ، از شرق تا غرب را در حد خودش در بر می گرفت. فعالینی که به مشکل بر می خوردند چه در داخل و چه در خارج به او رجوع می کردند و او بدون لحظه ای درنگ کمک می کرد. این حمایت ها وقتی با نام قلیچ خانی گره می خورد در میان کارگران اعتبار جنبش کارگری را در خود دو چندان می کرد. باشد در انتشار یادنامه او به نقش موثر او بیشتر اشاره شود.

درجه‌دارهائی که متهم بودند به طرف مردم در تظاهرات آتش گشوده‌اند، نمی‌توانستند آرام بگیرند. شروع کردند به راه رفتن در اتاق و بلند بلند از خدا و رسول خدا می‌خواستند به کمکشان بیاید. با شنیدن هر صدای پائی در راهرو، سکوت، سکوتی مرگبار توی سلول حاکم می‌شد. صدا که قطع می‌شد، می‌نشستند روی زمین و قران‌های کوچک جیبی‌شان را درمی‌آوردند و بلند بلند باهم قران می‌خواندند. سمفونی حزن انگیزی که هربار با صدای پائی قطع می‌شد.

امروز (شنبه دوم خرداد ۱۴۰۵) چراغ زندگی پرویز قلیچ خانی پس از مدت ها بیماری ، در بیمارستانی در حومه پاریس خاموش شد. شهرت پرویز قلیچ خانی بیش از همه به خاطر بازی های پرافتخار او در فوتبال ایران بر سر زبان ها افتاد ، اما او بیش از همه ، در همدلی با زحمتکشان و محرومان و مظلومان زندگی کرد و همیشه خود را هم سرنوشت آنان می دانست. کافی است تلاش های او را در همه زندگی اش به یاد بیاوریم که هرگز حاضر نشد از شهرت به حقی که در ورزش داشت برای رسیدن به مال و مقام استفاده کند ، بلکه برعکس ، همیشه بر تعهد انسانی خود وفادار ماند. او در تبعید نیز تلاش کرد با انتشار مجله "آرش" سکوئی برای گفتگو و همدلی فعالان چپ فراهم بیاورد.

پاره‌ای آدمیان تنها و تنها به واسطه‌ی پدید‌آوردن یک اثر مانده‌گار تاریخ شده‌اند. سید جواد بدیع‌زاده با «شد خزان». حسن گلنراقی با «مرا ببوس» و پرویز قلیچ‌خانی با گُل‌ترین گُل فوتبال. ۲۹ اردیبهشت. روزی که همه‌ی ایران در استادیوم پیرِ شهر امجدیه خلاصه شده. بازی آغاز می‌شود. سکوتی مرگ‌بار پس از گل اولِ اسرائیل ایران را فرا‌گرفته. به ناگاه بغضِ ملتی در استادیوم پیرِ شهر به واسطه‌ی پای راست فرزندِ خاک ‌می‌ترکد. پاس حسین فرزامی، حرکتِ یکه‌سوار فوتبال ایران تا نیمه‌های زمین و شلیکی که ویسوکر، گلر پر‌آوازه‌ی اسرائیل را به قول فوتبالی‌ها چمن داد.

بشری مصطفوی، زن باردار بهائی از شهر رفسنجان در جنوب شرق ایران، یکی از ده‌ها بهائی است که طی ماه‌های اخیر، همزمان با تشدید کارزار بی‌رحمانۀ جمهوری اسلامی برای آزار و سرکوب این اقلیت دینی، بازداشت و زندانی شده‌اند.
بشری یکی از حدود ۸۰ شهروند بهائی است که از زمان آغاز درگیری‌های اخیر در اواخر بهمن در چارچوب موج گسترده‌ای از نقض حقوق بشر توسط مقامات حکومت ایران، بازداشت، دستگیر و زندانی شده‌اند. تاکنون بیش از ۴۰۰ مورد نقض حقوق بشر با حمایت حکومت ایران علیه بهائیان در سراسر کشور گزارش شده است؛ مواردی از قبیل دستگیری‌ها و بازداشت‌ها، یورش‌های خشونت‌آمیز به منازل، مصادرۀ غیرقانونی اموال و ممانعت از اجرای عدالت از سوی مقامات قضائی.

آَرشیو اخبار امروز >>

اولین خاطره‌ی رفاقت من با پرویز هم در این لحظات بود که ثبت شد. زمانی که، من در زندان بودم و از طریق تلویزیون، پایانی دل خواسته‌ از بازی ایران – اسرائیل در سال‌های بیشترین کشتار و آواره‌کردن فلسطینی‌ها توسط نظامیان اسرائیل را به انتظار نشسته بودم و پرویز در استادیوم، با دلی پیش جانباختگان و ما زندانیان، پا به پشت توپ همه زمین ملی را می‌دوید! در زمانی که، من و او هنوز هم همدیگر را ندیده بودیم، اما هر دو تایمان به یک جنبش تعلق داشتیم و متعلق به آن هم ماندیم. او، این اشتراک را همیشه حفظ کرده و کارنامه‌ی درخشان ورزشی‌اش را هم، هماره پشتوانه‌ای برای آرمان عدالت‌خواهی قرار داده است.

زبان، آینه روح انسان و معیار بلوغ یک جامعه است. انسان‌ها ممکن است از نظر نژاد، فرهنگ، مذهب یا اندیشه با یکدیگر متفاوت باشند، اما آنچه امکان همزیستی را فراهم می‌کند، زبانِ احترام و گفت‌وگو است. آینده جهان نه با قدرت سلاح، بلکه با قدرت فهم متقابل ساخته خواهد شد. تمدن‌ها زمانی پایدار می‌مانند که انسان‌ها بتوانند حتی در اوج اختلاف، کرامت یکدیگر را حفظ کنند.

تماشاگر فیلم که شاهد رویارویی دو جهان واقعی و آمیخته شدن آنها با روایتی تخیلی است، چه بخواهد، چه نخواهد و چه آگاه یا ناآگاه با چند لایه تخیلی سروکار دارد. تامل روی رابطه این لایه های مختلف تخیلی و اندرکنشی آنها با جهان واقعی خود موضوع بررسی و نقد فیلم است که کار نویسنده نیست. ولی آیا می توان با اتکا به ماجراهای فیلم و اثرگذاری دنیای تخیلی روی دنیای واقعی که در گفته بالای سیلوی پیرامون جادادن یک اردک در یک بطری خلاصه شده است، نتیجه گرفت که فیلم تازه فرهادی کنایه به جهان واقعی ایران درحال حاضر دارد؟ و اینکه روایت خیالی از ایران در این روزگار، سیر واقعی زندگی را گرفتار خود کرده و مصیبت ساز شده است؟

جامعه ایران نیز در مجموع نشان داد که میان نارضایتی و مخالفت با حکومت و پذیرش حمله خارجی تفاوت بزرگی قائل است. حتی بسیاری از مخالفان سرسخت جمهوری اسلامی نیز با حمله خارجی مخالفت کردند. تجربه تاریخی ایرانیان، از حمله عراق تا دخالت‌های خارجی در منطقه و مصائبی که برای مردم آن کشورها درپی داشته، نوعی حساسیت عمیق نسبت به حمله خارجی و اهداف پشت پرده متجاوزان ایجاد کرده است. به همین دلیل، جنگ نه‌تنها به فروپاشی انسجام داخلی منجر نشد، بلکه بعد از هفته‌های اولیه احساس همبستگی ملی را تقویت کرد.

بهرحال پرونده این موضوع بازاست و از قضا با پرسش‌گری و فشارافکارعمومی و نیروهای پیشرو و هشدارها و انتقادهای سازنده و تأکید برشفافیت، چه بسا بتوان گروه‌های کرد را- که از اعتبار و نفوذنسبی تاریخی برخوردارند وعموماهم در خیزش زن زندگی آزادی نقش مثبت و سازنده‌‌ای داشته‌اند، از وسوسه افتادن به دام این تله برحذر داشت. نکته مهم آن است که گروه‌ها و سازمان‌ها فقط در پیوند با جنبش‌های اجتماعی و مدنی وکنشگری براین بسترمی توانند از افتادن به تله وسوسه قدرت‌های بزرگ که حاصلی جز آسیب دیدن اعتبارو نفوذتاریخی شان ندارد، اجتناب ورزند.

اعتراضات مردمی در ایران تنها واکنشی به مشکلات اقتصادی یا سیاسی نبوده‌اند؛ بلکه بازتاب شکاف عمیقی میان جامعه و حاکمیتی هستند که به‌تدریج فاصلهٔ خود را از خواسته‌ها و زندگی مردم بیشتر کرده است. با این حال، در کنار سرکوب داخلی، عوامل دیگری نیز در تداوم حکومت و ناکامی بسیاری از خیزش‌ها نقش داشته‌اند؛ از نبود همبستگی و رهبری منسجم گرفته تا حمایت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی.

قدر مسلّم و بنابر واقعات صد ساله‌ی اخیر یا دقیقا پنجاه یا شصت سال اول آن و دوره‌ی پادشاهی ۵۷ سال پهلوی، ناسیونالیسم ایرانی خلاصه شد در بازسازی یا الگوبرداری از پادشاهی کهن و استبدادی کهن ایرانی. یعنی رضا شاه و پسرش محمدرضا شاه تمام انگیزه‌های تحوّل فرهنگی و سیاسی ایران را که هدف انقلاب مشروطیّت و ابداع «جامعه‌ای مدنی/ civile» بود، در «باز‌سازی مجد شاهنشاهی کهن» ایرانی [عصر هخامنشی و اشکانی و ساسانی] جهت بخشیدند.

روزهای ۲۵ تا ۲۸ اردیبهشت ضربات بسیار گسترده‌ای به خانه های تیمی چریک‌های فدایی وارد شد. من هم در روز ۲۸ اردیبهشت ۵۵ از طریق کنترل طولانی مدت قرار های خیابانی و مکالمات تلفنی دستگیر شدم . ساعت ۲ بعداز ظهر بود که ماموران ساواک با محاصره کامل منطقه به خانه‌ام ریختند و مرا دستگیر کردند. در این روز ده‌ها نفر دیگر در ارتباط با چریک های فدایی خلق دستگیر و تحت شکنجه های وحشیانه ساواک قرار گرفتند و به سال‌های طولانی زندان محکوم شدند. شبکه علنی و نیمه علنی سازمان همراه شبکه‌‌ی مخفی و خانه‌های تیمی ضربات مهلکی خوردند.

باید همه، چه چپ وچه راست، بپذیریم که تنوع ملی، قومی، زبانی و فرهنگی در ایران یک واقعیت اجتماعی است. وجود ترک‌ها یا آذربایجانی‌ها، کردها، بلوچ‌ها، ترکمن‌ها، عرب‌ها ووو همه نشانی روشن بر این واقعیت اجتماعی است. بنابراین پرداختن به این مسئله نباید به ابزاری برای شکاف انداختن بین مردم ایران بدل گردد. با نگاهی گسترده‌تر و آزادانه‌تر به موضوع، چندزبانه و چند فرهنگی بودن یک کشور می‌تواند سرمایه‌ای بسیار افتخارآمیز برای آن جامعه باشد. این غنای ارزشمند را نباید در خفقان و عقب‌ماندگی ذهنی به بند کشید. باید با چشمانی باز آن را ببینیم و بپذیریم، که اگر چنین نکنیم، دگربار باید فجایعی را شاهد باشیم. [نظرات 1]

در شرایط فاجعه‌بار میهن مان که مردم  انواع دردها ورنج‌هایی مانند گرانی، تورم، بیکاری وکمیابی داروهای ضروری، دستگیری‌ها، اعدام‌ها و نگرانی ازحملات دوباره را تحمل می‌کنند، در خارج از کشور نیز با یک جریان شبه‌فاشیستی  مواجه هستیم که با لباس‌های متحدالشکل وآرم ساواک  و سلام دادن شبیه نازی‌ها در خیابان‌ها عرض اندام می‌کنند و افزون بر هتاکی و فحاشی، دگراندیشان را تهدید به‌انواع شکنجه واعدام می‌کنند. از این‌رو سازمان‌ها وجریانات آزادیخواه که باید تمام انرژی و توان خودرا صرف مبارزه با جنایتکاران وسرکوبگران حکومت اسلامی کنند، ناچارند به برخی از اتهامات ودروغ‌های این نحله هتاک پاسخ دهند و مردم را به قضاوت بطلبند.

آَرشیو سياسی >>

کندوکاوی‌ درباره کشتار تپه های اوین، جزوه مارکسیسم اسلامی یا اسلام مارکسیستی و اهمیت آن، چپ ایران، رژیم پهلوی و سیاست ضد کمونیستی و پرواسلامیست آن رژیم.

درباره اوضاع کنونی سیاسی ایران و منطقه، ادامه تشنج‌ها در منطقه و تهدیدات منطقه‌ای طرفین تخاصم، موقعیت سیاسی و اقتصادی ایران، موج اعدام‌ها و سرکوب‌ها، موقعیت شاه اللهی‌ها و رضا پهلوی پسا جنگ ۴۰ روزه ، کنگره آزادی و موقعیت آلترناتیو چپ و ترقیخواه و وظایف آن.

آَرشیو مصاحبه >>

ارزیابی اینکه آیا جنگ ترامپ علیه ایران می تواند«جنگ جنایی» محسوب شود، پرسش های دشواری، عمدتا به دلیل بحث های که درباره معنا و ابعاد گسترده جرم شناسی یک جنگ در بین صاحب نظران در جریان است، مطرح میشود. میدانیم که، شناختن یک جنگ تجاوزکارانه بر مبنای برنامه ریزی و راه اندازی آن، فقط در سالهای اخیر شناخته شده است، یعنی، در جریان محاکمات نورنبرگ پس از جنگ جهانی دوم، زمانی که رهبران نازی به عنوان مجرم بین المللی شناخته شدند.

بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، نظامیان اسرائیلی در عراق پایگاه‌های نظامی مخفی ساخته و به سوی غیرنظامیان تیراندازی کرده‌اند. عراق تا چه اندازه بر خاک خود حاکمیت دارد؟
در بیابان غربی عراق، پهنه‌ای بی‌پایان از شن و سنگ‌ریزه زیر آفتاب سوزان، گفته می‌شود دو پایگاه نظامی سر برآورده‌اند. اما ظاهراً این پایگاه‌ها را نه نیروهای عراقی، بلکه نظامیان اسرائیلی بنا کرده‌اند. همچنین گفته می‌شود آنان به سوی افرادی که به این پایگاه‌ها نزدیک شده بودند شلیک کرده‌اند؛ حملاتی که پیامدهایی مرگبار داشته است. روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز با استناد به افسران عراقی، شاهدان عینی و کارشناسان این موضوع را گزارش داده است

ویدیوی تحقیرآمیزِ ایتامار بن‌گویر، وزیر پلیس اسرائیل، در اروپا با محکومیت یک‌صدا روبه‌رو شده و درخواست‌ها برای ممنوعیت ورود او افزایش یافته است. اتحادیه اروپا ممکن است به‌زودی دست به اقدام بزند.

وقتی صحبت از اسرائیل می‌شود، سیاستمداران اروپایی به‌ندرت هم‌نظر هستند. دولت‌هایی مانند ایرلند یا اسپانیا سال‌هاست در نوعی رقابت برای تندترین موضع علیه اورشلیم (قدس) قرار دارند. برخی دیگر، از جمله دولت فدرال آلمان، به‌طور سنتی در انتقاد محتاط‌تر عمل می‌کنند.
افراد بازداشت‌شده از چند کشور اتحادیه اروپا هستند، از جمله آلمان. در این ویدیو، تحت عنوان «به اسرائیل خوش آمدید»، بازداشت‌شدگان از ناحیه سر گرفته می‌شوند، به زمین فشرده می‌شوند و دست‌هایشان بسته می‌شود. بن‌گویر در حالی که پرچم اسرائیل را مقابل فعالان زانو زده تکان می‌دهد، می‌گوید: «اینجا صاحب‌خانه ما هستیم.»

آَرشیو بين الملل >>

این رمان، بیش از آن‌که یک روایت خطی و حادثه‌محور باشد، نوعی خودکاویِ تلخ و بی‌رحمانه است. راوی از همان ابتدا با مفهوم "تنبلیِ مادرزادی" وارد بحث می‌شود، اما به‌تدریج روشن می‌کند که منظورش صرفاً تنبلیِ فردی یا جسمی نیست، بلکه نوعی ناتوانیِ تاریخی و فرهنگی در عمل کردن، تصمیم گرفتن و ساختن است. او جامعه‌ای را به تصویر می‌کشد که در آن آدم‌ها بیشتر حرف می‌زنند تا عمل کنند و بیش از حقیقت، به ظاهر، اعتبار و نمایش اهمیت می‌دهند.

صفای تو قهرمان
چه زیبا تصویرت درخانه ها
رو طاقچه رو دیوار،
نه درقلبهاحک شده است!

برنده جایزه نوبل ادبیات، «اولگا توکارچوک»، تنها به هوش خود تکیه نمی‌کند، بلکه از هوش مصنوعی نیز بهره می‌گیرد. او در یک میزگرد در لهستان اخیراً درباره مزایای هوش مصنوعی به‌عنوان ابزاری در کار خود گفته است: «بارها شگفت‌زده شده‌ام از این‌که هوش مصنوعی چگونه افق دید من را گسترش می‌دهد و تفکر خلاق مرا عمیق‌تر می‌کند.»

بر این منوال در حیطۀ مسایل ایرانِ روزگار جاری، گویی بغرنج‌های جدیدی در برابر ناظر و فاعل شناسایی مطرح هستند. چون ایران به‌عنوان بخشی از منطقه جغرافیای سیاسی، که گرایش اروپا محوری آن را "خاورمیانه" نامیده، دُچار تلاطم و و زمین لرزهایی بی وقفه شده است. منطقه‌ای که این روزها نه فقط در راستای منافع ابر قدرت‌های معاصر باید از نو تنظیم شود بلکه همچنین گرفتار رقابت و درگیری جریانات بنیاد گرای مذهبی و عظمت طلب انشعابات ادیان ابراهیمی است.

آن انسان زیبایِ افسانه‌ای و افسانه‌ها که قرن‌ها پیش مهربانی، برادری و برابری آدم‌ها را همه جا موعظه و تبلیع می‌کرد، بالای تپۀ جلجتا بر صلیب چوبی بزرگی که خود بسختی به دوش کشیده بود، مصلوب شد و تاریخ به ما ثابت کرد که با موعظه‌ها و پند و‌اندرز مسیحائی انسان‌ها مهربان، برابر و برادر نمی‌شوند. نه، نه، کینه‌، نفرت‌ و دشمنیِ‌ آدم‌ها ریشه در منافع مادی و معنوی آن‌ها دارد.

روزی که یونیفرم استتارت را برای آخرین بار آویختی و دسته گلی از لاله‌ها را به سمتم دراز که کردی، پرسیدی " من ازآن تو هستم؟ ". با عصبیت یک پات را جلوی دیگری گذاشتی، صدای قدم زدن‌ات روی کف چوبی سالن رقص طنین ‌انداخت که به من نزدیکتر شوی، من که دویدم توی بازوهای باز شده ات، برات سر تکان دادم و گذاشتم که لبهای کمانیم، گونه ت را لمس و آنها را ازآن خود کنند.

آن‌گاه ماه دی فرا رسید. بدون شک مخاطبان آن دو روز سیاه ۱۸ و۱۹ ماه دی را از یاد نبرده‌اند. جوانان به کف خیابان‌ها آمدند. بدون هیچ‌گونه خشونتی در یک حرکت صلح آمیز مطالبات خود را اعلام کردند. اما ماموران امنیتی با خشونت تمام با آنان برخورد کردند. این بار، آن‌قدر زدند و کشتند و بازداشت کردند که جامعه جهانی به زیر شوک فرو رفت. از فردای آن روز حاکمیت کمر به قتل‌جوانان وطن زد. روزی نیست که در یکی از بازداشتگاه‌ها یک یا دو گروگان را به چوبه دار نیاویزد.

اغلب نوشتن را با جمله‌هایی شروع می‌کنم که ناگهان به ذهنم می‌آیند. این هم یکی از آن‌ها بود. راوی نمی‌خواهد مرگ پدرش را بپذیرد. او آدمی است که نمی‌خواهد با احساسات شدید درگیر شود. اما حالا عزادار است و این سوگ او را «ترکی» می‌کند: نمایشی می‌شود، هق‌هق می‌زند، جهت‌گیری‌اش را از دست می‌دهد. ثبات از بین می‌رود. از زندگی خودش به بیرون پرتاب می‌شود. با این حال، می‌خواهد دوباره «غیرترکی» شود. این جنبهٔ جنوبی برایش چندان آشنا و امن نیست—اغلب هم به‌خاطر ناآگاهی از واقعیت‌های آن کشوری که در آن قرار گرفته است.

دسته کلیدم را از توی جیبم در آوردم و روی تنۀ درخت شکل یک قلب و دو چشم کشیدم. هنوز از جایم بلند نشده بودم که صدای آهسته‌ای را در پشت سرم شنیدم؛ زن بسیار زیبایی بود که نجوای لطیفش در گوشم وزیدن گرفت و گفت: "با تو زندگی می‌کنم، حتی داخل کمد زیر راه‌پله‌ها." به خدا آن کلمه‌ها را شنیدم و حتی با او حرف زدم؛ ولی آن‌ها که در اطراف ما بودند، او را با من نمی‌دیدند. انگشتان ظریف و زیبایش مثل شاخ و برگ درخت لابه لای انگشت‌های لرزان من درپیچید و با هم از آن جا دور شدیم.

دقیقاً چه زمانی نخستین اثر امپرسیونیستی خلق شد، محل بحث است. اغلب گفته می‌شود که با نمایشگاه مستقل سال ۱۸۷۴ این جنبش شکل گرفت؛ با حضور هنرمندانی چون دگا، پیسارو، رنوار و مونه. مونه در این نمایشگاه اثری از ۱۸۷۲ ارائه کرد: بندری مه‌آلود در طلوع خورشید با عنوان «امپرسیون، طلوع خورشید». منتقدی به نام لویی لِروا این نمایشگاه را به سخره گرفت و آثار را ناتمام و شلخته خواند؛ او نقاشی مونه را به کاغذ دیواری تشبیه کرد و این هنرمندان را «امپرسیونیست» نامید – اصطلاحی که در ابتدا تحقیرآمیز بود.

آَرشیو فرهنگ و ادب >>

مسئله زنان در احزاب سیاسی، به‌ویژه احزاب چپ، کمونیستی و سوسیالیستی، یکی از پیچیده‌ترین و در عین حال بنیادی‌ترین مسائل تاریخ معاصر است. از یک‌سو، نمی‌توان نقش اندیشه‌های چپ را در بیداری زنان، ورود آنان به عرصه سیاست، مبارزه علیه تبعیض و شکل‌گیری آگاهی اجتماعی نادیده گرفت؛ اما از سوی دیگر، تجربه تاریخی نشان داده است که حتی در رادیکال‌ترین جنبش‌های آزادی‌خواه نیز زنان اغلب نتوانسته‌اند به برابری واقعی و عمیق دست یابند.

من نوعی دورشدن و گم‌کردن یکدیگر را مشاهده می‌کنم. انسان متأخرِ مدرن امروز کاملاً فردیت‌یافته و خصوصی شده است. هر زن و مردی برای خود یک دولت کوچک است؛ دولتی که وظیفه‌اش مراقبت و تأمین خویش است. این حاکمیت کوچک باعث می‌شود مرد دوباره به یک نقش ابتدایی بازگردد؛ او می‌تواند هر چیزی باشد، حتی دوباره پدرسالار خانه‌ای که کاملاً بر خانواده و قلمرو خود فرمان می‌راند، چون مناسبات قدرت این اجازه را به او می‌دهد. دونالد ترامپ همان اَبَرپدرسالار است؛ مردی که هر روز سر میز ناهار یکشنبه می‌نشیند و فریاد می‌زند که همه احمق‌اند و فقط خودش می‌داند چه باید کرد.

در گورستان برلین-ماریندورف، چهار هزار نفر ایستاده‌اند و مشهورترین تروریست زن آلمان را در تابوتی سنگین از چوب بلوط به خاک می‌سپارند. در کنار مردان شکم‌برآمده با کت‌وشلوارهای سیاه، انقلابی‌نماهای مو‌بلند ایستاده‌اند؛ روزنامه‌نگاران از روی سنگ‌قبرها بالا رفته‌اند و دوربین‌ها و میکروفون‌های سنگین را در هوا نگه داشته‌اند.
۱۵ مه ۱۹۷۶ است. درختان غان در باد می‌جنبند و یاس بنفشی که بر تابوت نهاده شده به رنگ بنفش و سفید می‌درخشد. خانواده درخواست کرده بودند به‌جای گل، کمک مالی اهدا شود؛ اما با این حال قبر پوشیده از لاله و گل فراموشم‌مکن است.

آَرشیو زنان >>

نگاه خوش‌بینانه به چشم‌اندازهای حقوق بین‌الملل و حقوق بشر همیشه کاری پرمخاطره بوده است. در بحث‌های کنونی در آلمان، این روزها بسیاری از کسانی مورد سرزنش قرار می‌گیرند که از نظمی جهانی دفاع می‌کنند که بر پایه منشور سازمان ملل متحد و میثاق‌های حقوق بشر بنا شده باشد؛ یعنی کسانی مانند من. استراتژیست‌های ژئوپولیتیک، که تقریباً همگی مرد هستند و از پشت میزهای تحریریه روزنامه‌ها و دانشگاه‌ها سخن می‌گویند، ما را متهم می‌کنند که فقط «درباره حقوق بین‌الملل حرف می‌زنیم»، آن را گوشزد می‌کنیم یا در «مناطق امن و دورافتادهٔ آلمانی» انگشت اشاره بالا می‌بریم و «امیدواریم این حرف‌زدن کاملاً بی‌اثر نباشد».

عاملان نسل‌کشی، دیکتاتوری نیستند، بلکه یک دموکراسی، یعنی دولت - ملت یهودی اسرائیل، هستند. که به طور منظم، حداقل هر ماه، انبارهای قاتلان با بمب، مهمات و سلاح توسط ثروتمندترین دموکراسی‌های جهان، ایالات متحده، آلمان، بریتانیایِ کبیر، و همچنین توسط سایر کشورها، البته به ظاهر کمتر منظم، مانند فرانسه، هلند و کانادا، پُر می‌شوند. براساس ماده سوم کنوانسیون نسل‌کشی، این کشورها هم‌دست در این نسل‌کشی هستند. اتحادیه اروپا، که پس از ایالات متحده، قدرت اصلی تحریم در جهان و هوشیارترین قدرت تحریم‌کننده است، هیچ دلیلی برای نشان دادن کم‌ترین واکنشی جهت متوقف کردن این نسل‌کشی تاکنون پیدا نکرده است. تنها چیزی که لازم می‌دانسته، کمی حرف زدن است.

گارسیا سابینو از فوریه ۲۰۲۶ در زندان بود و مرگ او در ۹ مه اعلام شد. در ابتدا مقامات ادعا کردند که او بر اثر خودکشی جان باخته است، اما پزشکی قانونی ونزوئلا بعداً اعلام کرد که این عضو پیشین شورای شهر بر اثر «خفگی مکانیکی» درگذشته؛ خفگی‌ای که ناشی از حلق‌آویز شدن در سلولش بوده است.
مرگ این مقام سابق در حالی رخ داد که تنش‌ها پیرامون نظام زندان‌ها و دستگاه قضایی کشور به دلیل نقض حقوق بشر رو به افزایش بود؛ به‌ویژه در پی پرونده ویکتور هوگو کِرو ناواس که وزارت امور زندان‌های ونزوئلا سه روز پیش‌تر، در ۷ مه، او را مرده اعلام کرده بود.

آَرشیو حقوق بشر >>

بر اساس یک مطالعه، شمار افرادی که از بیماری‌های روانی رنج می‌برند، در سی سال گذشته تقریباً دو برابر شده است. زنان و نوجوانان بیش از دیگران تحت تأثیر قرار گرفته‌اند و دو نوع اختلال به‌طور ویژه برجسته هستند.
در سراسر جهان نزدیک به ۱٫۲ میلیارد نفر با یک بیماری روانی زندگی می‌کنند؛ رقمی که تقریباً دو برابر سال ۱۹۹۰ است. این موضوع را مطالعه‌ای جدید در نشریه تخصصی «لنست» نشان می‌دهد. در این پژوهش آمده است که به دلیل این افزایش شدید، بیماری‌های روانی اکنون مهم‌ترین عامل ناتوانی‌ها و اختلالات سلامت در جهان به‌شمار می‌روند و از بیماری‌های قلبی‌ـ‌عروقی، سرطان و بیماری‌های دستگاه حرکتی پیشی گرفته‌اند.

" یک کارشناس طب اسلامی در صداوسیمای جمهوری اسلامی در رابطه با راهکارهای امام رضا برای افزایش اسپرم، نوشیدنِ " شراب امام رضا" را که ترکیبی از آب باران در روزهای ۲۳ فروردین تا ۲۳ اردیبهشت، کشمش و دیگر ترکیبات مقوی درست می‌شود را توصیه کرده است (مویز، آب باران یا چشمه مشرقی، عسل مصفّی، زنجفیل، میخک، دارچین، زعفران، سنبل‌الطیب، عود و مصطکی و..) که نه فقط کیفیت و کمیت اسپرم را بهبود می‌بخشد، که نازایی را هم درمان می‌کند."

ارتباطات اسلام‌گرایانه دیگر تنها در جاهایی که انتظار می‌رود دیده نمی‌شوند. نمونه‌ای از آن را می‌توان در زندگی روزمره بسیاری از مردم یافت: در سوپرمارکت. در میان فرآورده‌های گوشتی، غذاهای آماده و شیرینی‌ها، محصولاتی با گواهی حلال قرار دارند – محصولاتی که به‌عنوان مطابق با قوانین غذایی اسلامی برچسب‌گذاری شده‌اند. اما آنچه بسیاری از مصرف‌کنندگان نمی‌دانند این است که دست‌کم دو نهاد صدور گواهی، بنا بر ارزیابی نهادهای امنیتی، با سازمان‌هایی در ارتباط هستند که به‌عنوان اسلام‌گرا طبقه‌بندی می‌شوند.

آَرشیو اجتماعی >>

اسطوره تحمل رنج بشر را معمولا «پرومته» می دانند، موجود شریف و آزاده ای که آتش را از خدایان ربود و به دست انسان رساند. زئوس، خدای خدایان، او را به همین سبب در کوه قاف به زنجیر کشید و عقابی را مامور کرد که هر روز جگر پرومته در بند را از هم بدرد و پاره پاره کند. در پایان هر روز، زئوس جگر پاره پاره پرومته را بازمی ساخت تا روز بعد دوباره مورد حمله عقاب قرارگیرد و باز هم پاره پاره شود. این داستان در روزگار ما نیز همچنان ادامه دارد، با این تفاوت که اسطوره جای خود را به واقعیت، زئوس جای خود را به سرمایه دار و دولت او و پرومته جای خویش به کارگر داده است. سلمان یگانه یکی از این پرومته های بی شمار بود.

در ایالات متحده، کارگران جوان در برابر کارهای ناپایدار و نابرابری اجتماعی سازمان‌دهی می‌شوند—و اتحادیه‌های کارگری را دوباره به‌عنوان یک نیروی سیاسی کشف می‌کنند.
یک اتاق زیرزمینی ساده در کتابخانهٔ «کنسینگتون»، محله‌ای متنوع از نظر قومی در بروکلین که حتی با وجود فاصلهٔ جغرافیایی ۲۰ کیلومتری با منهتن، از نظر احساسی بسیار دورتر به نظر می‌رسد. کف پوش از جنس لینولئوم، رنگ دیوارها ضدحریق، بدون پنجره. در یک روز بارانی شنبه، ۱۶ جوان—همگی زیر ۳۰ سال—دور سه میز بزرگ نشسته‌اند، دفترچه یادداشت در دست دارند و با دقت به یک موضوع که با استفاده از نرم‌افزار PowerPoint ارائهٔ می‌شود، گوش می‌دهند.

در سال ۲۰۰۳ میلادی سازمان جهانی کار پس از بررسی‌های بسیار ۲۸ آوریل را با هدف آگاهی رسانی در خصوص ایمنی و بهداشت کار و با تاکید بر پیشگیری از حوادث و بیماری‌ها در محل کار نامگذاری کرد. در واقع کارزاری بین المللی با هدف نشان دادن اهمیت ارتقای ایمنی محیط شغلی و تاثیر آن بر کاهش مرگ و میر ناشی از کار است. به این ترتیب دولت‌ها موظف به تدوین سیاست و برنامه‌ای سیستماتیک برای بازرسی اجرای انطباق قوانین و سیاست‌های ایمنی و بهداشتی شغلی هستند. پیش از این، این روز از سال ۱۹۹۶ توسط اتحادیه‌های کارگری در سراسر جهان به عنوان روز جهانی بزرگداشت کارگران کشته و زخمی شده گرامی داشته می‌شود.

آَرشیو کارگری >>

انسان ها به عنوان موتورهای محرک تحول و تکامل، در برآمدهای تنوع و تکثر زیستی، نقش اصلی را بازی می کنند. رشد بنیان های مادی و به تبع آن تکنیک های بهره گیری از منابع و مواهب، روابط و مناسبات اجتماعی را در مجاری خاصی سوق داده است.تکنیک و فناوری در ساختار طبقاتی به ابزاری برای استثمار و انباشت بی رویه مبدل شد، و بحران زیستی و تقابل طبقاتی را نهادینه ساخت. آنچه اکنون بر بستر رشد دامنۀ دانش و فناوری رخ داده؛ گسترش مفهوم کارگر از حوزۀ صنعتی به کل عرصه های زیست اجتماعی می باشد.

بحث دربارۀ چپِ ضدِ علم، بحثی فرعی یا صرفا دانشگاهی نیست. مسئله این است كه چپ بدون توان شناخت، توان سازماندهی خود را نیز از دست می‌دهد. اگر جامعه به مجموعه‌ای از تجربه‌های پراكنده، زبان‌های جداگانه و روایت‌های بی ارتباط فروكاسته شود، دیگر نمی‌توان از ساختار، طبقه، سرمایه، دولت و امپریالیسم به عنوان واقعیت‌های قابل شناخت سخن گفت. در چنین وضعی، اعتراض باقی می‌ماند، اما ستون فقرات نظری و سیاسی خود را از دست می‌دهد.

کربن نگاه مرا نه به تشیع بلکه به چیزی بی نهایت ژرف‌تر گشود. که آن " اسلام ایرانی‌" ست. من با کربن و از جریان ذهنیّت کربنی درک کردم چیزی که در ایران به‌نام اسلام و تشیع است مطلقا و مطلقا با اسلام اصیلی که در جزیره العرب مقارن قرن ۶ میلادی پیدا شد، کاملا و بنیادا متفاوت است. کربن به ژرفا درک کرد و فهمید، چیزی یعنی اسلامی که از هزار و دویست سال پیش، دقیقا از قرن سوم هجری مثلا با کلینی و قدری پیش از او، به سکل‌گیری می‌آغازد، فقط شیعه‌گری نیست. بلکه پدیده‌ای "‌فرهنگی/ تاریخی" ست بی نهایت ژرف که کربن آن‌را نه شیعه یا شیعه‌ی اثنی‌عشری بلکه "‌اسلام ایرانی" می‌نامد.

آَرشیو انديشه >>

در واقع، برتری مغولان در میدان جنگ دلایل کاملاً زمینی و عملی داشت. آنان به شیوه‌ای می‌جنگیدند که برای اروپاییان ناشناخته بود. گفته می‌شود جنگجویان مغول با کمان‌های کوتاه خود، از روی اسب، در هر دقیقه تا دوازده تیر شلیک می‌کردند و اغلب از فاصله سیصد متری به هدف می‌زدند. آنان از نبرد تن‌به‌تن پرهیز می‌کردند؛ گاه وانمود به عقب‌نشینی می‌کردند، سپس ناگهان بازمی‌گشتند و دشمنان را همچون گاوچران‌هایی که گله گاومیش را محاصره می‌کنند، دور می‌زدند. آنان عروسک‌هایی را بر پشت اسب‌ها می‌بستند تا شمار مهاجمان بیشتر به نظر برسد، و در هر فصلی ــ حتی در سخت‌ترین زمستان‌ها ــ حمله می‌کردند.

بسیاری از ما نسبت به وقایع گذشته و آنچه در میهن ستمدیده ایران روی داده، اطلاع دقیقی نداریم بخصوص که شرح رویدادهای تاریخی، بویژه تاریخ سیاسی در کشور ما بیشتر اوقات در جهت کسب مشروعیت صورت می‌گیرد و وقایع‌نگاران، آشکارا یا پنهان به تحریف تاریخ دست می‌زنند.  [نظرات 1]

دکتر حشمت الاطباء، فرزند م. ا. ق. حکیم باشی طالقانی، یکی از پزشکان حاذق و در عین حال فردی آزاداندیش و خدمتگزار بود. مردی با ایمان و خوشنام، مجاهدی واقعی، پزشک طب ملی در انقلاب مشروطهُ و از رهبران فداکار جنبش، دوست صمیمی کوچک خان بود. او را زمانی شورای رهبری جنبش جنگل به حکومت لاهیجان منصوب کرد. در آن شهر اولین طرح ایجاد مراقبت ‌های بهداشتی ملی را اجرا کرد. او و هم رزمانش نه تنها علیه اشغالگران روس و نیروهای دولتی ستمگر جنگیدند، بلکه مورد حمله هواپیماهای انگلیسی نیز قرار گرفتند.

آَرشیو تاريخ >>

مراسم سیصد و دومین سالگرد تولد او امسال تحت تأثیر شدید بحران‌های اقتصادی، گرانی، ناامیدی و فضای امنیتی حاکم بر منطقه قرار گرفت. به باور فعالان محلی، پیامدهای حوادث و بازداشت‌های دی‌ماه گذشته در ترکمن‌صحرا همچنان بر زندگی روزمره مردم سایه افکنده و انگیزه برپایی تجمع‌های مردمی را سلب کرده است.در این میان، برنامه‌های رسمی و حکومتی نیز رونق سال‌های گذشته را نداشت و بزرگداشت این ادیب بزرگ تنها به چند محفل مختصر و محدود توسط برخی انجمن‌های فرهنگی خلاصه شد.

او به‌خوبی می‌داند انسان‌ها تا چه اندازه قادر به ارتکاب فجایع‌اند. علی کرد است و موزه در منطقه خودمختار کردستان عراق، در چند کیلومتری حلبچه قرار دارد. در آنجا، نیروهای عراقی تحت فرمان صدام حسین در مارس ۱۹۸۸، در اواخر جنگ اول خلیج فارس، حمله‌ای شیمیایی علیه جمعیت کرد انجام دادند. تا پنج هزار نفر کشته شدند. هزاران نفر مجروح شدند. گاز خردل چشم‌ها، مجاری تنفسی و پوست را سوزاند. حتی سال‌ها بعد، در حلبچه شمار مبتلایان به سرطان و بیماری‌های قلبی به‌طور قابل توجهی بیش از میانگین بود. دهه‌ها بعد، میزان سقط جنین بسیار بیشتر از سایر نقاط کشور است و شمار زیادی از مردم از ناباروری رنج می‌برند.

آَرشیو ملی/قومی >>

هوشنگ(امید) یکی از أعضاء پرکار سازمان انقلابی و حزب رنجبران ایران بود. و همواره از سیاست‌های حزب در پشتیبانی از جمهوری اسلامی انتقاد می‌کرد. او در مردادماه ۱۳۶۳ برای شرکت در کنگره دوم حزب به جمع رفقای مستقر در کردستان پیوست . هوشنگ در کنگره نقش فعالی در به نقد کشیدن انحراف رویزیونیستی حزب و دنباله روی از بورژوازی داشت.
در کنگره دوم به عضویت کمیته مرکزی انتخاب شد و یکی از پرکارترین اعضای رهبری در هیئت تحریریه رنجبر بود. هوشنگ پس از مهاجرت به سوئد از حزب کناره ‌گیری کرد. ولی همچنان مبارزی خستگی ناپذیر ومعتقد به عدالت اجتماعی و سوسیالیسم بود.

اگر ژانر و گونه «چگونه فولاد آبدیده شد» را در نظر بگیریم، ژانر آن حماسی است و ژانر اثر، رمانی آموزشی است. با این حال، داستانی نه درباره تربیت فرزندان، بلکه درباره خودآموزی یک مبارز روایت می‌کند. نیکولای آستروفسکی با تکیه بر زندگی خود، مسئله‌ی بازآموزی سوسیالیستی مردم، یعنی تولد انسانی نو را بررسی کرد که تا آخرین لحظه‌ی زندگی خود، برای سودمند بودن به کشورش تلاش می‌کند. موضوع کار یکی از مضامین اصلی در اثر است. نیکولای آلکسیویچ نشان می‌دهد که چگونه یک انسان شخصیت خود را از طریق نبرد، کار و نبردی دشوار با بیماری شکل می‌دهد. به نظر ما، درونمایه رمان را می‌توان همان نام کنونی موزه آستروفسکی در مسکو نامید - «چیره شدن».

هنگامیکه انقلاب کبیر سوسیالیستی اکتبر در سال ۱۹۱۷ به غرش در آمد، لنین از همین توده‌های کارگر و دهقان - مردمی شکنجه‌شده و تحقیرشده که از گرسنگی و بیماری جان خود را از دست داده بودند، مردمی که سال‌ها برای تغییر منتظر مانده بودند و سرانجام تصمیم به اقدام گرفته بودند - کمک گرفت. سخنان او نه در سالن‌ها و اتاق کارها، بلکه در روستاها، کارخانه‌ها و سربازخانه‌ها طنین‌انداز می‌شد، زیرا او به زبان کسانی گفتگو می‌کرد که ارزش یک تکه نان را می‌دانستند، کسانی که به یاد داشتند ترس از محاکمه به خاطر جرمی ناشی از فقر چگونه است، کسانی که رویای عدالت را نه به عنوان یک آرمان انتزاعی، بلکه به عنوان یک نیاز مبرم در سر می‌پروراندند.

آَرشیو گوناگون >>