آگیس کالامار، ۶۳ ساله، رئیس سازمان حقوق بشری «عفو بینالملل»، معتقد است که نظم مبتنی بر قواعد در معرض تهدید قرار گرفته است. به باور او، دولت آلمان باید موضعی بسیار روشنتر اتخاذ کند.
اشپیگل: خانم کالامار، آیا ما در عصر مصونیت از مجازات زندگی میکنیم؟
آگیس کالامار: ولادیمیر پوتین، بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ دیگر حتی ادعا نمیکنند که حقوق بینالملل را نقض نمیکنند. ما از مرحله انکار عبور کردهایم. اکنون وارد دوران تازهای میشویم که در آن برخی از مهمترین صاحبان قدرت در برابر بقیه جهان میایستند و میگویند: «من پادشاهم و قانون شامل حال من نمیشود.»
اشپیگل: آیا اصولاً حقوق بینالملل ابزار مناسبی برای مواجهه با کشورهایی مانند روسیه و ایران است؟
کالامار: ما هشتاد سال زمان صرف کردیم تا چیزی را بنا کنیم که البته اذعان میکنم بسیار ناقص است، اما هدف آن درست بود. آنچه اکنون شاهدش هستیم، یک چرخش معکوس است. به نظر میرسد اکنون این طرز فکر حاکم شده که: «نظام چندجانبه در خدمت منافع ما نیست، پس آن را به بستر مرگ میفرستیم.»
اشپیگل: عفو بینالملل توجه ویژهای به اسرائیل دارد. چرا؟
کالامار: در سراسر جهان تنها شمار اندکی از کشورها وجود دارند که در مورد آنها شاهد چنین بهمنی از نقض قوانین باشیم. و این مسئله پیامدهای عظیمی برای نظام چندجانبه و حقوق بینالملل دارد. این وضعیت، نظام بینالمللی حقوق بشر را به میدان نبرد تبدیل کرده است.
اشپیگل: به چه معنا؟
کالامار: سیاست اسرائیل در غزه و کرانه باختری تنها علت افول نظم چندجانبه نیست، اما در کنار جنگ تهاجمی روسیه علیه اوکراین، یکی از عوامل بهویژه وخیم به شمار میرود.
اشپیگل: آیا آلمان موضعی به اندازه کافی روشن در برابر نقض حقوق بینالملل اتخاذ میکند؟
کالامار: درست برعکس. متأسفانه آلمان از جمله کشورهایی است که در این جهان جدید رفتاری بزدلانه از خود نشان میدهد. عصر غارتگران، همزمان عصر ترسوها نیز هست. و راستش ترسوها مرا تقریباً بیش از غارتگران نگران میکنند. تأسفبار است که آلمان برای دفاع از حقوق بینالملل و نظام چندجانبه، بسیار قاطعتر عمل نمیکند.
اشپیگل: آیا میتوانید درک کنید که آلمان خود را به شکلی ویژه متعهد به امنیت اسرائیل میداند؟
کالامار: البته که میتوانم. اما دولت اسرائیل دارای مرزهایی است که بر پایه حقوق بینالملل مورد توافق قرار گرفتهاند. اسرائیل حق ندارد غزه، کرانه باختری یا بخشهایی از بلندیهای جولان را ضمیمه کند. این اقدامات بسیار فراتر از دفاع مشروع است. این، چشمانداز یک دولت توسعهطلب است. و این باید همه زنگهای خطر را در آلمان به صدا درآورد.
پدربزرگ من توسط نازیها اعدام شد. با این حال، زمانی که بزرگ میشدم، مادرم اصرار داشت که زبان آلمانی بیاموزم. این نکات شخصی را بیان میکنم، زیرا مسئله بر سر ساختن جهانی است که در آن قواعدی مشخص اجرا شوند و ما بکوشیم از کسانی که آسیبپذیر هستند حمایت کنیم.
من نمیتوانم درک کنم که چرا دولت فدرال آلمان تصور میکند با حمایت از دولتی که قانون را نقض میکند و انسانهای بیگناه را میکشد، به قربانیان هولوکاست ادای احترام میکند.
به نقل از هفتهنامه اشپیگل شماره 26 / 2026
