تحریمهای اتحادیه اروپا علیه برخی شهرکنشینان و سازمانهای شهرکسازی اسرائیلی از روز پنجشنبه اجرایی شد. اما این افراد چه کسانی هستند؟
اتحادیه اروپا مدتها بر سر این موضوع بحث کرده و میان دولتهای عضو دچار اختلاف بوده است، اما سرانجام تحریمهای گستردهتر علیه برخی شهرکنشینان اسرائیلی و سازمانهای شهرکسازی در کرانه باختری به اجرا درآمده است. این تحریمها شامل چهار انجمن و سه فرد میشود: دانیلا وایس و سازمان او «ناخالا»، مئیر دویچ و انجمن «رگاویم»، آویخای سویسا و سازمان غیردولتی «هاشومر یوش»، و همچنین تعاونی «آمانا».
«آمانا» انجمنی است که از شهرکنشینان در کرانه باختری حمایت میکند. این سازمان هم از نظر مالی و هم از طریق یک شرکت وابسته، در خرید زمین و اجرای پروژهها کمک میکند تا شهرکهای بیشتری در این منطقه ساخته شود. گفته میشود حتی در ایجاد پایگاههایی نقش داشته که طبق قوانین داخلی اسرائیل نیز غیرقانونی هستند. بسیاری از این پایگاهها بعداً توسط دولت اسرائیل قانونی اعلام میشوند، اما همچنان از نظر حقوق بینالملل غیرقانونی باقی میمانند.
بریتانیا، کانادا و ایالات متحده پیشتر «آمانا» را تحریم کرده بودند. در بیانیه اخیر شورای اتحادیه اروپا آمده است که این سازمان از زمان تأسیس خود «نقش کلیدی در آغاز، تأمین مالی و تسهیل دستکم ۳۰ پایگاه و شهرک خشونتآمیز داشته است ـ از جمله مواردی که توسط افراد تحریمشده اتحادیه اروپا ایجاد شدهاند». بر اساس این بیانیه، از این مناطق خشونت علیه فلسطینیها سرچشمه میگیرد و به آوارگی آنان منجر میشود.
تصرف زمین از طریق مزارع غیرقانونی
«آمانا» در اواخر دهه ۱۹۷۰ توسط جنبش شهرکنشینان «گوش امونیم» تأسیس شد. هدف آن «توسعه جوامع در یهودیه، سامریه و بلندیهای جولان» است. این نهاد مدعی است که کارش ایجاد «حضور قوی و زنده در تنها مناطقی است که میتوانند کیفیت زندگی بالایی برای سرریز جمعیت تلآویو فراهم کنند».
زئو هِوِر، عضو پیشین سازمان زیرزمینی تروریستی اسرائیلی «جِویش آندرگرَوند» و مدیر اجرایی آمانا، در سال ۲۰۲۳ در یک مصاحبه گفته بود که با ایجاد پایگاهها یا مزارع غیرقانونی میتوان بیش از دو برابر زمین نسبت به شهرکهای معمولی تصرف کرد. «جِویش آندرگرَوند» یک جنبش زیرزمینی با پیوندهایی به جریان مذهبی-ملیگرای «گوش امونیم» بود که تا سال ۱۹۸۴ فعالیت داشت و اعضای آن به چندین حمله، از جمله علیه شهرداران فلسطینی، یک مسجد و یک دانشگاه، متهم شدهاند.
از چهرههای برجسته تحریمشده، دانیلا وایس نیز هست. این زن ۸۰ ساله چهره شناختهشده جنبش شهرکنشینی «ناخالا» است که خود در میانه دهه ۲۰۰۰ آن را بنیانگذاری کرد. وایس در شهر بنیبراک، در شمالشرق تلآویو، بزرگ شده است و سپس همراه خانوادهاش به یک پایگاه نظامی متروکه نزدیک «کدومیم» در کرانه باختری نقل مکان کرد.
در زندگینامه او در وبسایت «ناخالا» آمده که تحت تأثیر جنبش رادیکال، صهیونیستی و شبهنظامی «لیحی آندرگرَوند» قرار داشته است؛ گروهی که پیش از تأسیس اسرائیل علیه بریتانیا فعالیت میکرد و مسئول چندین عملیات تروریستی بوده است.
وایس سپس در جنبش «گوش امونیم» فعال شد و مدتی نیز شهردار «کدومیم» بود؛ شهری که اکنون ۱۳ محله و یک منطقه صنعتی دارد. او در مصاحبهها اغلب لباسهای رایج جریان فوقارتدوکس را میپوشد: بلوز سفید، دامن بلند مشکی و روسری رنگی. مبارزه او «روی زمین»، در تپههای کرانه باختری، تا امروز ادامه دارد. کانادا پیشتر در سال ۲۰۲۴ او را تحریم کرده بود.
با بادکنکهای آبی و سفید در مرز غزه
سازمان «ناخالا» خواستار الحاق کرانه باختری و نوار غزه به اسرائیل است. از زمان جنگ غزه، وایس چندین بار گروههایی از شهرکنشینان را به مرز منطقه جنگی برده است؛ آنها پرچمهای اسرائیل و بادکنکهای آبی و سفید در دست داشتند و سرود «عام اسرائیل خای» («ملت اسرائیل زنده است») را میخواندند. وایس همچنان خواستار بازگشت یهودیان به غزه است. در سال ۲۰۰۵ دولت اسرائیل تمام شهرکهای این منطقه را تخلیه و نیروهایش را از آن خارج کرد.
این تحریمها اکنون باعث میشود افراد و سازمانهای مشمول آن اجازه ورود به اتحادیه اروپا را نداشته باشند و داراییهایشان در اروپا مسدود شود. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، این تصمیم را که در اواسط ماه مه گرفته شده بود، بهشدت محکوم کرد. به گفته دفتر او در شبکه اجتماعی ایکس، در حالی که اسرائیل و آمریکا «کار کثیف اروپا» را انجام میدهند، اتحادیه اروپا شهروندان اسرائیلی را با تروریستهای حماس برابر میداند؛ امری که او آن را «ورشکستگی اخلاقی» خواند.
به نقل از روزنامه تاتس ۲۹ مه ۲۰۲۶
