دانیل دیل، ۴۳ ساله، استاد امنیت جهانی در دانشگاه آکسفورد و کارشناس حقوق بینالملل جنگ، توضیح میدهد که چرا ایالات متحده باید حمله به یک مدرسه در میناب را بررسی کند.
اشپیگل: خانم دیل، بیش از دو ماه پس از حمله به مدرسهای در میناب که در آن دهها کودک کشته شدند، ایالات متحده هنوز مشارکت خود را نپذیرفته است. حتی در میان مقامهای بلندپایه پیشین آمریکا نیز انتقادهایی مطرح شده است. شما این موضوع را چگونه ارزیابی میکنید؟
دیل: ارتش آمریکا باید بررسی کند که آیا به تعهد قانونی خود در زمینه رعایت دقت لازم عمل کرده است یا نه. اگر چنین نبوده، باید روشن شود که در روند انتخاب هدف و زنجیره فرماندهی چه خطایی رخ داده است. رسیدگی سریع به این موضوع اهمیت زیادی دارد.
اشپیگل: چرا؟
دیل: زیرا مسائل بسیار بزرگی در میان است. با وجود آتشبس، درگیری مسلحانه همچنان ادامه دارد. نتایج رسمی تحقیقات میتواند این امکان را فراهم کند که مسئولان از چنین موردی درس بگیرند.
اشپیگل: آیا در شرایط کنونی اصلاً امکان انجام یک تحقیق دقیق وجود دارد؟ طبق گزارشی از بیبیسی، ایران حتی به کمیسیون تحقیق سازمان ملل نیز اجازه دسترسی به محل حادثه را نداده است.
دیل: در گام نخست، آمریکا باید روندهای داخلی منتهی به این حمله را بررسی کند. این کار حتی بدون دسترسی به محل حمله نیز ممکن است. یک ارزیابی اولیه باید بر اساس بهترین اطلاعات موجود انجام شود. اگر بعداً واقعیتهای تازهای آشکار شود، آن ارزیابی باید اصلاح گردد. نباید چشم خود را بر آنچه هماکنون قابل ارزیابی است بست.
اشپیگل: آیا در میناب یک جنایت جنگی رخ داده است؟
دیل: برای چنین نتیجهگیریای باید قصد و نیت قابل اثباتی وجود داشته باشد؛ یعنی ارتش آمریکا باید مدرسه را عمداً و با آگاهی از اینکه آن ساختمان مدرسه است هدف قرار داده باشد. اگر آمریکا از این موضوع آگاه نبوده، پرسش این خواهد بود: آیا در شرایطی که ارتش آمریکا ظاهراً این حمله را تأیید و اجرا کرده، از نظر عملی امکان شناسایی صحیح ماهیت این ساختمان وجود داشته است یا نه؟ اگر پاسخ مثبت باشد، آنگاه شاید هنوز نتوان آن را جنایت جنگی دانست، اما دستکم یک نقض جدی حقوقی رخ داده است. مهاجم باید هر اقدام عملی ممکن را انجام دهد تا اطمینان یابد حمله متوجه یک هدف نظامی است.
اشپیگل: گزارشها حاکی از آن است که دادههای قدیمی ممکن است به این اشتباه منجر شده باشند.
دیل: آنچه اهمیت دارد این است که آیا اطلاعاتی درباره مدرسه در دسترس بوده که آن را بهعنوان مدرسه معرفی کند یا نه؛ مثلاً حضور اینترنتی یا تصاویر ماهوارهای. همچنین مهم است که آیا برای انجام حمله، فشار زمانی نظامی وجود داشته است یا نه. وقتی هدف یک ساختمان باشد، چنین فشاری بهندرت وجود دارد. اگر امکان تأیید ماهیت ساختمان وجود داشته اما این کار انجام نشده و صرفاً به دادههای قدیمی اتکا شده باشد، در آن صورت نقض حقوق بینالملل رخ داده است.
اشپیگل: مدرسه در مجاورت یک پایگاه نظامی قرار داشت — آیا این مسئله مهاجم را تبرئه نمیکند؟
دیل: طبق گزارشها، مدرسه با دیواری از پایگاه جدا شده بود. این نکته در ارزیابی حقوقی اهمیت دارد: اگر یک ساختمان از ساختمان دیگر بهصورت فیزیکی جدا باشد، باید آنها را بهعنوان دو هدف مستقل در نظر گرفت.
به نقل از هفتهنامه اشپیگل شماره 20 سال 2026
