ترامپ در آغاز جنگ تهاجمی خود علیه ایران، احتمالاً موفقیتش در ونزوئلا را الگو قرار داده بود. اکنون او بهدنبال راهی برای خروج از این وضعیت است.
۳۱ مارس ۲۰۲۶ — یک ماه پس از آغاز جنگی که آمریکا و اسرائیل برخلاف حقوق بینالملل شروع کردند، پیامدهای آن برای مردم ایران ویرانگر بوده است. بنا بر آمار رسمی، بیش از ۱۹۰۰ نفر کشته شدهاند، هزاران ساختمان غیرنظامی تخریب شده و نیروگاهها آسیب دیدهاند. طبق گزارش کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR)، بیش از سه میلیون نفر در داخل کشور از ترس بمبارانها آواره شدهاند. اینترنت در ایران نیز هفتههاست قطع شده که این امر بر ناامنی و اضطراب افزوده است. آزادی، شکل و شمایل دیگری دارد.
شادی اولیه برخی از ایرانیان در تبعید که امیدوار بودند این جنگ به سقوط رژیم منجر شود، اکنون فروکش کرده است. زیرا حکومت توانسته موقعیت خود را تثبیت کند و بهنظر میرسد خیالپردازیهای «تغییر رژیم» که در میان تندروهای واشنگتن و اسرائیل وجود داشت، فعلاً کنار گذاشته شده است. رئیسجمهور آمریکا، ترامپ، با افتخار اعلام میکند که تاکنون ۱۳ هزار هدف را بمباران کردهاند و چند هزار هدف دیگر نیز باقی مانده است، و پنهان نمیکند که مسئله اصلی برای او نفت ایران است.
او برای تحمیل یک «توافق» مطلوب خود، از ترکیب همیشگی تهدید و پیشنهاد مذاکره استفاده میکند. از یک سو، ایران را به حمله زمینی توسط نیروهای آمریکایی و نیز «نابودی» جزیره نفتی خارگ و همه نیروگاههای کشور تهدید میکند. از سوی دیگر، مدعی است که در ایران از پیش یک «تغییر رژیم» رخ داده و مذاکرات با نمایندگان آن در پاکستان «بسیار خوب» پیش میرود. بهنظر میرسد ترامپ امیدوار بوده موفقیت خود در ونزوئلا را تکرار کند؛ جایی که پس از ربودن رئیسجمهور مادورو، توانست سریعاً با جانشینان او وارد معامله شود. اما او دستکم گرفته بود که ایران کاملاً حسابی متفاوت است. اکنون او بهدنبال راه خروج میگردد.
خبر بد این است: اگر جنگ اکنون پایان یابد، خطر موجهای تازه بازداشتها، اعدامهای بیشتر و سرکوبهای شدیدتر در ایران وجود دارد. با این حال، تغییر واقعی را نمیتوان از بیرون و با بمباران ایجاد کرد؛ چنین تغییری فقط میتواند از درون جامعه شکل بگیرد. تنها میتوان امیدوار بود که مدتی پس از پایان جنگ، شرایط برای چنین تغییری دوباره مساعدتر شود.
به نقل از نشریه تاتس (Taz) چاپ آلمان. 31.3.2026
_______________________
* عنوان اصلی این نوشته (Eine andere Hausnummer) است که در برگردان به فارسی میشود: شماره یک خانه دیگر و یا "یک آدرس عوضی». از آنجا که این عنوان در فارسی اندکی نامأنوس است، عنوانی برگزیده از متن مقاله به جای آن استفاده شد.
