آشنایی از «تولوز» تلفن کرده بود به سفارشی. همان تلفن سبب نوشتن این سطور شد. وقتی زنگ خورد، با نگاهی به صفحه، علامت پاسخ را لمس کردم. سلام و احوالپرسی گرمی کرد. بیست سالی، شاید هم بیشتر، از من جوانتر است. گفت:
«یک ویدئو کلیپ برایتان فرستادهام، خواهش میکنم نگاه کنید.»
گفتم حتماً. پرسیدم در چه زمینهای است؟ با هیجان گفت مربوط است به آخرین مصاحبه تلویزیون TF1 فرانسه با «شاهزاده رضا پهلوی». هیجانش بیشتر شد:
«آقا ایشان بیداد کرد! میدانم شما انگلیسی حرف زدنشان را دیدهاید، دلم میخواهد فرانسه حرف زدن و تسلطشان به این زبان را هم ببینید. واقعاً مایه غرور ما ایرانیهاست.»
قول دادم نگاه کنم. وفا کردم. آقای رضا پهلوی خوب فرانسه صحبت میکرد. انگلیسیاش هم خوب است. فارسی هم که زبان مادری اوست. پاره یی آموزشها نیز در زمینه ی ،تاریخ،ادبیات، فلسفه، جامعه شناسی را نزد ِآموزگاران ِ خصوصی فارسی زبان دیده. در مجموع، انسانی چندزبانه و آموزشدیده است. اینها امتیازهای فردی ارزشمندی است.بعدهم اینکه ایشان برای تامین معیشت و گذران زندگی نیاز به کار کردن نداشته و هزینه های بسیار سنگین تحصیل در مدارس خوب و پر خرج جهان غرب ــــ که از اوّلین سالهای بلوغ محل سکونت و زندگی ایشان بوده ـــ سدّ راهش نبوده، لذا عجبی نیست که توانسته وقتش را صرف یادگیری کند. اینکار ِ هرانسان خردمند و متمکّن است.
اما پرسش اینجاست: این محاسن چه مشکلی از من و ما حل میکند؟ کدام گره فروبسته زندگی مردم ایران با تسلط ایشان به چند زبان گشوده میشود؟ اینها فضیلت است، اما کفایت سیاسی نمیآورد. سبب مشروعیت رهبری نمیگردد.
سخن حافظ است، میفرماید:
«بس نکته غیر حُسن بباید که تا کسی
مقبول طبع مردم صاحبنظر شود.»
در مصاحبههای رسانهای، پاسخهای کلی به پرسشهای کلی دادن کار دشواری نیست. هر مدعی رهبری آینده یک کشور میتواند از آزادی سیاسی، رفاه اقتصادی و جامعه مبتنی بر حقوق فردی سخن بگوید. پرسش اصلی این است: تضمین اجرایی این وعدهها چیست؟ سازوکار عملی کدام است؟ چه نهادی، چه نظارتی، چه تعهدی؟
در پاسخ به این پرسش که آیا برای بازگشت به ایران به کمک خارجی امید دارد، به تجربه اروپا در جنگ جهانی دوم و کمک آمریکا اشاره میشود. قیاس اما دقیق نیست. ورود آمریکا به جنگ جهانی دوم در چارچوب منافع استراتژیک خود آن کشور بود؛ نه برای تعیین رهبر یا نظام سیاسی کشورهای اروپایی. آن دخالت نظامی، هرچه بود، پروژهای برای برگزیدن فردی خارجنشین به رهبری کشوری دیگر نبود. آمریکا در کنار ِارتشهای کشور های در گیر جنگ دوم وارد عمل شد. اینکه کسی را از جایی برای رهبری و یا ریاست بر کشوری و ملتی به سرزمینی دیگر وارد کنند با اینکه در کنار رهبران ملی و ارتش همان سرزمین وارد کار زار شوند فرق بسیار است.
اگر قرار باشد گذار سیاسی در ایران با اتکا به نیروی خارجی، آن هم از مسیر جنگ و مداخله نظامی، تحقق یابد، پرسشهای سنگینتری پیش میآید: هزینه انسانی آن چه خواهد بود؟ استقلال سیاسی چه میشود؟ و مشروعیت رهبری حاصل از چنین فرآیندی چگونه تعریف خواهد شد؟
سخن گفتن از «دوره گذار» و ارجاع سرنوشت نهایی به رأی مردم، اگرچه در ظاهر دموکراتیک است، اما بدون تبیین سازوکار عملی، صرفاً وعدهای معلق میماند.
مسئله امروز ما نه تسلط زبانی است و نه مهارت رسانهای؛ مسئله، طرح روشن، تضمین نهادی و پاسخگویی دقیق است.
اشاره مجری به حضور ساواک در دوره ی پدر ایشان از آن حرفهای تُنی یک پنی است! کدام کشور و رژیم هست که چنین نیروی جهنّمی برای حفظ امنیت و منافع خود نداشته باشد؟!از متمدن ترین تا دیکتاتور ترین ها دارای سیستم های بیرحم و دهشتناک امنیتی هستند. ایشان هم اگر موفق به ورود در ایران بشودو موقعش برسد، باید، و خواهد داشت. ایشان نیز در صورت بدست گرفتن قدرت همه چیز را در محدوده ی قانون مجاز خواهد شمرد. و قانون را طبق معمول مشتی فرصت طلب ِکینه توز موافق دیدگاه های خود خواهند نوشت. مثل ِ همه ی حکومت های دنیا. آزادی در محدوده ی قوانین.
ایشان در هر حال سخت دلبسته باین است که آمریکا سبب خیر شده و او را به ایران خواهد رساند. و نقش وی فقط برگزاری دور ه گذر از حکومت اسلامی-شیعی تهران خواهد بود.وقتی چنین شد،باقی را وا میگذارد به رای مردم که شاه میخواهند یا رییس جمهور. البتّه نگفت که خودش کدام را بیشتر دوست دارد! که خود به نوعی نماد آزاداندیشی ایشان است.
من مجری برنامه ی تلویزیونی نیستم ولی میتوانم و می پرسم، چنانچه چند وقتی، بعد از حضور وی در ایران ،فرض کنیم بعد از دوماه،کس یا کسانی در خفا و یا علن بگویند« بابا اینم دَس نشونده ی آمریکاس» آیا برخورد ایشان یا نیروهای طرفدار و پلیس حکومتی و سازمان مثلا امنیت کشور با افرادی از این قبیل، چگونه خواهد بود!؟ زیرا اگر از طریق آمریکا و با همیاری آنها وارد ایران بشود،حتمن چنین حرفی بگوشش خواهد رسید« اینم دَس نِشونده ی آمریکاس»
--------------------------------------------------------
۴شنبه ۱۸ فوریه ی 2026
نظر شما پس از بازبینی توسط مدير سايت منتشر خواهد شد
