افزایش قیمت نفت؛ ایران و آمریکا درگیری بر سر تنگه هرمز را تشدید میکنند: نفتکشها در تیررس قرار گرفتند/ نویسنده: اشتفان یِگِر
| ۱۴۰۵/۰۶/۱۶ - ۱۷:۱۵

قیمت نفت هفته جدید را با افزایش آغاز کرد. نفت برنت صبح دوشنبه حدود ۱.۲ درصد افزایش یافت و بار دیگر از مرز ۹۷ دلار عبور کرد. قیمت نفت در روز جمعه برای مدتی حتی به زیر ۹۳.۵۰ دلار نیز کاهش یافته بود. اما پس از حملات متقابل به نفتکشها در تنگه هرمز، نگرانیها درباره تشدید بیشتر درگیری افزایش یافته است.
پرسش اصلی اکنون این است: اگر نفتکشها مستقیماً به اهداف نظامی تبدیل شوند، قیمت نفت تا چه زمانی میتواند زیر ۱۰۰ دلار باقی بماند؟
افزایش قیمت نفت پس از حمله به نفتکشها
به گزارش بلومبرگ، آمریکا و ایران در آخر هفته شاهد شدیدترین حملات متقابل به نفتکشها از زمان آغاز درگیری ششماهه خود بودند.
ایران اعلام کرد که به سه کشتی مرتبط با آمریکا حمله کرده است؛ زیرا این کشتیها از مسیری غیرمجاز در تنگه هرمز عبور کرده بودند. تهران این حملات را اقدامی تلافیجویانه در واکنش به حملات آمریکا علیه نفتکشهای ایرانی توصیف کرد.
پیش از آن، ارتش آمریکا به سه نفتکش حامل نفت خام ایران حمله کرده بود. به گفته فرماندهی مرکزی آمریکا، نفتکش بدون بار «Kylo» از نوع سوئزماکس در خلیج عمان غرق شد. همچنین نفتکش «Stark I» و نفتکش بسیار بزرگ حامل نفت خام «Downy» از کار انداخته شدند.
واشنگتن اعلام کرد که این اقدام را در واکنش به حملات موشکهای بالستیک سپاه پاسداران ایران علیه دو ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا انجام داده است.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران و مذاکرهکننده ارشد در مذاکرات قبلی آتشبس، روز یکشنبه هشدار داد که دوران «واکنشهای متناسب» به پایان رسیده است.
او بنا بر مطلبی که در تلگرام منتشر کرد، گفت: «آمریکا باید پیش از آنکه خیلی دیر شود، درک کند که قواعد بازی تغییر کرده است.»
او همچنین هشدار داد که هرگونه تجاوز بیشتر علیه منافع ایران از این پس با پاسخی «سریعتر، سختتر و دردناکتر» روبهرو خواهد شد.
منطقه ممنوعه جدید در نزدیکی تنگه هرمز؟
اعلامیه محسن رضایی نیز بر میزان عدم اطمینان افزوده است. بنا بر گزارش شبکه پرستیوی، این مقام ارشد امنیتی ایران برای روزهای آینده از ایجاد یک منطقه ممنوعه جدید در خارج از تنگه هرمز خبر داده است.
گفته میشود این منطقه از خط محاصره دریایی آمریکا آغاز شده و تا بخشهایی از خلیج فارس امتداد خواهد داشت. قرار است کشتیهایی که از این منطقه عبور کنند، در فهرست تحریمهای ایران قرار گیرند.
با این حال، هنوز مشخص نیست مرزهای دقیق این منطقه کجا خواهد بود و ایران چگونه قصد دارد آن را اجرا و اعمال کند.
آنچه مسلم است این است که بحران تنگه هرمز ادامه دارد و احتمالاً در کوتاهمدت همچنان از قیمت نفت حمایت خواهد کرد.
واشنگتن فشار را حفظ میکند
همزمان، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، تصریح کرد که واشنگتن قصد ندارد حضور نیروی دریایی خود را کاهش دهد.
این حضور شامل محاصره دریایی نیز میشود؛ اقدامی که هدف آن ایجاد محدودیت برای صادرات نفت ایران و در عین حال تضمین عبور امن سایر کشتیهای تجاری از تنگه هرمز است.
رایت روز یکشنبه در برنامه «State of the Union» شبکه CNN گفت:
«این نباید تنها مسئولیت ایالات متحده باشد. اما تا زمانی که ایران موضع یا حکومت خود را تغییر ندهد، ما مجبور خواهیم بود این کار را انجام دهیم.»
او مشخص نکرد که چه کشورهایی ممکن است در این عملیات مشارکت کنند.
نیروی دریایی آمریکا اکنون نفتکشها را هنگام عبور از این آبراه اسکورت میکند. به گفته رایت، در حال حاضر بهطور متوسط حدود ۹ میلیون بشکه نفت در روز از تنگه هرمز عبور میکند.
با احتساب مسیرهای جایگزین خطوط لوله، حجم عرضه نفت اکنون به دستکم دو سوم سطح پیش از جنگ رسیده است.
با این حال، تردد قابل مشاهده کشتیها همچنان محدود است و بیش از پیش به حمایت نظامی آمریکا وابسته شده است.
احتمال نفت ۱۲۰ دلاری
بانک گلدمن ساکس در صورت تشدید بیشتر بحران، خطر افزایش قابلتوجه قیمت نفت را پیشبینی میکند.
به گفته این بانک، اگر حملات به تردد کشتیها در خاورمیانه افزایش پیدا کند، قیمت نفت میتواند تا ۱۲۰ دلار به ازای هر بشکه افزایش یابد.
«دان استرویون»، استراتژیست بازار کالا، گسترش اختلال در عرضه نفت را خطری جدی توصیف کرده است.
اینکه قیمت نفت برنت با وجود تشدید جدید تنشها تاکنون تنها به میزان محدودی افزایش یافته، نشان میدهد که بازار نفت در حال حاضر صرفاً یک حق بیمه ریسک ژئوپلیتیکی بالاتر را در قیمتها لحاظ کرده است؛ اما هنوز انتظار ندارد که جریان عرضه نفت بهطور کامل متوقف شود.
تا زمانی که حجم قابلتوجهی از نفت همچنان از تنگه هرمز عبور میکند، افزایش قیمت محدود باقی خواهد ماند.
اما اگر ایران منطقه ممنوعه اعلامشده را با استفاده از نیروی نظامی به اجرا بگذارد یا نفتکشهای بیشتری هدف حمله قرار گیرند، شرایط میتواند بهسرعت تغییر کند.
مرز روانی ۱۰۰ دلار دوباره نزدیک میشود
به این ترتیب، مرز روانی مهم ۱۰۰ دلار بار دیگر نزدیک شده است.
اکنون مسئله فقط این نیست که تهران چه اعلامیهای صادر میکند؛ بلکه پرسش تعیینکننده این است که آیا منطقه ممنوعه برنامهریزیشده واقعاً موجب کاهش انتقال نفت خواهد شد یا خیر.
هر حادثه جدید میتواند افزایش کنترلشده قیمت نفت را بهسرعت به جهش تازه قیمتها تبدیل کند.
اشتفان یِگِر
اشتفان یگر بهعنوان روزنامهنگار حوزه مالی، تحولات روز بازارهای سهام و فلزات گرانبها را پوشش میدهد. او همچنین با استفاده از تحلیل بنیادی و تحلیل تکنیکال دقیق، فرصتها و ریسکهای داراییهای مختلف را بررسی میکند.
به نقل از بازار بورس جهانی (ّFinanzmarktWelt) ۷ سپتامبر ۲۰26