رئیس‌جمهور آمریکا تلاش می‌کند عقب‌نشینی‌های اخیر در مذاکرات با تهران را کم‌اهمیت جلوه دهد. از سوی دیگر، اسرائیل موضعی اعلام کرده که احتمالاً به مذاق دونالد ترامپ خوش نخواهد آمد. در اینجا مروری بر آخرین تحولات داریم.

به نظر می‌رسد دونالد ترامپ فعلاً قصد دارد از حملات نظامی بیشتر علیه ایران خودداری کند و در عوض بر فشار اقتصادی تکیه کند. او روز یکشنبه در گفت‌وگویی تلفنی با پایگاه خبری «آکسیوس» گفت: «ما فعلاً خودداری می‌کنیم.» رئیس‌جمهور آمریکا افزود: «ما فقط تا حدی با آنها مذاکره می‌کنیم.» او ادامه داد: «ما صرفاً ایران را زیر نظر داریم؛ با تورم عظیمی که دارد و این واقعیت که آنها پولی ندارند.»

به گزارش آکسیوس، ترامپ تأکید کرده است که وضعیت اقتصادی ایران بسیار وخیم است و محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران نیز این وضعیت را تشدید کرده است. او همچنین در شبکه اجتماعی Truth Social درباره این موضوع نوشت که ایران «پولی ندارد.»

ترامپ تنها کمی بیش از یک هفته پیش، ایران را به حملات گسترده و جدید تهدید کرده بود، اما سپس این حملات را به تعویق انداخت؛ زیرا به گفته او، «چارچوب‌هایی برای یک توافق» درباره بازگشایی تنگه هرمز وجود داشت.

اما در حال حاضر نشانه‌ای از یک توافق سریع دیده نمی‌شود. مقام‌های جمهوری اسلامی در تهران در آخر هفته از آمریکا خواستند پیش از آنکه اجازه عبور و مرور از این آبراه مهم برای تجارت بین‌المللی نفت و گاز را بدهند، امتیازات قابل‌توجهی ارائه کند.

بر اساس گزارش رسانه‌های ایرانی، شورای عالی امنیت ملی ایران ــ عالی‌ترین نهاد تصمیم‌گیری امنیتی کشور ــ بازگشایی تنگه هرمز را که عملاً مسدود شده است، به شش شرط زیر منوط کرده است:

پایان یافتن تمامی تهدیدهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی

توقف دائمی جنگ علیه ایران و متحدان آن در منطقه

لغو محاصره دریایی بنادر ایران و همچنین خروج نیروهای نظامی آمریکا از منطقه

پرداخت کامل غرامت مالی بابت خسارات جنگی

لغو کامل تمامی تحریم‌ها علیه ایران

آزادسازی بدون قید و شرط تمامی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران

بعید به نظر می‌رسد که دولت آمریکا با این خواسته‌ها موافقت کند. با این حال، ترامپ در گفت‌وگو با «آکسیوس» تلاش کرد کاملاً آرام و خونسرد به نظر برسد. او درباره کشمکش‌ها و رفت‌وبرگشت‌ها با ایران گفت: «این مسئله حل خواهد شد.» ترامپ افزود: «همیشه حل می‌شود. مثل یک بازی شطرنج است.»

به دلیل تداوم ابهام درباره بازگشایی قریب‌الوقوع تنگه هرمز، قیمت نفت روز دوشنبه افزایش یافت. قیمت نفت برنت دریای شمال با ۱٫۰۹ درصد افزایش به ۸۴٫۴۶ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که قیمت نفت سبک آمریکا، WTI، با ۰٫۷۸ درصد افزایش به ۷۸٫۷۹ دلار رسید.

اسرائیل طرح ۱۵ ماده‌ای ترامپ برای صلح در غزه را رد می‌کند

از اسرائیل نیز در آخر هفته خبر خوبی برای ترامپ نرسید. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در جریان جلسه کابینه اعلام کرد: «اسرائیل این سند ۱۵ ماده‌ای را رد می‌کند.»

منظور، نقشه راه شورای صلح غزه است. در چارچوب طرح صلحی که با میانجیگری ترامپ تهیه شده بود، در ابتدای سال جاری یک نهاد بین‌المللی تحت عنوان «هیئت صلح» (Board of Peace) تشکیل شد. طبق منشور این نهاد، قرار است بر بازسازی نوار غزه و همچنین نظم و ساختار سیاسی و اداری دوران پس از جنگ در این منطقه ساحلی ویران‌شده نظارت کند.

نقشه راه شورای صلح، از جمله شامل خلع سلاح سازمان تروریستی اسلام‌گرای حماس و خروج اسرائیل از نوار غزه است. نتانیاهو اکنون در این‌باره گفت: «ارتش اسرائیل تا زمانی که حماس خلع سلاح نشده باشد، هیچ‌گونه عقب‌نشینی انجام نخواهد داد.» او صراحتاً تأکید کرد که منظورش تمامی سلاح‌ها است و نه فقط سلاح‌های سنگین. نخست‌وزیر اسرائیل همچنین بار دیگر مخالفت خود را با تشکیل یک کشور مستقل فلسطینی اعلام کرد.

رسانه‌ها: پنتاگون از صنایع تسلیحاتی آمریکا خواسته است تولید سلاح را سریع‌تر افزایش دهند

آمریکا در پایان ماه فوریه، همراه با اسرائیل، جنگ علیه ایران را آغاز کرد. در روزهای اخیر گزارش‌هایی درباره کمبود تسلیحات در ارتش آمریکا افزایش یافته است. روزنامه واشنگتن پست و شبکه CNN روز یکشنبه به‌طور هم‌زمان گزارش دادند که پنتاگون از نمایندگان صنایع تسلیحاتی آمریکا خواسته است تولید و تحویل سلاح را به‌سرعت افزایش دهند.

این رسانه‌ها به اطلاعیه‌ای از سوی یکی از مقام‌های وزارت دفاع آمریکا استناد کرده‌اند. شان پارنل، سخنگوی پنتاگون، اصالت این سند را به خبرگزاری آلمان (dpa) تأیید کرد.

ایران مشاور ارشد امنیتی خود را تغییر می‌دهد

با آغاز جنگ ایران، در پی حملات هوایی آمریکا و اسرائیل، بسیاری از چهره‌های اصلی و مهم رهبری ایران کشته شدند. اکنون محسن رضایی، فرمانده پیشین سپاه قدرتمند پاسداران انقلاب اسلامی (سپاه پاسداران / IRGC)، به‌عنوان رئیس جدید شورای عالی امنیت ملی ایران منصوب شده است.

سرلشکر رضایی یکی از باسابقه‌ترین چهره‌های ساختار قدرت در ایران به شمار می‌رود. او جایگزین سرتیپ محمدباقر ذوالقدر شده است که چهره‌ای کمتر شناخته‌شده بود. این انتصاب می‌تواند نشانه‌ای از تقویت بیشتر نفوذ سپاه پاسداران بر دولت باشد.

گزارش‌ها درباره انتشار تصاویر خامنه‌ای

در همان نخستین روز جنگ ایران، آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، کشته شد. پس از او، پسرش مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر جدید منصوب شد. با این حال، مجتبی خامنه‌ای از آن زمان تاکنون در انظار عمومی ظاهر نشده است.

روز یکشنبه، یکی از فرماندهان سپاه پاسداران ایران اعلام کرد که تصاویری منتشر خواهد شد که ظاهراً مجتبی خامنه‌ای را در اماکن عمومی و در جریان دیدارها نشان می‌دهد. این فرمانده در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم زمان دقیق‌تری برای انتشار این تصاویر اعلام نکرد و تنها گفت که تصاویر «در آینده» منتشر خواهند شد.

در همین حال، دفتر خامنه‌ای اعلام کرد که رهبر جمهوری اسلامی روز یکشنبه با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، دیدار کرده است. دفتر خامنه‌ای اعلام کرد که این دو «به‌طور مفصل درباره مشکلات و چالش‌های کشور» گفت‌وگو کرده‌اند؛ از جمله درباره «وضعیت نظامی کنونی و چشم‌اندازهای آینده».

زمان دقیق برگزاری این دیدار اعلام نشد. پزشکیان روز چهارشنبه گفته بود که ارتباط و تماس او با خامنه‌ای «در حال حاضر بسیار دشوار» است.

مجتبی خامنه‌ای از نظر الهیاتی چهره‌ای بی‌اهمیت، مجروح و در انظار عمومی ناپدید است. دقیقاً همین ویژگی‌هاست که او را برای صاحبان واقعی قدرت، یعنی سپاه پاسداران، ارزشمند می‌کند. 

به نقل از سایت هفته‌نامه اشپیگل آنلاین ۱۰ اوت ۲۰۲۶