ماریا خوزه دوگارته
زندانیان سیاسی در ونزوئلا
بازداشتشده، ناپدیدشده، جانباخته
Wed 13 05 2026
از زمان مداخله ایالات متحده در ونزوئلا، به خانوادهها وعدههای زیادی داده شده است. اما وضعیت زندانیان سیاسی در این کشور تقریباً هیچ بهبودی نیافته است.
تنها چهار روز پس از آنکه دولت مرگ زندانی سیاسی، ویکتور هوگو کوارو ناواس، فردی که پس از دستگیری، ۱۶ ماه ناپدید شده بود، را در بازداشت اعلام کرد ، خبر مرگ زندانی دیگری نیز در ونزوئلا منتشر شد: خوزه مانوئل گارسیا، عضو سابق شورای شهر از حزب حاکم، که پروندهای از فساد را در ایالت Anzoátegui افشا کرده بود.
گارسیا سابینو از فوریه ۲۰۲۶ در زندان بود و مرگ او در ۹ مه اعلام شد. در ابتدا مقامات ادعا کردند که او بر اثر خودکشی جان باخته است، اما پزشکی قانونی ونزوئلا بعداً اعلام کرد که این عضو پیشین شورای شهر بر اثر «خفگی مکانیکی» درگذشته؛ خفگیای که ناشی از حلقآویز شدن در سلولش بوده است.
مرگ این مقام سابق در حالی رخ داد که تنشها پیرامون نظام زندانها و دستگاه قضایی کشور به دلیل نقض حقوق بشر رو به افزایش بود؛ بهویژه در پی پرونده ویکتور هوگو کِرو ناواس که وزارت امور زندانهای ونزوئلا سه روز پیشتر، در ۷ مه، او را مرده اعلام کرده بود.
پرونده ویکتور هوگو کِرو ناواس و مبارزه مادر ۸۱ سالهاش، کارمن ترزا ناواس، در سراسر کشور توجه زیادی جلب کرد، زیرا دولت بهطور مستمر اطلاعات مربوط به محل نگهداری او را پنهان میکرد. کارمن حتی درخواست عفو برای پسرش ثبت کرده بود، اما این درخواست در ۶ مه رد شد — تنها یک روز پیش از آنکه وزارت امور زندانها سرانجام حقیقت را به او بگوید:
پسرش در ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۵، یعنی نزدیک به ده ماه پیش، بر اثر «خونریزی در بخش فوقانی دستگاه گوارش و سندرم حاد تب» جان باخته بود.
برکناری مادورو در زندانها تغییری ایجاد نکرد
بر اساس اعلام «سازمان عدالت، آشتی و بخشش» Justicia, Encuentro y Perdón، کِرو ناواس بیستوهفتمین فردی است که از سال ۲۰۱۵ در بازداشت دولت ونزوئلا جان خود را از دست داده است.
تا پایان آوریل، سازمان غیردولتی «فرو پنال» Foro Penal گزارش داد که دو نفر از ۴۵۴ زندانی سیاسی که هماکنون پروندههایشان را رصد و مستندسازی میکند، ناپدید شدهاند. کمیته آزادی زندانیان سیاسی، که از خانوادههای زندانیان تشکیل شده، تعداد واقعی را بیشتر میداند.
در ۳ ژانویه، نیروهای نظامی آمریکا در پایتخت، کاراکاس، رئیسجمهور وقت، نیکلا مادرو و همسرش سلیا فلورس را بازداشت کردند. اما برکناری مادورو تغییری در ساختار سرکوب، تعقیب و خشونت علیه مخالفان سیاسی ایجاد نکرد، بهویژه برای کسانی که در زندان به سر میبرند.
در ۸ ژانویه، رئیس مجلس ملی، یورگه رودریگرز ، از «آزادیهای گسترده» خبر داد. این اعلام سبب شد بسیاری از خانوادهها در برابر زندانها تجمع کنند، به این امید که بستگانشان آزاد شوند — اما چنین نشد.
با این حال، رئیسجمهور تازه منصوبشده، دلسی رودریگرز ، از «لحظهای نوین در سیاست» سخن گفت. او کابینه خود را بازسازی کرده و امکان سرمایهگذاری بینالمللی در بخش نفت و معدن را فراهم ساخته است، بهویژه از سوی United States.
همچنان گزارشهای تازهای از بازداشتها میرسد
در حوزه حقوق بشر، شاید مهمترین اقدام اعلام قانون عفو عمومی بود که سرانجام در ۱۹ فوریه به اجرا درآمد. با این حال، این قانون صدها زندانی سیاسی را در بر نگرفت، بهویژه نظامیانی را که به خیانت و توطئه متهم شدهاند.
فورو پِنال اعلام کرده است که از ۸ ژانویه تاکنون ۷۶۸ زندانی آزاد شدهاند. تا ۱۶ آوریل، تنها ۱۸۶ مورد از این آزادیها مستقیماً نتیجه اجرای قانون عفو بود. با این حال، یورگه آررسا ، رئیس کمیسیون ویژه نظارت بر قانون عفو برای همزیستی دموکراتیک، مدعی است که ۹۰۰۰ نفر از این قانون بهرهمند شدهاند. روایت رسمی امکان راستیآزمایی مستقل ندارد.
گورسالو هیمیوب، معاون فورو پِنال، به روزنامه taz گفت که همچنان موارد جدیدی از بازداشت و ناپدیدسازی گزارش میشود و در حال بررسی است. این سازمان در یک نشست عمومی آنلاین در اول فوریه اعلام کرد که از ۸ ژانویه تاکنون ۷۰۰ شکایت جدید دریافت کرده است.
Diego Casanova، فعال حقوق بشر و سخنگوی کمیته خانوادههای زندانیان سیاسی، میگوید آخرین آزادی گستردهای که آنها مستند کردهاند در ۱۷ آوریل رخ داده است.
مسئولان همچنان در قدرت هستند
هیمیوب درباره کند شدن روند آزادیها میگوید: «دیگر اراده سیاسی برای ادامه آزادیها وجود ندارد. این ممکن است به این دلیل باشد که موفق نشدهاند ساختار سرکوبگر را از هم بپاشند.»
فورو پِنال تأکید میکند که همان قضات، دادستانها و نیروهای امنیتی که پیشتر مسئول سرکوب بودند، همچنان بر سر کار هستند. خانوادههای زندانیان نیز همین را میگویند. آنها هفتههاست شبها در برابر زندانها تجمع میکنند تا آزادی بستگان خود را مطالبه کنند. از زمان تصویب قانون عفو، آنها شکایت دارند که این قانون بهصورت گزینشی اجرا میشود.
دیگو کازانووا جمعبندی تلخی ارائه میدهد:
«مردم باید بدانند که تنها چیزی که تغییر کرده، تعداد وعدههاست. اکنون میخواهند به جهان تصویری از عادی بودن القا کنند — انسانیت بیشتر، آمادگی بیشتر برای اصلاح اشتباهات — اما در عمل هیچ نشانه مشخصی برای این ادعا وجود ندارد.»
به نقل از نشریه تاتس دوازدهم ماه مه 2026
|
|