ویبهکه پلاسه
تغییر دهندگان جهان
رزا لوکزامبورگ
Fri 6 03 2026
او به عنوان نماد آزادی و برابری شناخته میشود. رزا لوکزامبورگ برای مبارزه در راه عدالت سیاسی، جان خود را از دست داد. در اینجا با زندگی چشمگیر او آشنا میشوید.
نام: رزا لوکزامبورگ Rosa Luxemburg
نام هنگام تولد: روزالیا لوکزمبورگ
تاریخ زندگی: ۵ مارس ۱۸۷۱ – ۱۵ ژانویه ۱۹۱۹
زادگاه: Zamość
ملیت: لهستانی، بعدها آلمانی
نقل قول: «آزادی همواره آزادیِ کسانی است که متفاوت میاندیشند و نظر خود را بیان میکنند.»
رزا لوکزامبورگ یکی از تأثیر گذارترین زنان در تاریخ اروپا به شمار میآید.
زندگی رزا لوکزامبورگ
روزالیا لوکزمبورگ، که بعدها با نام رزا لوکزامبورگ شناخته شد، در ۵ مارس ۱۸۷۱ در شهر زاموشچ به عنوان پنجمین فرزند الیاس لوکزمبورگ، بازرگان چوب، و همسرش به دنیا آمد. خانوادهٔ یهودی او در آن زمان در بخشی از لهستان زندگی میکردند که تحت اشغال روسیه بود و «سرزمین ویستولا» نامیده میشد.
در سال ۱۸۷۳ خانواده به پایتخت لهستان یعنی ورشو نقل مکان کردند و رزا توانست در آنجا به مدرسه برود.
او بهویژه به یادگیری زبانها علاقه داشت و بهطور روان آلمانی، لهستانی، روسی و همچنین لاتین و یونانی باستان صحبت میکرد. در جوانی فرانسوی نیز آموخت، شعر و داستان کوتاه مینوشت و با علاقه متون تاریخی را از آلمانی به لهستانی ترجمه میکرد.
در سال ۱۸۸۴ وارد دبیرستان شد و برای نخستین بار بهصورت سیاسی فعالیت کرد؛ فعالیتی که حتی غیرقانونی محسوب میشد.
گروههای کارگری (پرولتاریا) با الهام از نوشتههای کارل مارکس علیه حکومت روسیه مبارزه میکردند. پس از آنکه رزا لوکزامبورگ با رتبهٔ اول از دبیرستان فارغالتحصیل شد، به دلیل عضویت در این گروه مخالف حکومت مجبور شد از ورشو فرار کند.
او در سال ۱۸۸۹ به سوئیس رفت و در آنجا رشتههایی مانند فلسفه، ریاضیات، گیاهشناسی، جانورشناسی، حقوق و علوم سیاسی را مطالعه کرد.
چگونه رزا لوکزامبورگ جهان را تغییر داد
در دوران تحصیل در زوریخ، رزا لوکزامبورگ با فعال سیاسی لهستانی لئو یوگیشز Leo Jogiches آشنا شد. آن دو از سال ۱۸۹۱ تا ۱۹۰۶ با یکدیگر زندگی کردند و بهطور مشترک برای گسترش اندیشهٔ مارکسیسم مبارزه کردند؛ اندیشهای سیاسی که هدف آن برابری اجتماعی است.
در مجلهای که آنها با نام «Sprawa Robotnicza» (به معنای «مسئلهٔ کارگران») منتشر کردند، برای نخستین بار خواستار سرنگونی نظام اقتصادی سرمایهداری و نظام سلطنتی در سراسر اروپا شدند.
در سال ۱۸۹۳ رزا لوکزامبورگ همراه با دوستانش حزب «سوسیالدموکراسی پادشاهی لهستان» را تأسیس کرد. برای پیوستن به Social Democratic Party of Germany (حزب سوسیالدموکرات آلمان) و دفاع بهتر از بخش لهستانی تحت اشغال آلمان، در سال ۱۸۹۸ به برلین رفت. برای دریافت تابعیت آلمان، او با یکی از آشنایان خود ازدواج کرد.
در سالهای بعد او در حزب سوسیالدموکرات آلمان فعال بود و به عنوان سردبیر روزنامه «روزنامه کارگران ساکسن» Sächsische Arbeiterzeitung کار میکرد. رزا لوکزامبورگ بهسرعت در سطح بینالمللی شناخته شد و به عنوان زنی باهوش، تندزبان و نظریهپرداز شهرت یافت. او همراه با Karl Kautsky از چهرههای مهم بحث نظری بزرگی در سوسیالدموکراسی آلمان به نام «اختلاف بر سر رفرمیسم» بود.
اما فعالیتهای او دشمنان زیادی نیز برایش ایجاد کرد.
* در سال ۱۹۰۴ به اتهام اهانت به پادشاه زندانی شد.
* در سال ۱۹۰۶ به دلیل تحریک به نفرت طبقاتی چند ماه زندان رفت.
* در سال ۱۹۱۳ هنگامی که مردم را به سرپیچی از خدمت نظامی فراخواند، به یک سال زندان محکوم شد.
در سال ۱۹۱۴ جنگ جهانی اول آغاز شد. رزا لوکزامبورگ که در زندان بود، رویدادها را از همانجا دنبال میکرد. او چند بار موفق شد نامهها و مقالههایی را به بیرون قاچاق کند تا در روزنامهها منتشر شوند.
در ۸ نوامبر ۱۹۱۸ و در جریان انقلاب نوامبر از زندان آزاد شد. سپس به برلین رفت تا با انتشار مقالات بیشتر به پایان جنگ کمک کند.
او همراه با هوادارانی از جمله کارل لیبکنشت Karl Liebknecht سازمانی به نام «اتحادیه اسپارتاکوس» را بنیان گذاشت که بعدها در سال ۱۹۱۹ به تشکیل حزب کمونیست آلمان انجامید.
چند روز بعد، او و کارل لیبکنشت مردم را به تظاهرات گستردهای علیه دولت سوسیالدموکرات در برلین فراخواندند. در همان زمان رزا لوکزامبورگ برای روزنامه «Rote Fahne» (پرچم سرخ) نیز مینوشت.
قیام موسوم به قیام اسپارتاکیست ها Spartacist Uprising در ژانویه ۱۹۱۹، در دوران جمهوری وایمار، رزا لوکزامبورگ را به دشمن دولت تبدیل کرد. او از ترس جان خود مجبور شد مخفی شود.
با این حال در ۱۵ ژانویه ۱۹۱۹ در خانه یکی از دوستانش پیدا شد و به قتل رسید. در مراسم خاکسپاری او حدود یک میلیون نفر شرکت کردند.
امروزه سالگرد مرگ او روز یادبود سوسیالیستها به شمار میآید.
به نقل از نشریه GEO
|
|