کاترین ریشتر
«فلسطین آزاد» روی صحنه برلیناله
فیلمساز عبدالله الخطیب دولت آلمان را متهم کرد: «شما در نسلکشی اسرائیل در غزه شریک هستید»
Tue 24 02 2026
نوشتهٔ کاترین ریشتر
۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶
وقتی پردهٔ سنگین و سرخ برلیناله در Potsdamer Platz اندکی پس از ساعت ۲۰ پایین آمد، برای بازدیدکنندگان نه روز پُر از فیلم به پایان رسیده بود. برندگان مشخص شده بودند: درام سیاسی «نامههای زرد» «Gelbe Briefe» ساختهٔ کارگردان برلینی، ایلکر چاتاک İlker Çatak خرس طلایی را برد؛ و Sandra Hüller برای نقش اصلی خود در فیلم «Rose» خرس نقرهای گرفت؛ جایزهٔ بزرگ هیئت داوران به فیلم «Kurtuluş» از Emin Alper رسید و جایزهٔ هیئت داوران به «Queen at Sea» اثر Lance Hammer تعلق گرفت؛ و این تنها برای نام بردن از چند اثر برگزیده بود.
فیلمساز سوری-فلسطینی، عبدالله خطیب Abdallah Alkhatib نیز جایزهای دریافت کرد: جایزهٔ GWFF برای بهترین نخستین فیلم بلند داستانی برای «Chronicles From the Siege» (وقایعنگاری از محاصره). او در سخنرانی تشکر خود، که در آن بر شانهٔ راستش یک چفیه انداخته بود، از فرصت برای بیان موضعی سیاسی استفاده کرد.
فیلم Chronicles From the Siege روایت میکند که انسانها چگونه میکوشند از یک اشغال نظامی جان به در ببرند. الخطیب دولت آلمان را متهم کرد که شریک «نسلکشی در نوار غزه» است. او که سخنانش همزمان ترجمه میشد، گفت:
«بعضیها به من گفتهاند: شاید بهتر باشد کمی محتاط باشی پیش از آنکه چیزی را بگویی که میخواهی بگویی، چون تو در آلمان یک پناهنده هستی و خطوط قرمز زیادی وجود دارد. اما مسئلهٔ من این نیست. مسئلهٔ من مردمم و فلسطین است. و به همین دلیل آخرین سخنانم در اینجا خطاب به دولت آلمان است: شما در نسلکشی اسرائیل در غزه شریک هستید. و من فکر میکنم آنها به اندازهٔ کافی باهوش هستند که این حقیقت را تشخیص دهند، اما انتخاب میکنند که برایشان مهم نباشد. فلسطین آزاد – از اکنون تا پایان این جهان.»
الخطیب که همراهی یک پرچم فلسطین را با خود روی صحنه آورد و آن را وارونه نگه داشت، گفت روزی در غزه جشنوارهٔ فیلمی باشکوه برگزار خواهد شد. او افزود: «ما هر کسی را که در کنار ما ایستاد به یاد خواهیم آورد، و هر کسی را که در برابر ما بود نیز به یاد خواهیم آورد.» در سالن هم تشویق شنیده شد و هم فریادهایی از میان جمعیت.
Carsten Schneider وزیر محیط زیست آلمان از سخنان الخطیب فاصله گرفت. به گفتهٔ سخنگوی وزارتخانهاش به خبرگزاری آلمان، او تنها نمایندهٔ دولت فدرال در این مراسم بود و هنگام سخنرانی فیلمساز سوری-فلسطینی سالن را ترک کرد.
پیش از آن نیز فیلمساز لبنانی Marie-Rose Osta که خرس طلایی بهترین فیلم کوتاه را برده بود، روی صحنه از شیوهٔ جنگ اسرائیل انتقاد کرد. این کارگردان که فیلمی دربارهٔ کودکی با قدرتهای فوقالعاده ساخته است، گفت:
«در واقعیت، کودکان آنجا در غزه، فلسطین و لبنان هیچ قدرت فوقالعادهای ندارند که آنها را از بمبهای اسرائیلی که بیش از دو سال است فرود میآیند محافظت کند.»
او افزود که تنها روز گذشته چهار کودک در لبنان کشته شدهاند و آتشبس در غزه و لبنان رعایت نمیشود. او گفت: «نسلکشی ادامه دارد، حتی با وجود حقوق بینالملل. اگر این جایزه معنایی داشته باشد – افزون بر اینکه من بسیار خوشحال هستم – این است که کودکان غزه و لبنان ابزار چانهزنی نیستند.»
پس از آن مجری برنامه Désirée Nosbusch گفت: «و من مطمئنم که قلبهای ما با همهٔ کسانی است که رنج میکشند، چه در اثر جنگها و چه در اثر تروریسم.»
فیلمساز کانادایی Geneviève Dulude-de Celles که برای فیلم «Nina Roza» جایزه گرفت، سنجاقی با پرچم فلسطین به شکل قلب بر لباس داشت.
برندهٔ جایزهٔ بزرگ هیئت داوران، امین آلپر، از صحنهٔ پوتسدامر پلاتس خطاب به فلسطینیان گفت: «فلسطینیان در غزه که در وحشتناکترین شرایط زندگی میکنند و میمیرند، تنها نیستید.»
پیش از این نیز در جریان برلیناله انتقادهایی مطرح شده بود: ۸۰ هنرمند، از جمله Tilda Swinton و Javier Bardem، در نامهای سرگشاده جشنواره را به نداشتن موضع روشن در جنگ غزه متهم کرده بودند. آنها گفته بودند از «سکوت نهادی برلیناله در برابر نسلکشی فلسطینیان» شوکه شدهاند.
رئیس برلیناله، Tricia Tuttle، در واکنش به این نامه اتهام سانسور را رد کرد. او گفت این ادعا که برگزارکنندگان جشنواره فیلمسازان را «وادار به سکوت» کرده یا «مرعوب» ساختهاند، درست نیست. تاتل افزود که از این نامه غافلگیر شده و خواندن آن «بسیار سخت» بوده است. او گفت برخی از امضاکنندگان را شخصاً میشناسد و آرزو میکرد پیش از انتشار نامه ابتدا با او تماس میگرفتند.
خبرگزاری آلمان / dpa
|
|