هرمز عابدی
آمریکا، ایران و بنبست اپوزیسیون جنگ طلب
Sun 1 02 2026
تصمیم ایالات متحده برای حمله نظامی به ایران، اگرچه هنوز در حد گمانهزنی است، اما چه عملی شود و چه نشود، پیامدهایی عمیق و ماندگار خواهد داشت. این پیامدها لزوماً متوجه جمهوری اسلامی نیستند؛ بلکه بیش از هر چیز، نگاه ملت ایران و جایگاه اپوزیسیون ایرانی، به ویژه جریانهای طرفدار مداخله نظامی خارجی را نسبت به آمریکا دگرگون خواهند کرد.
آمریکا امروز در وضعیتی متناقض قرار دارد، حمله نظامی به ایران میتواند هزینههایی فاجعهبار، منطقهای و جهانی برایش به همراه داشته باشد؛ اما تصمیم به حمله نکردن نیز بیهزینه نخواهد بود. در هر دو حالت، این تصمیم یا عدم تصمیم به مثابه آزمونی تاریخی برای اپوزیسیونی است که سرنوشت تغییر سیاسی در ایران را به بمب افکن های خارجی گره زده است.
اگر آمریکا از حمله نظامی صرفنظر کند، اپوزیسیون طرفدار جنگ در معرض اتهامی جدی قرار خواهد گرفت، قضاوت نادرست از موازنه قدرت و اتکای افراطی به مداخله خارجی. چنین وضعیتی نهتنها اعتبار سیاسی این جریانها را تضعیف میکند، بلکه شکافهای درونی اپوزیسیون را نیز عمیقتر خواهد کرد. حاصل نهایی این روند، تقویت موقعیت جمهوری اسلامی خواهد بود؛ نه صرفا از سر افزایش مشروعیت آن، بلکه به دلیل ناتوانتر و بیبرنامهتر جلوهکردن بدیل هایش.
از سوی دیگر، اگر آمریکا حمله کند، سناریوها همچنان به سود اپوزیسیون جنگطلب رقم نخواهند خورد. در خوشبینانهترین حالت، ممکن است نظام سیاسی فروبپاشد، اما اگر این فروپاشی با ویرانی زیرساختها، بیثباتی و احتمالا جنگ داخلی و هزینههای انسانی گسترده همراه باشد، پرسش اصلی بهسرعت مطرح میشود، چه کسی مسئول این وضعیت است؟ در چنین شرایطی، اپوزیسیونی که خواهان حمله بوده اما برنامهای برای روز بعد از آن نداشته، بهسادگی میتواند بهعنوان یکی از مقصران اصلی شناخته شود.
و اگر، بر خلاف انتظار این جریانها، نظام سیاسی پس از حمله نیز پابرجا بماند، نتیجه حتی روشنتر خواهد بود. بخش بزرگی از جامعه ایران ممکن است به این جمعبندی برسد که اپوزیسیون نهتنها شرایط را بهدرستی تحلیل نکرده، بلکه با تکیه بر بیگانه و پذیرش ویرانی کشور، در دستیابی به هدف ادعایی خود، یعنی فروپاشی رژیم، کاملاً ناکام مانده است.
در نهایت، مناقشه آمریکا و ایران صرفاً یک بحران ژئوپلیتیک نیست؛ آینهای است که ضعفها، توهمها و بنبستهای اپوزیسیون جنگطلب ایرانی را بیرحمانه بازتاب میدهد. آینده سیاسی ایران، چه با جنگ و چه بیجنگ، بیش از هر چیز نیازمند نیرویی است که مشروعیت خود را از جامعه بگیرد، نه از تصمیمات کاخ سفید.