«نلسون​ ماندلا» را نيز هم​؟

 

جعفر گلابی

jafar_golabi@yahoo.com

روزنامه اعتماد

 

بيش​ از يک​ دهه​ است​ که​ آفريقای​ جنوبی​ در صدر اخبار جهانی​ جايی​ ندارد چنانکه​ در يک​ ثبات​ و آرامش​ پايدار خبری​ از خشونت​ و درگيری​ از آن​ سرزمين​ به​ گوش​ نمی​رسد.

اعمال​ خشونت​ در يک​ دوره​ نسبتا طولانی​ از سوی​ حکومت​ آپارتايد عليه​ مالکان​ اصلی​ آن​ کشور يعنی​ سياهان​، اين​ احتمال​ را که​ درگيری​ و تشنج​ برای​ مدت​ مشابهی​ ادامه​ پيدا کند و آفريقای​ جنوبی​ در يک​ دور باطل​ خشونت​ گرفتار آيد قريب​ به​ يقين​ ساخته​ بود و کارشناسان​ و صاحبنظران​ سياسی​ غير آن​ را بعيد قلمداد می​کردند.

اين​ سوال​ ناباورانه​ وجود دارد که​ چگونه​ مردمی​ فقير تحت​ سلطه​ بی​رحمان​ يک​ حکومت​ خشن​ حدود نيم​ قرن​ بسر برند ولی​ پس​ از سقوط​ رژيم​ آپارتايد رفتاری​ کاملا مدنی​ از خود بروز داده​ و داعيه​ رهبری​ کل​ آفريقا را به​ واقعيت​ نزديک​ سازند.

همه​ اتفاق​ نظر دارند که​ سقوط​ آن​ نظام​ غير انسانی​ مديون​ رهبری​ صحيح​ نلسون​ ماندلا بود ولی​ اين​ تنها يک​ خدمت​ بزرگ​ اين​ مرد است​، او پس​ از تغيير نظام​ آفريقای​ جنوبی​ خدمتی​ بزرگتر را به​ جهان​ عرضه​ داشت​ و زخم​ کهنه​ پای​ آفريقای​ سياه​ را چنان​ التيام​ بخشيد که​ ديگر دهان​ باز نکند و خونش​ نچکد. دفتر خشونتی​ که​ نلسون​ ماندلا بست​ ممکن​ بود تا سالها و دهه​ها باز باشد و نقطه​يی​ از اين​ جهان​ را همواره​ سرخ​ نگه​دارد، اما بازهم​ اين​ مرد از پای​ ننشست​ و چنان​ برگی​ بر دفتر خدمات​ خود افزود که​ احترام​ جهانيان​ از غرب​ تا شرق​ عالم​ را برانگيزاند، او در اوج​ قدرت​، قدرت​ را واگذاشت​ و افزون​ بر ارتقای​ منزلت​ خويش​ گردش​ مديريت​ کشور و تداول​ آسان​ قدرت​ را نهادينه​ ساخت​. بنابود اين​ شخصيت​ محترم​ جهانی​ در هشتم​ فروردين​ به​ ايران​ سفر کند و نشان​ لياقت​ را از جمهوری​ اسلامی​ دريافت​ نمايدأ او سفر خود را آغاز کرد و به​ همسايگان​ جنوبی​ ما آمد ولی​ سفر به​ ايران​ را لغو و به​ وقت​ ديگر موکول​ نمود.

نمی​توان​ وزن​ و شخصيت​ آقای​ ماندلا را آن​ گونه​ که​ يکی​ از روزنامه​های​ صبح​ محافظه​ کاران​ پايين​ آورد نازل​ کرد و اين​ تصور را پذيرفت​ که​ او تحت​ فشار امريکا از اين​ سفر سرباز زده​ است​، اگر لحظه​يی​ به​ چهره​يی​ که​ از کشور خود در جهان​ به​ نمايش​ گذاشته​ايم​ توجه​ کنيم​ شايد لازم​ نباشد که​ با آسمان​ و ريسمان​ هر اتفاقی​ را محصول​ توطئه​ با منشا استکبار جهانی​ بدانيم​، در ايران​ از اقتدار رييس​ جمهوری​ که​ روزی​ در جلب​ احترام​ جهانيان​ با آقای​ ماندلا مسابقه​ گذاشته​ بود بشدت​ کاسته​ شده​ است​، او اخيرا بسيار تلخ​ صحبت​ می​کند و برای​ جلوگيری​ از گرفتن​ و بستن​ و برخورد با اصلاح​ طلبان​ به​ »خواهش​« متوسل​ می​شود، نمايندگان​ مجلسی​ که​ مظهر جمهوريت​ نظام​ است​ دست​ جمعی​ استعفا داده​اند و عدد مطبوعات​ تعطيل​ شده​ از صد هم​ تجاوز کرده​ است​... اگر آقای​ ماندلا از آزادی​ و مردم​سالاری​ و عدم​ توسل​ به​ زور و توسعه​ سياسی​ و مطبوعاتی​ و تشنج​ زدايی​ داخلی​ و خارجی​ که​ سر فصل​ دغدغه​های​ او است​ سوال​ کند چه​ پاسخی​ برای​ او داريم​؟ اگر دليل​ لغو سفرش​ تصور نامناسب​ از اوضاع​ ايران​ باشد چه​ کسی​ مقصر است​.

او را نمی​شود با چوبی​ که​ ديگران​ را می​رانيم​ برانيم​ حداقل​ اينکه​ آنقدر شايسته​ است​ که​ نشان​ لياقت​ برايش​ آماده​ کرده​ايم​، اين​ امکان​ که​ ما با نخبگان​ جهان​ هم​ مشکل​ پيدا کرده​ايم​ وجود دارد و حداقل​ چنين​ مشکلی​ را با شعار و تبليغات​ نمی​توان​ برطرف​ ساخت​ و يا پوشاند، اگر چنين​ مشکلی​ واقعا وجود داشته​ باشد ميدان​ مانور بزرگی​ برای​ امريکا و اروپا به​وجود خواهد آمد، بيگانگانی​ که​ در محدودتر کردن​ منافع​ ايران​ لحظه​يی​ ترديد نمی​کنند، اميد است​ سفر مذکور انجام​ شود و ايرانيان​ به​ خود ببالند که​ از يک​ شخصيت​ محترم​ و وزين​ جهانی​ استقبال​ کرده​، قدرش​ را دانسته​ و خدماتش​ را ارج​ گذاشته​اند. ما بسياری​ را از خود رانده​ايم​ نکند آقای​ نلسون​ ماندلا را نيز هم​...