جمعه ۱۶ خرداد ۱۳۸۲ - ۶ ژوئن ۲۰۰۳

آزموده​را آزمودن​خطاست​

فرشته​ قاضی​:

روزنامه اعتماد

 

 نوع​ برخورد با بانوانی​ که​ از مانتوهای​ رنگی​ و کوتاه​ استفاده​ می​کنند،ممنوعيت​ استفاده​ از عينک​های​ به​ اصطلاح​ ماهواره​يی​، ممنوعيت​ فعاليت​ زنان​ در باجه​های​ بانکی​ و آغاز مجدد فعاليت​ پست​های​ ايست​ بازرسی​ و بازرسی​ اتومبيل​ها که​ اين​ مورد آخر براساس​ رای​ صادره​ ديوان​ عدالت​ اداری​ نياز به​ حکم​ قاضی​ دارد با توجه​ به​ فضای​ حاکم​ بر منطقه​ و جدی​تر شدن​ تهديدات​ عليه​ ايران​ اين​ سوال​ را در اذهان​ ايجاد کرده​ است​ که​ حد و مرز برخورد با آزادی​های​ اجتماعی​ کجاست​ و حکومت​ تا چه​ ميزان​ حق​ دخالت​ در نوع​ و رنگ​ پوشش​ مردم​ بخصوص​ زنان​ را دارد? در حالی​ که​ به​ نظر می​رسيد در پی​ تهديدات​ اخير،حاکميت​ با باز کردن​ فضای​ اجتماعی​ جامعه​ درصدد گرفتن​ بهانه​ از دست​ دشمنان​ برآيد اما برخوردهای​ اخير برخی​ لباس​شخصی​ها که​ به​ شکلی​ افراطی​ و خارج​ از چارچوب​ قوانين​ صورت​ می​گيرد افکار عمومی​ را در مقابل​ علامت​ سوال​ بزرگی​ قرار داده​ است​. چرا اين​ مقطع​ زمانی​ برای​ برخور د انتخاب​ شده​ است​? بعد از پيروزی​ انقلاب​ اسلامی​،ايران​ همواره​ از سوی​ مجامع​ بين​المللی​ و سازمان​های​ حقوق​ بشر به​ نقض​ حقوق​ بشر و علی​الخصوص​ حقوق​ زنان​ محکوم​ شده​ و اين​ بهانه​، دستاويزی​ برای​ اعمال​ فشار عليه​ اين​ مرز و بوم​ گشته​ است​. گردانندگان​ اين​ «پروژه​ برخورد» براساس​ چه​ مصلحتی​ با ناديده​گرفتن​ انعکاس​ بين​المللی​ اين​ گونه​ اعمال​ به​ تکرار تجربه​های​ شکست​خورده​ گذشته​ اصرار می​ورزند? و نيروی​ انتظامی​ که​ از آغاز اين​ پروژه​،همچنان​ تکذيب​ می​کند نقشی​ در برخوردهای​ اخير نداشته​ است​ و با توجه​ به​ اينکه​ مسووليت​ استقرار نظم​ و امنيت​ در جامعه​ را داراست​ آيا نبايد توضيح​ دهد لباس​شخصی​های​ گرداننده​ «پروژه​ برخورد» چه​ کسانی​ هستند? و از کجا دستورمی​گيرند?

ادامه​ از صفحه​ اول​ تاؤيرات​ اين​ گونه​ اعمال​ در ديپلماسی​ خارجی​ کشور به​ گونه​يی​ است​ که​ حميد رضا آصفی​، سخنگوی​ وزارت​ امور خارجه​ می​گويد: خوشبختانه​ با اقدامات​ موؤر و تلاش​های​ انجام​ شده​ مدتها است​ جمهوری​ اسلامی​ ايران​ در زمينه​ حقوق​ بشر و حقوق​ زنان​ محکوم​ نمی​شود اما با وجود اينکه​ بسياری​ از اين​ محکوميت​ها سياسی​ است​ و با اهداف​ خاصی​ دنبال​ می​شود بايد بهانه​جويی​ را از ديگران​ گرفت​. اما اينجور عملکردها کار را سخت​تر می​کند. وی​ با بيان​ اينکه​ پوشيدن​ لباس​روشن​ مخالف​ نظام​ و شرع​ مقدس​ نيست​، می​افزايد: هر چه​ وضعيت​ در داخل​ بهتر باشد بهانه​ از دست​ ديگران​ گرفته​ می​شود و ما بايد به​ اين​ سمت​ برويم​. آيت​ الله​ سيد حسين​ موسوی​ تبريزی​ نيز می​گويد: «در هر اقدامی​ ابتدا بايد شرايط​ زمانی​ و مکانی​ و جذب​ مردم​ به​ اسلام​ و نظام​ را در نظر گرفت​ و اجازه​ سوءاستفاده​ به​ دشمنان​ را نداد.»از سوی​ ديگر در حالی​ که​ برخی​ از شيوع​ بدحجابی​ در کشور بشدت​ گله​ می​کنند اما اکثر صاحبنظران​ معتقدند اين​ مساله​ زاييده​ محدوديت​ها و اعمال​ فشارهای​ خارج​ از چارچوب​ بوده​ است​. الهه​ کولايی​، سخنگوی​ کميسيون​ امنيت​ ملی​ و سياست​ خارجی​ مجلس​ می​گويد: «ترديدی​ نيست​ که​ ما نمی​توانيم​ حاصل​ سياست​های​ سالهای​ گذشته​ را از وضعيت​ فعلی​ جامعه​ تفکيک​ کنيم​.»اما آنچه​ که​ در اين​ مساله​ حايز اهميت​ جدی​ است​ پيامدهای​ ناشی​ از نوع​ رفتارها و برخوردها با پديده​ بدحجابی​ و تعريف​ چارچوب​ حجاب​ است​أ اينکه​ برخی​ دايره​ آن​ را چنان​ گسترده​ کنند که​ نوع​ رنگ​ لباس​ را نيز در چارچوب​ حجاب​ و بدحجابی​ بگنجانند مساله​يی​ است​ که​ آيت​ الله​ موسوی​ تبريزی​ با بيان​ اينکه​ اسلام​ برای​ حجاب​ جز حفظ​ عفت​، شرايط​ خاصی​ تعيين​ نکرده​ است​ می​گويد: «ما در اسلام​ هيچ​ چيزی​ در مورد اينکه​ رنگ​ لباس​ مرد يا زن​ چه​ باشد نداريم​. در بعضی​ روايات​ پوشيدن​ لباس​ مشکی​ و تيره​ مکروه​ است​ و پوشيدن​ لباس​ سفيد مستحب​ ذکر شده​ است​، البته​ اين​ روايات​ هم​ جنبه​ ارشادی​ دارند نه​ امر به​ معروف​ و نهی​از منکر و طبق​ قوانين​ اسلامی​ مردم​ می​توانند رنگ​ مورد علاقه​ خود را انتخاب​ کنند.»در عين​ حال​ آيت​ الله​ موسوی​ بجنوردی​ طرح​ اخير برای​ مبارزه​ با بدحجابی​ را مبارزه​ با معلول​ دانسته​ و می​گويد: « اين​ کار مثل​ قرصی​ است​ که​ برای​ مدت​ کمی​ درد را ساکت​ می​کند.» وی​ وضعيت​ پوشش​ اکثريت​ زنان​ جامعه​ را مطلوب​ دانسته​ و می​گويد: «اگر با همان​ عده​ اقليت​ برخورد خشنی​ نشود با کار فرهنگی​ نتيجه​ مفيدی​ می​توان​ گرفت​ و بايد با زبان​ خوش​ و مدارا و منطق​ و برهان​ اين​ مشکل​ را بررسی​ و رفع​ کنيم​.»تعدی​ به​ حقوق​ فردی​ و محدود کردن​ آزاديهای​ اجتماعی​ شهروندان​ که​ در قالب​ مبارزه​ با بدحجابی​ صورت​ می​گيرد، مجلس​ شورای​ اسلامی​ را به​ واکنش​ و تذکر به​ وزير کشورواداشت​. تذکری​ که​ تاکنون​ بی​پاسخ​ باقی​ مانده​ است​ و به​ گفته​ الهه​ کولايی​ به​ دليل​ تعطيلی​ مجلس​ طی​ اين​ هفته​ به​ هفته​ آينده​ موکول​ شده​ است​. تذکری​ که​ وزارت​ کشور را واداشته​ در پی​ آن​ به​ گفته​ جهانبخش​ خانجانی​ از نيروی​ انتظامی​ توضيح​ بخواهد. از سوی​ ديگر کميسيون​ فرهنگی​ مجلس​ نيز در کنار کميسيون​ امنيت​ ملی​ و سياست​ خارجی​ در حال​ بررسی​ پروژه​ اخير می​باشد. کولايی​ می​گويد: «تعدی​ به​ آزادی​های​ فردی​ در عين​ رعايت​ هنجارها و ارزش​ها از مواردی​ است​ که​ مجلس​ پيگيری​ خواهد کرد.» وی​ می​افزايد: «به​ دليل​ پيامدهايی​ که​ اين​ نوع​ رفتارها در امنيت​ اجتماعی​ و تامين​ حقوق​ و آزادی​های​ فردی​ می​تواند داشته​ باشد مساله​ را از هر دو بعد بررسی​ خواهيم​ کرد.»در حالی​ که​ هيچ​ يک​ از مقامات​ قوه​ قضاييه​ حاضر به​ پاسخگويی​ در اين​ زمينه​ نيستند. ايزدپناه​، مشاور اجتماعی​ رييس​ قوه​ قضاييه​ در پاسخ​ به​ اين​ سوال​ که​ برخوردهای​ اخير آيا با اطلاع​ قوه​ قضاييه​ بوده​ است​ می​گويد: «برخورد با جرايم​ مشهود لازم​ نيست​ از سوی​ قوه​ قضاييه​ باشد.» وی​ در پاسخ​ به​ اينکه​ آيا پوشيدن​ مانتوی​ سفيد يا صورتی​ يا هر رنگ​ ديگری​ جرم​ مشهود است​? می​گويد: «بستگی​ به​ قانون​ دارد و من​ در اين​ زمينه​ مطالعه​يی​ ندارم​.»وی​ در عين​ حال​ به​ اين​ جمله​ بسنده​ می​کند که​ اگر با خانمی​ برخورد خلاف​ قانونی​ شده​ و تعدی​ شده​ باشد، اگر وی​ شکايت​ کند رسيدگی​ می​شود.از سوی​ ديگر در حالی​ که​ جوانان​ و خانواده​های​ مسلمان​ ايرانی​ ترجيح​ می​دهند خودشان​ نوع​ حجاب​ اسلامی​ خود را انتخاب​ کنند و دخالت​ هر يک​ از ارکان​ حاکميت​ را تعدی​ به​ حقوق​ فردی​ و آزادی​های​ اجتماعی​ خود تلقی​ می​کنند، اين​ سوال​ بی​پاسخ​ می​ماند که​ آيا می​توان​ حجابی​ متحدالشکل​ را بر مردمی​ که​ اکثريت​ آنان​ مسلمان​ هستند تحميل​ کرد و انحرافات​ و فساد را از جامعه​ زدود? کاش​ مسوولان​ امر پاسخ​ دهند.