توضیحی در مورد اعتصاب معلمان درسال۱۳۴۰
ایرج
شكری
كار بر محترمی ۲ اشتباه را در مطلبی از نگارنده كه
با عنوان «دنیای مراجع تقلید و دنیای شهروندان در هفته معلم» در عصر نو درج شد، از
طریق مسئول محترم عصر نو به اطلاع من رسانده است. یكی در مورد تاریخ ترور مطهری
واشتباه دیگر این كه یا د آور شده اند كه اعتصاب زمان دولت شریف امامی بود.. من با
تشكر از توجه و یاد آوری ایشان و تشكر از آقای فتحی مسئول سایت كه مرا از این تذكر
مطلع كرد، این توضیح و یاد آوری را برای اطلاع ایشان و كار بران محترم لازم دیدم.
در مورد تاریخ تروز مطهری همانطور كه كاربر محترم یاد آوری كرده است، این اتفاق در
روز 11 اردیبهشت سال 58 اتفاق افتاد نه در 12 اردیبهشت 59 ، من این تاریخ را با
توجه به مقاله یی كه در وبلاگ كانون صنقی معلمان درج شده بود ذكر كردم(*).، با این كه در ذهنم بود
كه آن اتفاق در همان اوئل بعد از انقلاب رخ داد، اما در پی تحقبق آن بر نیامدم و
از این بابت از خوانندگان مقاله پوزش می خواهم. از جستجو در اینترنت در مورد
رویداد مذكور این اطلاعات هم را بدست آوردم كه ساعت ده و چهل دقبقه شب در تاریخ 11
اردیبهشت 1358 مطهری كه عضو «شورای انقلاب» بود، به فاصله كمی بعد از خروج از خانه
دكتر سحابی در خیابان فخر آباد، از پشت سر هدف گلوله قرار گرفت و چند دقبقه بعد در
بیمارستان طرفه كه در نزدیكی محل حادثه بود جان سپرد. اتقاقا اهمیت ذكر تاریخ درست
این رویداد در همین این است كه تحریف تاریخ از سوی رژیم را بهتر می شود دید. رژیم
آخوندی دست به باز نویسی تاریخ و سانسور و تحریف تاریخ ایران زده است و به ویژه
تاریخ دوران پهلوی با سانسور و تحریف بسیار همراه است. رژیم حتی تلاش كرد تا
سانسور تاریخ را تا تخریب مزار شهدای
مبارزه مسلحانه دوران شاه پیش ببرد. تعیین كردن روز 12 اردیبهشت به عنوان روز معلم
كه یك روز بعد از ترور مطهری بود و مصادف بود با روز شهادت دكتر خانعلی كه قبل از روی كار آمدن رژیم، روز معلم نامیده
شده بود، تلاشی بود از سوی رژیم برای تحت الاشعاع قراردادن و زدودن رویداد برجسته
یی از مبارزات مردم ایران در دوران پهلوی كه هیچ ارتباطی به خمینی و آخوند و اسلام
گرایی نداشت؛ هچنان كه نزدیك به سی سال
است كه رژیم آخوندی تلاش می كند با تحمیل كردن روز تولد دختر پیامبر اسلام به
عنوان روز زن و معرفی او به عنوان سرور و الگوی زن نمونه برای تمام زنان عالم و
در همه زمانها، روز همبستگی زنان علیه ستم جنسی و طبقاتی در 8 مارس را، تحت الاشعاع قرار بدهد.
نكته دیگری كه تذكرد داده شده بود این بود كه در زمان اعتصاب
معلمان، شریف امامی نخست وزیر بود و نه دكتر امینی. در این مورد اما این یاد آوری
لازم است كه وقتی اعتصاب شروع شد شریف امامی نخست وزیر بود، اما آنچه به عقب راندن
دولت وقت مربوط می شود، در زمان نخست وزیری دكتر امینی بود كه در پی استعفای شریف
امامی بعد از رویداد كشته شدن دكتر خانعلی، به عنوان نخست وزیر منصوب شد. در این
مورد در مقاله خانم هاله صفرزاده در وبلاگ كانون صنقی معلمان(*) آمده است:« «15
اردیبهشت ماه: شریف امامی در حالی که
برخی نمایندگان مجلس در صدد استیضاح او بودند به حالت قهر مجلس را
ترک کرد و بعد از ظهر همان روز استعفا نامه ی خود را به دربار فرستاد . شاه با
استعفای او موافقت کرد و فردای آن روز علی امینی را مامور تشکیل کابینه کرد .
16 اردیبهشت : امینی
نخست وزیر شد . برخی روی کار آمدن امینی را به اشاره کندی و او را مهره ی مورد
اعتماد دموکرا ت ها می دانستند[...] در اجتماع بزرگ معلمان در 18 اردیبهشت ماه ،
معلمان با صدور قطعنامه ای روز 12 اردیبهشت ماه را به یادبود اعتصاب موفقیت آمیز معلمان
و شهادت معلم دانشمند مرحوم دکتر خانعلی روز معلم اعلام کردند و مقرر شد که در این
روز همه ساله کلیه ی مدارس و موسسات فرهنگی در سراسر کشور تعطیل شوند و مراسم خاصی
توسط معلمان اجرا شود . باشگاه مهرگان از چنان اعتباری برخوردار شد که علی امینی
روز 19 اردیبهشت در جمع معلمان اعتصابی حاضر شد و خواستار پایان اعتصاب شد . 19 اردیبهشت روزنامه اطلاعات از قول امینی
چنین نوشت : " وضعیت کشور اسفناک است . اگر همه چیز را بگویم تولید وحشت و اضطراب
می کند . قول شرف می دهم که برای ترمیم حقوق معلمین اقدام کنم ولی به من مهلت و فرصت دهید . با افزایش حقوق مخالف نیستم ولی اگر بدون
مطالعه اقدام شود دور تسلسل به جایی می رسد که سقوط حتمی است ...."
علی امینی به دلجویی از معلمان پرداخت . سرگرد ناصر شهرستانی[
كسی كه دكتر خانعلی را هدف گلوله قرار داده بود] از کار برکنار و پرونده او را برای رسیدگی به دادگاه فرستاد و
باب گفتگو با باشگاه مهرگان گشوده شد .
محمد درخشش[رهبر اعتصابات معلمان] پذیرش
هر پیشنهادی را موکول به طرح و تصویب در
مجمع عمومی معلمان کرد و مجمع عمومی معلمان،
هزاران معلمی بودند که هر روز در باشگاه و بیرون باشگاه اجتماع می کردند . روز 19
اردیبهشت برای معلمان روزی فراموش نشدنی بود . معلمان یک صدا با پیشنهاد نخست وزیر
مخالفت کردند و خواستار تصویب طرح باشگاه مهرگان
برای ترمیم حقوق معلمان شدند و اعلام کردند که هیچ کس را به جز محمد درخشش
به عنوان وزیر فرهنگ قبول نمی کنند . امینی چاره ای جز قبول پیشنهاد های معلمان
نداشت . به این ترتیب روز بعد جدول حقوقی جدید معلمان به تصویب هیات دولت رسید.
کیهان چنین نوشت : " حقوق معلمین برابر حقوق مهندسین شد
. به احتمال زیاد اعتصاب معلمین پایان می یابد و مدارس تا هفته ی آینده باز می شود
." [...]
اطلاعات 23 اردیبهشت اولین روز آغاز به کار مدارس را چنین توصیف
کرد : " معلم و شاگرد در آغوش هم اشک ریختند . خانم ها با لباس سیاه و آقایان
با کروات سیاه سر کلاس ها حاضر شدند . در تمام مدارس به احترام شهادت دکتر خانعلی یک
دقیقه سکوت شد . امروز شاگردان معلمین خود را گل باران کردند ... امروز کلیه معلمین
در کلاس ها برای شاگردان خود اعلام کردند که حاضرند یک یا دو ساعت بعد از ظهر
اضافه بر وقت تدریس کنند تا جبران این مدت که تعطیل بوده است بشود .26 اردیبهشت :
درخشش وزیر فرهنگ شد .
28 اردیبهشت : نام دبیرستان جامی[كه دكتر خانعلی در آنجا
تدریس می كرد] به دبیرستان دکتر خانعلی
تغییر کرد.
در روزهای بعد سخنرانی ها و مصاحبه های آقای درخشش وزیر فرهنگ
در روزنامه ها به چاپ می رسد . او دیگر به سیاستمداری مطرح تبدیل شده بود[...]» .
این یاد آوری هم
شاید بی مناسبت نباشد كه وزیر فرهنگ در دولت شریف امامی دكتر محمود مهران بود كه
در مطالب مربوط به اعتصاب معلمان در سال 1340 آمده است كه وی روز 11 اردیبهشت به
خبرنگاران گفته بود گفته بود:«بنویسید اولا اعتصابی نمی شود؛ ثانیا مغز اعتصاب كننده را خرد خواهم كرد ».
در ضمن در پایان مقاله خانم هاله صفرزاده به عدم دستگیری سرگرد شهرستانی در آن
زمان اشاره شده است، اما در جستجو در اینترنت در این مورد دیدم كه سرگرد شهرستانی
به دو سال حبس محكوم شد. یاد آوری دیگر این كه شهادت دكتر خانعلی در تجمع معلمان
در برابر مجلس در میدان بهارستان رخ داد و از سرگرد شهرستانی به عنوان رئیس
كلانتری بهارستان نام برده شده است. سپاسگرار خواهم بود اگر كاربران محترم،
اشتباهی در مطالب نگارنده دیدند، بزرگواری كرده، تذكر بدهند.
*http://moalleman1.iranblog.com/?mode=ContinuedPost&id=189287
پ-17 اردیبهشت 1387-6 مه 2008
