عنان:

ايران هنوز مايل به مذاکرات هسته ای است

دبيرکل سازمان ملل از دولت ايران خواست تا از دست زدن به هر نوع اقدامی که باعث وخامت بيشتر اوضاع شود خودداری ورزد و به مذاکرات، به عنوان تنها راه حل منطقی اين بحران، فرصت موفقيت بدهد

بی بی سی - همزمان با گمانه زنی در باره دخالت شورای امنيت و موضعگيری اعضای شورا نسبت به بحران هسته ای ايران، کوفی عنان، دبيرکل سازمان ملل، گفته اين کشور همچنان مايل است از طريق مذاکره با کشورهای اروپايی بحران کنونی را مرتفع سازد.

دبيرکل سازمان ملل متحد پس از گفتگوی تلفنی با علی لاريجانی، دبير شورای عالی امنيت ملی و سرپرست مذاکرات هسته ای ايران، از قول وی گفت که جمهوری اسلامی به مذاکرات جدی و سازنده علاقه دارد اما اين مذاکرات بايد در چارچوب زمانی مشخصی صورت گيرد.

مقامات جمهوری اسلامی قبلا سه کشور آلمان، بريتانيا و فرانسه را که به نمايندگی از سوی اتحاديه اروپا در مذاکرات هسته ای با ايران شرکت داشتند به طولانی کردن بی مورد اين گفتگوها متهم کرده و خواستار زمانبندی برای دستيابی به نتيجه قطعی شده بودند.

آقای عنان گفت که در گفتگو با علی لاريجانی از دولت ايران خواست تا از هر نوع اقدامی که باعث وخامت بيشتر اوضاع شود خودداری ورزد و به مذاکرات، به عنوان تنها راه حل منطقی اين بحران، فرصت موفقيت بدهد.

گفتگوی تلفنی دبيرکل سازمان ملل متحد و دبير شورای عالی امنيت ملی ايران در حالی صورت گرفت که اقدام اين هفته جمهوری اسلامی در از سرگيری فعاليت مراکز تحقيقات غنی سازی اورانيوم واکنش منفی بسياری از کشورها را در پی داشته و مساله ارجاع پرونده هسته ای اين کشور به شورای امنيت را به طور جدی مطرح کرده است.

روز پنجشنبه، 12 ژانويه، وزيران خارجه سه کشور اروپايی مذاکره کننده با ايران پس از شرکت در يک جلسه اضطراری خواستار تشکيل جلسه اضطراری شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی شدند تا به آنچه که تخلف جمهوری اسلامی از مصوبات قبلی اين نهاد وابسته به سازمان ملل محسوب می شود رسيدگی کند.

وزيران خارجه سه کشور با ابراز نوميدی از تمايل ايران به حل و فصل بحران کنونی از طريق مذاکره، درخواست از شورای حکام برای ارجاع اين پرونده به شورای امنيت را مطرح ساختند.

شورای حکام در آخرين قطعنامه خود از ايران خواسته بود به هرنوع فعاليت مرتبط با غنی سازی خاتمه دهد و فورا مذاکرات با اروپاييان را از سر گيرد.

قطع مذاکرات و تشديد بحران

سه کشور اروپايی در ماه اوت سال گذشته به دليل آغاز به کار تاسيسات پردازش اورانيوم در اصفهان اين مذاکرات را به حالت تعليق در آورده بودند.

همچنين، کاندوليزا رايس، وزير خارجه ايالات متحده که پيشتر از حل بحران هسته ای ايران از طريق مذاکره حمايت می کرد، گفته است که وقت آن رسيده تا اين موضوع در شورای امنيت مطرح شود.

با اينهمه، دبيرکل سازمان ملل اظهار داشت که به اعتقاد وی، هنوز هم بايد کوشيد تا مساله در چارچوب آژانس بين المللی انرژی اتمی حل و فصل شود.

براساس پيمان منع گسترش تسليحات هسته ای - ان پی تی - و اساسنامه آژانس بين المللی انرژی اتمی، اين آژانس به عنوان نهاد ناظر بر حسن اجرای مفاد ان پی تی حق دارد در صورت تشخيص تخلف کشورهای امضا کننده از تعهدات خود در قبال اين پيمان، مساله را به منظور تصميم گيری و وضع احتمالی تنبيه های بين المللی به شورای امنيت سازمان ملل متحد ارجاع دهد.

ايران تاکيد داشته است که اقدام برای دستيابی به فناوری غنی سازی اورانيوم با هدف استفاده غير نظامی از آن يکی از حقوق انکارناپذير کشورهای امضا کننده ان پی تی محسوب می شود.

در عين حال، ايالات متحده و کشورهای اروپايی با استناد به آنچه که مخفی کاری جمهوری اسلامی در برنامه های هسته ای گذشته آن می دانند، نسبت به صلح آميز بودن اهداف هسته ای اين کشور را مورد ترديد قرار داده اند.

رويکرد ايران و به خصوص خودداری از آگاه کردن آژانس بين المللی انرژی اتمی از جزييات فعاليت های هسته ای قبلی اين کشور انگيزه طرح پرونده در شورای حکام و اصرار کشورهای غربی بر محدود کردن برنامه های اتمی آينده جمهوری اسلامی از جمله در زمينه غنی سازی اورانيوم بوده است.

ارجاع پرونده هسته ای ايران به شورای امنيت، در واقع راه را برای روشن کردن زمينه قانونی اقدامات هسته ای اين کشور و موضعگيری بين المللی نسبت به آن هموار می سازد.

غيرقانونی کردن حق قانونی؟

از آنجا که مصوبات شورای امنيت، به خصوص اگر در چارچوب اقدام برای مقابله با تهديد صلح، نقض صلح و اقدامات تهاجمی مطرح شود، از نظر حقوق بين الملل الزام آور محسوب شده است، در صورتی که اعضای شورا قطعنامه ای را تصويب کنند که در آن از ايران خواسته شده باشد به محدوديت های خاصی، مثلا توقف بخشی از فعاليت های هسته ای خود، گردن نهد، ممکن است اين کشور ملزم به عمل به اين دستور باشد ولو اينکه اجرای چنين دستوری را مغاير حقوق خود محسوب کند.

الزام قانونی

گروهی از قطعنامه های شورای امنيت از نظر حقوق بين الملل برای کشورها الزام آور است و ممکن است در قطعنامه احتمالی عليه ايران به اين کشور تکليف شود که به محدوديتهای خاصی در زمينه برنامه های هسته ای خود گردن نهد و يا با پيامدهای تنبيهی که شورا تعيين خواهد کرد مواجه شود

چنين قطعنامه ای می تواند اقدامات خاصی را در صورت خودداری ايران از عمل به قطعنامه پيش بينی کند يا دست کم زمينه ساز صدور قطعنامه های بعدی شامل اقدامات تنبيهی به دليل عدم همکاری ايران با خواست اوليه شورای امنيت باشد.

تصويب قطعنامه های شورای امنيت مستلزم رای موافق دست کم نه عضو از پانزده عضو شورا و عدم مخالفت تمامی پنج عضو دايم - آمريکا، روسيه، بريتانيا، فرانسه و چين - است و اعضای دايم از حق وتوی قطعنامه های پيشنهادی برخوردارند.

در حال حاضر، اعضای غير دايم شورا، که براساس تقسيم بندی های جغرافيايی به طور نوبتی توسط مجمع عمومی برای دوره های دوساله انتخاب می شوند، عبارتند از: تانزانيا، آرژانتين، کنگو، دانمارک، غنا، يونان، ژاپن، پرو، قطر و اسلواکی و قرار است به زودی آمريکا رياست دوره ای شورا را در دست بگيرد.

در صورت طرح پرونده ايران در شورا، احتمالا آمريکا، بريتانيا و فرانسه به قطعنامه عليه ايران رای مثبت خواهند داد اما تصويب چنين قطعنامه مستلزم عدم مخالفت چين و روسيه است.

روسيه، که دارای روابط نزديک با جمهوری اسلامی بوده و در ساخت نيروگاه هسته ای در اين کشور مشارکت دارد، از اقدام اخير ايران ابراز ناخرسندی کرده است اما چين، که وارد کننده مقادير قابل توجه نفت از ايران است، واکنش مشخصی بروز نداده است.

قاعدتا هم کشورهای غربی و هم ايران خواهند کوشيد با جلب حمايت اعضای شورای امنيت از مواضع خود، بر تصميم نهايی شورا در صورت طرح پرونده هسته ای جمهوری اسلامی تاثير بگذارند.

در واکنش به تصمیم سه کشور اروپائی برای ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت،

وزیرامورخارجه آمریکا گفت ایران انتظار یکپارچگی جامعه جهانی را نداشت

راديو فردا: کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا، حمایت کامل آمریکا را از تصمیم سه وزرای امورخارجه سه کشور اروپایی آلمان، بریتانیا و فرانسه و شورای سیاست خارجه اتحادیه اروپا برای ارجاع پرونده اتمی ایران به شورای امنیت سازمان ملل متحد اعلام داشت. خانم رایس روز پنجشنبه گفت: رفتار رژیم ایران نشان دهنده آن است که می خواهد در برابر جامعه جهانی قرار گیرد. خانم رایس گفت ما دولت ایران را برای بوجود آوردن چنین تنشی در جهان محکوم می کنیم. وی افزود: رژیم ایران اشتباه محاسبه کرد و باور نداشت جامعه جهانی در مخالفت با دسترسی ایران به سلاح اتمی یکپارچه شود.

وزیر امور خارجه آمریکا گفت شورای امنیت سازمان ملل متحد باید به ایران بگوید دست از بلندپروازیهای هسته ایش بردارد. کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا در کنفرانس خبری پنجشنبه شب در واشنگتن گفت که آمریکا خواهان آن است که ایران به دلیل برنامه های هسته ایش به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارجاع شود. خانم رایس خواهان اجلاس فوق العاده سازمان بین المللی انرژی اتمی شد. کاندولیزا رایس افزد فرستادن پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت، گام اول دبلند پروازیهای هسته ای ایران است. به گفته خانم رایس فریاد جامعه بین المللی از دست برنامه های اتمی ایران بلند شده است.

کاندولیزا رایس پس از اعلام حمایت کامل دولت خود از تصمیم سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و بریتانیا، و همچنین شورای سیاست خارجی اتحادیه اروپا برای ارجاع پرونده اتمی ایران به سازمان ملل متحد گفت: ما به شدت نسبت به تاریخچه دراز مدت و محرمانه فعالیتهای حساس اتمی ایران نگران هستیم. فعالیتهای حساسی که تعهدات ایران را در چارچوب کنوانسیون آژانس بین المللی انرژی اتمی نقض کرده است. از همکاری با تحقیقات این آژانس سر باز زده و تمام پیشنهادات دیپلماتیک ارائه شده از سوی اتحادیه اروپا و روسیه را رد کرد ه است.

خانم رایس در بخش دیگری از گفته هایش به این مساله اشاره کرد که: هیات مدیران یا شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی باید گزارش خود را به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارائه دهد تا آن شورا بتواند نظر مناسب خود را در حمایت از تحقیقات در حال جریان این آژانس ابراز دارد. شورای امنیت باید از رژیم ایران بخواهد از جاه طلبیهای خود در مورد تولید سلاح هسته ای کنار رود. ایالات متحده آمریکا شورای امنیت را تشویق خواهد کرد تا به چنین پایانی دست یابد.

آمریکا از شروع مذاکرات سه کشور اروپایی فرانسه، بریتانیا، و آلمان با ایران درباره حل بحران اتمی رژیم ایران، همیشه حمایت خود را از سه کشور اروپایی ابراز داشته و بر این باور بوده که مشکل باید از طریق دیپلماسی حل شود.

وزیر امور خارجه آمریکا در کنفرانس خبری خود در روز پنجشنبه گفت ایران اشتباه محاسبه کرده و باور نداشته که جامعه جهانی در مخالفت با دسترسی ایران به سلاح اتمی یکپارچه است.

کاندولیزا رایس همچنین در کنفرانس ویژه خبری خود گفت: این مساله پایان دیپلماسی نیست. من شنیدم که برخی می گویند دیپلماسی شکست خورده است. این مرحله ویژه که در چارچوب گفتگوهای مشخصی بود، موفق نبوده است، اما ما اکنون به مرحله دیگری از دیپلماسی وارد شدیم.

وزیر امور خارجه آمریکا قبلا نیز در کنفرانسی مطبوعاتی دیگر به این مرحله اشاره کرده و گفته بود مراجعه به شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز بخشی از دیپلماسی است.