دوشنبه ۱۵ تير ١٣٨٣ – ۵ ژوئيه ٢٠٠۴

محمد علی سپانلو:

جشن تيرگان مبارزه با فراموشی تاريخ هزاران ساله ما است

 

 

خبرگزاری کار ايران

در مراسم بزرگداشت روز نويسنده در ايران و ياد روز تير افکندن آرش کمانگير و پيروزی بر ديوخشکی که در خانه هنرمندان برگزار شد، " کيکاوس ياکيده" , شاعر و مجری برنامه، پس از قرائت شعر آرش کمانگير" سياوش کسرايی" گفت: تيرگان, يکی از مهم ترين جشن های ايران باستان بوده است و آيين های اين جشن, هنوز در بسياری از سنت های بومی و محلی ما رايج است, بی آن که سرمنشاء آن سنت را بدانيم. سيزدهم تيرماه, تير روز نام دارد و هر گاه نام روز و ماه با هم موافق می شد, جشنی به نام آن روز بر پا می شد.

به گزارش خبرنگار سرويس هنری ايلنا، وی افزود: در اين روز تيشتر, ايزد باران, بر اپوشه, ديوخشکسالی غلبه کرد و باران باريد و زمين بار ديگر سبز شد مردم جشن گرفتند و آن جشن به ياد ورجاوندی باران به جای ماند؛ در اين روز, هوشنگ پيشدادی, نويسندگان و کاتبان را به رسميت شناخت و آنان را گرامی داشت؛ مردم جشن گرفتند و آن جشن به ياد ورجاوندی قلم, به جای ماند.

ياکيده در ادامه افزود: پس از مدت ها محاصره، ايران زمين توسط تورانيان در دوران منوچهر شاه, سرانجام توافق براين شد که يکی از ايرانيان تيری بياندازد و هر جا که تير فرود آيد، آن جا را مرز ايران و توران بشناسند؛ در اين روز, آرش, کماندار ايرانی, از فراز البرز کوه تيری انداخت و جان خود را همراه تير کرد. خود جان سپرد, اما تير بر مرز پيشين ايران و توران فرود آمد و جنگ پايان يافت. مردم جشن گرفتند آن جشن به ياد ورجاوندی صلح به جای ماند.

در ادامه مراسم، " محمد محمد علی"، بخشی از رمان منتشرنشده "مشی و مشيانه" که يکی از سه گانه های او به شمار می رود را که به زودی از سوی انتشارات کاروان و انديشه سازان منتشر می شود، خواند و پس از آن گفت: براساس اسطوره آريايی ها ما ايرانيان، معتقد به اهورامزدا و کسی در کنارش به نام اهريمن هستيم که زمان بين اين دو تقسيم شده است و به گونه ای ۱۰۰۰ سال از آن اهورامزدا و ۱۰۰۰۰ سال از آن اهريمن است.

وی در ادامه با بيان اين مطلب که کيومرث در ۳۰ سال آخر مهلت اهورامزدا به زمين می آيد، گفت: ما ايرانيان مبتکر اهورا و اهريمن که همان سپيدی و سياهی است هستيم؛ ضمن آن که به همراه کيومرث گادی نيز به زمين فرود می آيد به نام يکتا آفريده, و در اوستا که جز قديمی ترين دين های دنيا است، کيومرث نخستين انسان پيش از آفرينش آدم و حوا است.

" فرزانه کرم پور" نيز در اين مراسم، قسمت هايی از رمان "دعوت با پست سفارشی " و " آرش حجازی"، بخشی از رمان" شاهدخت سرزمين ابديت" را برای حضار خواند و گفت: ما قومی هستيم که در تفکرش بزرگ ترين آفرينش را بعد از زمين شادی می داند؛ قومی که هر ماه جشنی را برپا می کند، سزاوار شادی است.

وی همچنين عنوان داشت: من متعلق به نسلی هستم که ۳۰ سال اول زندگی اش را در بلاتکليفی به سر برده و به چشم خود يکی از انقلاب های بزرگ دنيا را ديده است و پس از آن جنگ نيز کشته شدن دوستان, نامزدی صلح و اصلاحات را از نزديک لمس کرده و اين عجيب است که کسی که در اين دوره زندگی کرده است، می تواند بجنگد يا شادی کند؛ ولی من معتقدم اين نسل حق دارد، بنويسد و حرف هايی دارد که نسل های قبل و بعد نمی تواند آن ها را بزنند.

پس از او نيز " محمد قاسم زاده"، نويسنده و عضو هيات علمی دانشگاه با گرامی داشت روز نويسنده گفت: پدرمان ما با شمشير و سرنيزه از مصر تا يونان کشورگشايی کردند, اما امروزه آن فتوحات از ميان رفته ولی تاثير زبان و فرهنگ ما در سرزمين هايی که فتح کرده ايم، غير قابل انکار است.

وی در ادامه خاطر نشان کرد: هيچ يک از مردمانی که کشورشان توسط ايرانيان فتح شده است و ما ايرانی ها گوشه ای از فرهنگ آن ها را تصرف کرده ايم از اين امر شاکی نيستند.

قاسم زاده در ادامه با بيان اين مطلب که کسانی که ندای هوشنگ پيشدادی را شنيدند، فاتحانی هستند که نام آن ها هرگز فراموش نمی شود؛ مثل نويسندگان گمنام هزار و يکشب که دريای عظيمی از قصه و افسانه را در اختيار ما گذاشتند و ما امروز نمی دانيم آن ها چه کسانی بودند و کجا زندگی می کنند؛ اما آهنگ زبان فارسی که در هر گوشه دنيا به گوش می رسد، برای ما هم دلی به وجود می آورد.

همچنين پس از آن " محمد علی سپانلو" شاعر و سردبير ماهنامه جشن کتاب گفت: ۹ سال پيش، ما جشن تيرگان را با حضور جمع کثيری از شاعران نويسندگان , به همت ماهنامه ادبی گردون به همت سردبير " عباس معروفی" برگزار کرديم, اما آن روز سالنی برای برگزاری اين مراسم نبود و ما مجبور شديم تا دو اتاقی را که در اختيار ماهنامه گردون بود را خراب کنيم و صندلی بچينيم تا پذيرای مهيمانان باشيم؛ اما خوشبختانه امروز خانه هنرمندان هست تا اين مراسم در آن برگزار شود.

همچنين سپانلو در اين مراسم از عباس معروفی, صادق چوبک, احمد شاملو, سيمين دانشور, هوشنگ گلشيری, محمدرضا صفدری, غزاله عليزاده, بيزن نجدی, بيژن جلالی و ... ياد کرد.

وی در خاتمه گفت: يکی از وظايف هنر مبارزه با فراموشی است و جشن تيرگان، مبارزه با فراموشی تاريخ هزاران ساله ايران است.

شايان ذکراست؛ در پايان اين مراسم برنامه, مراسم باستانی فال کوزه برگزار شد.