نيک بخت:
میخواهند با حذف اعدام، هشت سال زندان آقاجری را تاييد کنند
او در دادگاه غيرعلنی حاضر نمیشود
وکيل مدافع سيد هاشم آقاجری از موضوع انتقال او به
زندان تهران يا مرخصی موقت وی اظهار بیاطلاعی کرد.
صالح نيکبخت در آستانهی
دور جديد محاکمهی استاد تاريخ دانشگاه تربيت
مدرس به اتهام ارتداد و انکار ضروريات دين که قرار است روز شنبه در شعبهی
۱۴ دادگاه همدان آغاز شود، به خبرنگار حقوقی ايسنا گفت: طبق اخطاريهی
ارسالی بايد فردا در جلسهی دادگاه شرکت
کنم.
وی افزود: با توجه به اينکه حکم قبلی
در مورد آقاجری به استناد مادهی ۵۱۳ قانون
مجازات اسلامی صادر شده بود و اين ماده ناظر به مجازات سابالنبی
است، ديوان عالی کشور در رای صادرهی خود به اين
حکم بدوی نقص گرفت و اعلام کرد که اتهام استنادی با مادهی مورد نظر
انطباق ندارد؛ گرچه اينگونه ايراد
نقص از موارد نقض ماهوی حکم است ولی ديوان عالی آن را نقص تحقيقاتی تلقی کرد و به
دادگاه بدوی اعاده داد. مضافا در دادنامهی صادره از
ديوان عالی کشور با توجه به اينکه جملات و
عباراتی که مشتمل بر انکار ضروريات دين اسلام و ارتداد باشد به صراحت وجود ندارد،
در رای صادره آمده که دادگاه بدوی بايد از آقاجری تحقيق کند که منظورش از دين ذاتی
و دين تاريخی چه بوده و استناد او در بعضی از مطالب آن سخنرانی به نظرات کداميک
از علما بوده است؟
نيک بخت تصريح کرد: با توجه به اينکه
دادگاه عمومی همدان در دور اول محاکمه جلسهی عمومی
دادگاه را غيرعلنی اعلام کرد و محاکمه در پشت درهای بسته بدون حضور احدی ديگر
انجام شد و به درخواست ما برای حضور ۱۰ نفر از استادان دانشگاه در رشتههای
حقوق و تاريخ و آشنا با علوم حوزوی ترتيب اثر داده نشد، ديوان عالی کشور اين امر
را يکی از موارد نقص دانست و از دادگاه خواست که جلسهی بعدی را با
دعوت از کارشناسان مورد درخواست وکيل متهم برگزار کند.
وکيل آقاجری گفت: از جمله سادهترين
موارد و حقوق قانونی متهم آن است که اتهام اوليه به صورت صريح و منجز و با دلايل و
مدارک کافی به وی تفهيم شود؛ در حالی که در مورد آقاجری موضوع جلسات اوليهی
دادگاه و نيز شکايت مدعیالعموم بر
اساس ارتداد و انکار ضروريات دين نبود و هيچوقت اين اتهام
به صورت صريح و روشن به وی تفهيم نشد. اصرار پیدرپی ما نيز
در جلسات دادگاه مورد پذيرش قاضی قرار نگرفت و هنگامی که در مورد سبالنبی
که توهين به حضرت رسول اکرم (ص) میباشد از قاضی
دادگاه سوال کرديم، وی پاسخی نداد و برای ما چنين محرز گرديد که ايشان هرگونه
توهينی را سب میداند. پس از آنجايی
که هيچ گونه سب انبيا و ائمهی
اطهار در سخنرانی آقاجری وجود نداشت و ما هم معنی سب را برای او توضيح داديم و
دليل خود را توضيح معنی سب در کنار بحث قذف در کتب فقه اماميه تشريح کرديم، چنين
به نظر میرسد که قاضی وقتی متوجه میشود
اين معنا يعنی سب در خصوص اتهامات موکلم مصداق ندارد، در ميانهی
راه و پس از اخذ آخرين دفاع تغيير داده و اتهام او را بدون آنکه
تفهيم کند ، به ارتداد و انکار ضروريات دين تبديل میکند و اين امر
به معنی ناديده گرفتن سادهترين موازين
قانونی در تشريفات آيين دادرسی کيفری است .
اين وکيل دادگستری تصريح کرد: هنگامی که حکم
آقاجری به اتهام ارتداد و انکار ضروريات دين طبق مادهی ۵۱۳ صادر
شد، ديگر نارسايی رسيدگی و عدم تطبيق اتهام استنادی با مجازات پيشبينی
شده مشخص شد و در لايحهی تقديمی به
ديوان عالی کشور توضيح داده شد که خوشبختانه اين مساله به شرح فوق مورد توجه قرار
گرفت.
وکيل مدافع هاشم آقاجری در آستانهی
برگزاری دادگاه محاکمهی او اعلام
کرد که موکلش طبق گفتههای قبلی در
جلسهی غيرعلنی حاضر نخواهد شد.
نيک بخت در ادامهی گفت و گو با
خبرنگار حقوقی ايسنا راجع به علت اشتباه قاضی پروندهی موکلش ابراز
عقيده کرد: واقعيت امر اين است که قاضی محترم معتقد بود که بايد مجازات سنگينی
برای او در نظر گرفته شود و در قوانين موضوعهی جزايی غير
از مجازات سابالنبی هيچ مجازات ديگری به صورت اعدام پيشبينی
نشده است. بنابراين وقتی پس از اخذ آخرين دفاع متوجه میشود سب همان
توهين به صورت عام نيست و از موارد خاص توهين میباشد و اين
نکته در سخنرانی آقاجری وجود ندارد، بدون اينکه توجه کنند مجازات صدر مادهی
۵۱۳ همان ارتداد نيست، لذا مجازات او را بر اساس همين ماده تعيين کردهاند.
وی ابراز داشت: در قانون مجازات اسلامی مجازات
مرتد يا منکر ضروريات دين تعيين نشده است و قضات در اين مورد اگر بخواهند حکمی
صادر کنند، با توجه به اصل قانونی بودن جرم و مجازات نمیتوانند حکمی
صادر کنند، لذا عدهای میگويند
بايد به فتاوای مراجع تقليد و مجتهدين مراجعه کنند.
نيک بخت ادامه داد: با توجه به اين
پيشبينیها، در جلسهی
دادگاه درخواست حضور کارشناسان را کرده بودم و حتی قبلا نظر پنج نفر از مجتهدين و
مراجع تقليد را حاکی از اينکه اتهام
انتسابی با مطالب سخنرانی آقاجری منطبق نيست، به دادگاه ارايه کردهام.
بنابراين چنانکه قاضی بخواهد هماکنون موکلم
را بر اساس انکار ضروريات دين و ارتداد مجددا محاکمه کند، بايد با توجه به قانون
اساسی و اصل قانونی بودن جرم و مجازات و مادهی ۱۱، مجازات
آقاجری را در قوانين موضوعه بيابد و چنانکه بخواهد بر
اساس نظر مراجع و فتاوا حکم دهد، بايد نظر آن مرجع و مجتهد را درخصوص عين موضوع
يعنی متن دقيق کامل سخنرانی آقاجری مبنای فتوا قرار دهد.
نيک بخت يادآور شد: اطمينان دارم هيچ مجتهد عالیقدری
که اصل نسخهی منطبق شده با متن سخنرانی را ديده باشد،
چنين فتوايی صادر نخواهد کرد؛ چرا که ممکن است در بعضی کلمات آقاجری سهو لفظی و
اشتباه کلامی و عبارتی وجود داشته باشد که مورد انتقادمان بود ولی هيچ کلام و
عبارتی از او انکار ضروريات دين و توهين به ائمهی اطهار را در
بر ندارد.
اين وکيل دادگستری اضافه کرد: مسلم است خود قاضی
هم میداند که چنين اتهامی به موکلم وارد نيست؛
اما تصور میکنم قصد دادگاه و کسانی که نظر دادگاه را
تاييد میکنند اين است که با حذف مجازات اعدام، هشت
سال زندانی را که به او داده شده است در دادگاه تجديدنظر همدان تاييد کنند.
نيک بخت بار ديگر با تاکيد بر اينکه
هيچيک از کلمات و عبارات سخنرانی آقاجری توهين
به ائمه نبوده، خاطرنشان کرد: مطالب ذکر شده به نقل از دکتر شريعتی و او هم به نقل
از آيتالله کاظمينی بروجردی ذکر کرده بوده است که
در کتب مختلف آمده است. ساير مجازاتهای پيشبينی
شده نيز مانند نشر اکاذيب و افترا منطبق با اتهامات او که توهين و اخلال در نظم
است نمیباشد؛ چرا که اتهام او توهين و اخلال است
در حالی که مواد قانونی پيشبينی شده برای
مجازات او مواد ۶۹۷ و ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی مربوط به افترا و نشر اکاذيب بوده
است. لذا متعجبم که چگونه يک دادگاه، اتهام را توهين میگيرد ولی
مجازات افترا برايش تعيين میکند و يا
اتهام را اخلال در نظم میخواند اما
برای او حداکثر مجازات نشر اکاذيب را تعيين میکند.