نقض حريم خصوصی توسط نرم افزارهای فيلتر اينترنت

فهرست سايت​های فيلتر شده از سوی وزارت اطلاعات تهيه شده است

وزير پست و تلگراف و تلفن: فيلترگذاری قانونی است و هيچ ابائی از اعلام انجام آن نداريم

نيروهای بسيج آنتن​های آی. اس. پی را جمع آوری می​کنند

مدير عامل يک ICP:

ليست سايت​ها به طور محرمانه از طرف وزارت پست برای اعمال فيلترينگ از ۲ هفته پيش در اختيار ICPها قرار گرفت

رييس انجمن ISPها:

ISPها به علت عدم فيلترينگ پلمپ شدند

 

نقض حريم خصوصی توسط نرم افزارهای فيلتر اينترنت

گزارشی از نرم افزار فيلتر کردن اينترنت که توسط يک شرکت ايرانی با نام داده​ پردازان دوران جهت کنترل استفاده کاربران از اينترنت طراحی شده است .

فيلترکردن سايت​های اينترنتی در نقاط مختلف دنيا به دلايل متفاوتی از سوی برخی از سرويس دهندگان اينترنت انجام می​شود که از جمله​ی اين دلايل، می​توان تشخيص مضر بودن آن سايت​ها از جنبه​های فرهنگی، اجتماعی، سياسی و حتی اقتصادی برای کاربران با شرايط مختلف، اشاره کرد. در برخی از کشورها دولت به بخشی از فيلترينگ می​پردازد، و در برخی ديگر، موسسات خصوصی به تشخيص خود در اين مورد تصميم می​گيرند.

فيلترينگ معمولا با استفاده از نرم​افزار انجام می​شود؛ سريس فناوری اطلاعات خبرگزاری دانشجويان ايران برای آشنايی کردن مخاطبان با ويژگی​ها و قابليت​های چنين فيلترهايی، به تشريح يک نرم افزار فيلترينگ ايرانی پرداخته است.

به گزارش خبرنگار IT ايسنا، يک شرکت خصوصی ايرانی به نام "داده​ پردازان دوران" که نرم افزار RealCilter را برای filtering توليد و عرضه می​کند، توضيح می​دهد:« در جوامع مختلف با گسترش و همه گير شدن اينترنت بيم آن می​رود که اقشار مختلف جامعه بويژه کودکان و نوجوانان در معرض آسيب​های اخلاقی و روانی قرار بگيرند. همچنين ارائه​ی آموزش اعمال ناشايستی نظير روش​های نفوذ به شبکه​ها، روش​های سوء استفاده از کارت​های اعتباری، روش​های کلاهبرداری، روش​های ساختن مواد محترقه و مواردی از اين قبيل می​تواند تهديدی جدی برای جوامع بشری باشد. لذا امروزه Cilter کردن سايت​های غيرمجاز در ميان ملل مختلف امری رايج است و در برخی مراکز نظير مدارس، آموزشگاه​ها و ... لازم تر به نظر می​رسد.»

بنا بر اين گزارش، قابليت​ها و امکانات اين نرم افزار به اين شرح است:

۱. امکان Text Search روی Packetها

اگر مسوولان خواستار جلوگيری از ورود و خروج Packetهای دارای متون خاص باشند، می​توان اين نياز را به گونه​های متنوع در نرم افزار به اجرا گذاشت. بدين ترتيب که نرم افزار در تمامی Packetها يا Packetهای ويژه​ای از ابتدا تا انتهای Packetها يا از متنی ويژه روی Packetها به بعد و يا بين دو متن ويژه روی Packetها به دنبال متن مورد نظر بگردد.

۲. امکان تغيير دادن Packetها

بوسيله​ی اين نرم افزار می​توان تمامی Packetها و يا Packetهای ويژه​ای که توسط نرم افزار فيلتر شده​اند را به گونه های مختلف تغيير داد.

۳. امکان تغيير مسير دادن Packet ها

يکی ديگر از قابليت های نرم افزار Realwall تغيير کامل درخواست​های کاربران است. بدين ترتيب که اگر مثلا کاربری خواستار دسترسی به سايت msn باشد، درخواست وی تغيير کرده و سايت yahoo را دريافت کند.

۴. امکان فيلتر کردن نامه​های الکترونيکی (Email )

می توان نامه​های الکترونيکی را با استفاده از پروتکل​های SMTP و POP۳ براساس فيلدهای Crom ، To، CC، Subject و Body فيلتر کرد. بدين ترتيب می​توان مثلا نامه​هايی که از آدرس ويژه​ای ارسال می​شوند يا دارای عنوان ويژه​ای هستند را فيلتر کرد و يا به نامه​های خاصی اجازه​ی ورود و خروج از شبکه را داد.

۵. امکان فيلتر کردن فايل​ها

می توان از دسترسی طيف ويژه​ای از IPها به فايل​ها براساس پروتکل​های CTP و HTTP و گزينه​های زير جلوگيری کرد. نام فايل، دايرکتوری روی سرور، نام سرور نوع دسترسی: Download ، Upload ، Delete نوع فايل Exe ، Dll ، Zip ، HTM ، MP۳ ،... گروه فايل: اجرايی، صوتی، تصويری، گرافيکی، فشرده شده، Hyper Text ، ...

۶. امکان جلوگيری از دسترسی کاربران به صدها هزار سايت غيرمجاز در سطوح مختلف

بدين​وسيله مسوولان شبکه قادرند تا براساس فيلترهای متنوع از دسترسی کاربران به سايت​های غيرمجاز تعريف شده در Realwall جلوگيری کنند. گفتنی است که ليست اين سايت​ها تحت عناوين مختلف دسته بندی شده اند. علاوه براين اين ليست​ها مرتبا بصورت اتوماتيک Update می​شوند. با اين وجود مسوولان شبکه نيز می​توانند اين ليست​های موجود را تغيير دهند.

۷. امکان Multi Category

به اين معنا که می​توان دسترسی کابران به سايت​ها را بر اساس يک يا چند موضوع نظير (Porn، Game، Proxy، Search Engine و ...) محدود کرد.

۸. امکان بستن يک URL خاص داخل URL اصلی.

برخی از سايت​ها مانند google سايت​های ديگر را Cache می​کنند. با مراجعه به اين سايت می​توان به سايت​های Cache شده درون آن دست يافت. برنامه​ی Realfilter قادر است از دسترسی کاربران به سايت​های Cache شده نيز جلوگيری کند.

۹. امکان تعريف Keywords و جلوگيری از URLها و Packetهای حاوی آن.

در اين نرم افزار می​توان کلمات کليد واژه​ای (Keywords) تعريف کرد و از دسترسی کاربران به سايت​هايی که حاوی اين Keywordها باشند جلوگيری کرد. همچنين می​توان تمامی Packet هايی را که حاوی اين Keywordها هستند در شبکه معدوم کرد.

۱۰. امکان اضافه کردن به سايت​های موجود در BlackList و يا حذف کردن آن.

مدير شبکه می​تواند به ليست سايت​هايی که در BlackList قرار دارند، سايت​های جديدی را اضافه کرده و يا تعدادی از آنها را حذف کند.

۱۱. امکان تعريف Schedule برای تنظيم ساعت اعمال محدوديت بر روی کاربران.

اين امکان وجود دارد که مدير شبکه بتواند Scheduleهای مختلفی با بازه​ی زمانی متفاوت برای اعمال محدوديت بر روی کاربران را تعريف کند. مثلا مدير سايت اينترنت يک اداره می​تواند يک Schedule تعريف کند که کاربرانش در ساعات اداری توانايی دسترسی به سايت​های Game را نداشته باشند، ولی در ساعت ديگر بتوانند به اين سايت​ها دسترسی داشته باشند.

۱۲. مانيتورينگ Online

يکی ديگر از امکانات نرم افزار، مانيتورينگ قوی بصورت Online است. بطوری​که می​توان تمامی Packet های شبکه را مشاهده کرد. در اين مانيتورينگ می​توان Packetهايی که از ورود و خروج آنها جلوگيری می​شود را با آيکون متفاوت مشاهده کرد.

علاوه براين، مانيتورينگ می​تواند پروتکل و جزئيات بيشتری در مورد Packetهايی که دارای پروتکل​های معروف هستند را نمايش دهد. بدين ترتيب مسوولان شبکه می​توانند از وضعيت کنونی شبکه از لحاظ جلوگيری از دسترسی کاربران به سايت​های غيرمجاز، نوع پروتکل​های درخواستی، ترافيک شبکه و موارد ديگر مطلع شوند.

۱۳. امکان ثبت فعاليت​های کاربران روی شبکه

يکی ديگر از قابليت​های اين نرم افزار ثبت کامل وقايع روی شبکه به صورت کامل با جزئيات مختلف مانند نوع پروتکل، نام سايت، تاريخ و ساعت درخواست، IP درخواست کننده و غيره است.

۱۴. گزارشات کامل و متنوع از وقايع شبکه و کارکرد کاربران

مسوولان شبکه می​توانند گزارشات متنوعی براساس پروتکل​ها، تاريخ و زمان درخواست ها، IP ها و کاربران درخواست کننده، IP ها و يا سايت​های درخواست شده تهيه کنند.(که اين مورد مطابق با خواسته​های مصوبه​ی اخير شورای​عالی انقلاب فرهنگی در مورد فعاليت ISP ها و ASP هاست)

۱۵. امکان ارتباط با نرم افزار ISPUtil برای تبادل اطلاعات بين دو نوع نرم افزار

بدين وسيله می​توان در مانيتورينگ Online درخواست​ها را به همراه نام کاربران مشاهده کرد. علاوه بر اين می​توان بر اساس نام کاربران نيز گزارشگيری کرد.

۱۶. امکان Auto Update

بدين​وسيله کليه​ی امکانات نرم افزار از جمله ليست سايت​های غيرمجاز، Pluginها و... بصورت اتوماتيک Update شده و در اختيار کاربر قرار می گيرد.

 

امروز: فهرست سايت​های فيلتر شده از سوی وزارت اطلاعات تهيه شده است

در همين حال سايت امروز در خبری نوشت: به گزارش رسيده فهرست سايت​هايی که فيلتر گذاری شده​اند، از جمله سايت امروز، توسط وزارت اطلاعات تهيه شده است. اين در حالی است که هيچ يک از سايت​های محافظه کار در اين فهرست قرار ندارند. يک فرد آگاه به سايت امروز گفت : قرار است نمايندگان مجلس در اين زمينه وزرای مخابرات و اطلاعات را به مجلس دعوت کنند تا چنانچه توضيحاتشان قانع کننده تشخيص داده نشد، اقدامات قانونی بعدی را به عمل آورند

 

وزير پست و تلگراف و تلفن: فيلترگذاری قانونی است و هيچ ابائی از اعلام انجام آن نداريم

وزير پست، تلگراف و تلفن روز گذشته از فيلترگذاری در اينترنت و سانسور سايت ها دفاع کرد و اين اقدام را قانونی خواند. وی تاکيد کرد حکومت هيچ ابائی از انجام اين اقدامات ندارد.

وزير کابينه خاتمی گفت: طبق مصوبه​ی شورای عالی انقلاب فرهنگی، کميته​ی سه نفره شامل نمايندگان وزارت اطلاعات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان صدا و سيما، ليست سايت​های ممنوعه را تعيين و به وزارت پست اعلام می​کنند.

دکتر معتمدی در باره​ی بحث​های اخير در مورد پارازيت​های ماهواره​ای، ابراز کرد:« در هر نظامی بايد نسبت به مطالبی در کشور پخش می​شود، حساسيت وجود داشته باشد، اما بحث بر روی نحوه برخورد است که بايد قانونی و به صلاح کشور باشد و به صورت موردی، فردی و يا ارگانی خاص با آن برخورد نشود. بلکه طبق ابلاغ شورای امنيت ملی و مجلس به صورت قانونی اين روال طی شود.»

وی افزود:« اگر برخورد با امواج ماهواره​ای به صورت قانونی به ما ابلاغ شود، ما به عنوان دستگاه اجرايی مربوطه، طبق قانون عمل خواهيم کرد، اما بحث​های اخير درباره​ی پارازيت​های ماهواره​ای، قانونی نيست. مواردی نيز پيگيری و به شورای امنيت ملی اطلاع داده شده است و اگر اين شورا صلاح بداند اين موارد را اعلام خواهد کرد.»

وی خاطرنشان کرد: «سياست ما در وزارت پست اين است که مسايل را بدون جنجال، حل و جلو ببريم که بعضا نبود حساسيت در اين امر تلقی می​شود و بايد اين مورد، از جمله​ی ايرادات ماست که اعتقاد نداريم بحث​ها بايد سياسی و جنجالی شود و همواره سعی می​کنيم از طريق مسالمت​آميز با آن برخورد کنيم .»

وی گفت:« در مبحث فيلترگذاری طبق مصوبه​ی شورای عالی انقلاب فرهنگی، کميته​ای سه نفر شامل نماينده​ی وزارت اطلاعات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان صدا و سيما تشکيل شده است و کليه​ی سايت​های ممنوع توسط اين هيات تعيين می​شود، ضمن اينکه در اين هيات نماينده​ای از وزارت پست نبوده و هيچ علاقه​ای نيز برای اين کار وجود ندارد و تنها سايت​های اعلام شده به بخش​های مربوط برای فيلترگذاری اعلام می​شود.

دکتر معتمدی سايت​های فيلتر شده را حدود ​۱۰۰ سايت غيراخلاقی و جدا از سايت​های خبری اعلام کرد و گفت: «شخصا اعتقاد ندارم در هر کاری افراط و تفريط صورت بگيرد؛ سايت​های اعلام شده نيز طبق آيين​نامه​ی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی توسط کميته​ی ذکر شده اعمال می​شود و ديگر مصاديق مربوطه نيز در اين شورا بررسی می​شود، اجرای آن برای ما حکم قانون را دارد..

وزير پست، تلگراف و تلفن در ادامه درباره​ی پلمپ شدن تجهيزات برخی از ISPها در هفته​ی اخير گفت: «بر اساس شکايت يکی از ارگان​ها، حکم قضايی مبنی بر بسته شدن سايت​های غيرمجاز که سوی برخی ISPها فيلتر نمی​شود، داده شده بود، اما با اقدام سريع وزارت پست و با کمک قوه​ی قضاييه جلوی اين اقدامات گرفته شد. بر اين اساس، بايد حکم​های قضايی از اين قبيل توسط دادگاه​های که کارهای تخصصی انجام می​دهند، اعمال شود، تا صدمه​ای به توسعه​ی فعاليت اين مراکز وارد نشود.

وی برخورد با ISPهايی که با وجود مجوز قانونی، خود اقدام به استفاده از ديش ماهواره​ای می​کنند را غيرقانونی دانست و عنوان کرد که وزارت پست دکترمعتمدی در خصوص اعمال فيلترينگ از سوی تنها برخی ISP ها و يا ICPها گفت:« ابلاغ فيلتر شدن سايت​ها به تمامی ISP ها و ICPها اعلام می​شود و معمولا به علت خريداری نرم​افزار مربوط به فيلترينگ، اين عمل در مبادی ورودی اصلی و در ICP ها که اکنون حدود ​۱۵ الی ​۱۶ تا است انجام می​شود. در حال حاضر عمده​ی اين ICPها از اين نرم​افزار استفاده می​کنند. اما برخی از آنها مانند خود شرکت مخابرات ايران، بخشی از اين فيلترينگ را اعمال نکرده است که در يک الی دو ماه آينده با خريد نرم​افزار مربوط به طور کامل اين مشکل برطرف نخواهد شد. همچنان با چنين سايت​هايی مقابله می​کند..

 

نيروهای بسيج آنتن​های آی. اس. پی را جمع آوری می​کنند

مصطفی محمودی، رئيس انجمن کارفرمايان اينترنتی گفت: آی. اس. پی​ها در شرايط سردرگمی به سر می​برند و هنوز مشخص نيست که بايد از وزارت پست پيگير مجوز باشند يا بايد شرايط سپاه و بسيج و اداره حراست يا وزارت ارشاد را احراز کنند. جمع آوری آی. اس. پی​ها با استناد به دستور قوه قضائيه برای جمع​آوری آنتن​های ماهواره​ای تلويزيونی بوده است. در حالی که اين دو با يکديگر بسيار متفاوتند. از چند روز گذشته روند جمع​آوری آنتن​های آی. اس. پی از سوی بسيج و اداره حراست و شرکت​های مخابرات در استان​ها آغاز شده است. بسيج می​گويد مجوزهای شرکت مخابرات جوابگو نيست و حق نگهداری اين تجهيزات به استناد قانون ماهواره وجود ندارد. متأسفانه با اين پديده به شکل يکی از بزرگترين مفاسد اجتماعی برخورد می​شود. وی درباره ليست سايت​هايی که بايد اعمال محدوديت بر روی آنها انجام شود، گفت: اين ليست از جانب شرکت مخابرات برای جلوگيری سايت​هايی که قصد اهانت به دين اسلام و مذهب شيعه را داشته​باشند، به آی. اس. پی​ها اعلام شد اما هنوز به صورت عملی اقدامی صورت نگرفته است.

 

مدير عامل يک ICP:

 ليست سايت​ها به طور محرمانه از طرف وزارت پست برای اعمال فيلترينگ از ۲ هفته پيش در اختيار ICPها قرار گرفت

مديرعامل يک ICP گفت:« ليست ۱۵ هزار سايت به طور محرمانه از طرف وزارت پست برای اعمال فيلترينگ در اختيار ICPها قرار گرفت. »

«بابک ارشد» مديرعامل يک ICP، در گفت و گو با خبرنگار سرويس IT خبرگزاری دانشجويان ايران درباره​ی ارايه​ی ليست سايت​های غيرمجاز به ICPها افزود:«ليست اسامی و آدرس سايت​هايی که نياز به فيلتر در آنها احساس می​شد، از ۲ هفته پيش در اختيار ICP که دارای مجوز هستند، قرار گرفت و در حال حاضر فيلترينگ بر روی آنها اعمال می​شود.»

وی افزود:« در اين ليست که به طور محرمانه از طرف وزارتخانه در اختيار ما قرار داده شده است، حدودا اسامی ۱۵ هزار سايت با محتوای غيراخلاقی و سايت​هايی که موارد بی​ربط در آنها عنوان می​شود، قرار دارد.»

ارشد تصريح کرد:« مخابرات در رابطه با نوع افزاری که برای فيلتر کردن بايد مورد استفاده​ی ICPها قرار بگيرد، هيچگونه اعمال نظری انجام نداده است و در حال حاضر ICP ما از نرم​افزاری به نام squid برای فيلتر کردن استفاده می​کند که در واقع نوعی cash به شمار می​رود و اين امکان را به وجود می​آورد که محتوای سايت​ها قبل از رسيدن به مشترکان در يک محل ذخيره شود و با اين عمل دسترسی به سايت​هايی که نبايد از آنها استفاده شود، غيرممکن می​شود. »

ارشد، پلمپ تجهيزات ISP را مرتبط با فيلترينگ ندانست و اظهار کرد:« اين ISPها عمدتا آنهايی بودند که مجوز نداشته و در چارچوب هيچ قانونی در کشور قرار نمی​گرفتند، لذا با آنها برخورد شد و اين در حالی است که ISPهای دارای مجوز با هيچ مشکلی مواجه نشدند. »

وی درباره​ی عکس​العمل مشترکان پس از اعمال فيلترينگ گفت:« برخی از کاربران از اين موضوع ناراضی هستند، اما عمدتا مشکلی در اين زمينه از نظر کاربران وجود نداشت و اکثرا قبول دارند که اينترنت به همان اندازه که مفيد است می​تواند مضر واقع شود. »

آقای بابک ارشد، مديرعامل يک ICP، در تماس بعدی با «اسنا»، درباره​ی اظهارات خود توضيح داد:« من آمار ۱۵ هزار سايت را با آماری ديگر اشتباه گرفتم. نرم افزاری که ما برای فيلتر کردن از آن استفاده می​کنيم، قابليت فيلتر کردن اين تعداد را دارد، اما کل سايت​هايی که به ما اعلام کرده​اند، شايد به ۲۰۰ يا ۳۰۰ سايت هم نرسد که همگی غير اخلاقی هستند. »

 

رييس انجمن ISPها: ISPها به علت عدم فيلترينگ پلمپ شدند

رييس هيات مديره​ی انجمن صنفی کارفرمايان شبکه​های اينترنتی گفت:« پلمپ تجهيزات ISP ظاهرا به استناد قانون منع استفاده از ماهواره صورت گرفت، اما در واقع علت اصلی عدم وجود فيلترهاست.»

مهندس مصطفی محمدی، در گفت و گو با خبرنگار سرويس IT خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا) درباره​ی فيلترينگ ISPها بروی تعدادی از سايت​ها افزود:« ليست اسامی و آدرس حدود ۳۳ سايت، حاوی مطالب توهين آميز به ارزش​های دينی و مذهبی در اختيار ۱۲ ISP که قبلا از وزارت پست مجوز دريافت کردند، قرار گرفته​ است؛ همچنين در اختيار چهار ISP در تهران و شهرستان که اخيرا مجوز آنها ارايه شده، قرار داده شد تا اعمال فيلترينگ بروی آنها انجام شود.»

وی افزود: «تعدادی از اين سايت​ها حاوی مسايل پرونوگرافی و مسايل ضداخلاقی نيز هستند ولی هيچ کدام از آنها جنبه​ی سياسی، اطلاعاتی و اطلاع رسانی ندارند و فقط حاوی مطالب بی​ارزش هستند.»

وی تصريح کرد:« چون تعداد اين سايت​ها در حال حاضر محدود است، لذا فيلترينگ به سادگی بروی آنها انجام می​شود و هر ISP يا ICP به دلخواه خود از نرم​افزارهای خاصی که ممکن است از داخل يا خارج کشور خريداری شده باشد، استفاده می​کند. نرم​افزارهای webwence و x-stop از انواع خارجی نرم​افزارهای فيلترينگ هستند که مورد استفاده قرار می​گيرد.»

محمدی در ادامه اظهار داشت:«اين ليست از جانب امور ارتباطات ديتای شرکت مخابرات که مسووليت صدور مجوز به ICPها را نيز به عهده دارد به ICP و ISP​ها ابلاغ شد، اما مشخص نيست که دقيقا توسط چه افرادی تهيه شده است. »

رييس انجمن ISPها درباره​ی ارتباط پلمپ تجهيزات ISP​ها با فيلترينگ گفت:«معيار ادعا بر عليه اينترنت، عدم وجود فيلترهاست و آنها اينترنت را ابزاری برای ترويج فساد می​دانند و پلمپ تجهيزات به استناد منع استفاده از تجهيزات ماهواره​ای و به دنبال شکايت مديرکل حراست يا رييس شورای نظارت بر فناوری اطلاعات و ارتباطات از ISPها صورت گرفت، اما در واقع علت اصلی نبود فيلتر بود.»

محمدی خاطرنشان کرد:«اينترنت به خاطر جنبه​ی منفی آن نبايد محدود شود، توسعه​ی اينترنت و فعاليت رسمی ISPها به جای خود و بحث مقابله با جنبه​های منفی اينترنت با اعمال فيلترينگ نيز جای خود را دارد؛ چنانچه قانون و مجلس نهادی با صلاحيت برای تعيين و انجام اين کار مشخصی کند، انجمن ISPها به فيلترينگ اقدام خواهند کرد، اما اگر اعمال سليقه جناحی و سياسی به ميان بيايد، قطعا زير بار نخواهيم رفت. »