تحليل روزنامه آلماني درباره نقش ايران در آينده عراق:

دشواري هاي آمريكا در  عراق تا كجا به نفع

جمهوري اسلامي است؟

 

 

زود دويچه تسايتونگ

برگردان: جواد طالعي

www.shahrvand.com

 

اشاره:

با شكست آسان رژيم عراق در برابر ارتش آمريكا و موتلفين آن، اكنون ايران در مركز توجه رسانه هاي گروهي غرب قرار گرفته است. بسياري از روزنامه هاي غربي، در تحليل هاي خود اين احتمال را قائل هستند كه مناسبات آمريكا و ايران وارد مرحله اي بسيار حساس و تعيين كننده خواهد شد.

برخورد رسانه هاي گروهي غرب با مسائل ايران، در بسياري موارد كليشه اي و سطحي است. به عنوان نمونه، خبرنگار يكي از معتبرترين روزنامه هاي آلمان (فرانكفورتر روندشاو) براي يافتن پاسخ اين پرسش كه ايراني ها چه برخوردي با حمله آمريكا به كشور همسايه خود عراق دارند، در تهران به گفت و گو با يك دانشجو، يك استاد دانشگاه و رهبر نهضت آزادي اكتفا مي كند و با نقل چند جمله كوتاه از هر مصاحبه شونده، نتيجه دلخواه خود را مي گيرد. در حالي كه يافتن پاسخ چنين پرسشي، مستلزم پژوهشي گسترده در سطوح گوناگون جامعه است. به رغم اين اشكالات، آگاهي از ديدگاه هاي رسانه هاي گروهي غرب، به عنوان سازندگان افكار عمومي جهان، براي ما ايرانيان بسيار اهميت دارد.

دفتر اروپائي شهروند مي كوشد در چارچوب امكانات خود به اين نياز پاسخ دهد و ترجمه فارسي گزارش ها، مقالات و تحليل هاي روزنامه هاي غربي را در اختيار خوانندگان گرامي قرار دهد.

در اينجا برگردان مقاله اي را مي خوانيد كه روز سي ام آوريل امسال در روزنامه پرتيراژ "زود دويچه تسايتونگ" انتشار يافته است. نويسنده مقاله، رابطه رژيم حاكم بر ايران را با شيعيان عراق و نقش اين رابطه را در سياست آمريكائي تهران زير ذره بين قرار داده است:

 

 

ايراني ها، در نظم پس از جنگ عراق، دو هدف مهم را دنبال مي كنند: آن ها، از يكسو مي خواهند بهانه اي به دست ايالات متحده آمريكا ندهند كه به وسيله آن بتواند جمهوري اسلامي را هدف حملات تبليغاتي خود قرار دهد و از سوي ديگر خواهان استقرار رژيمي در بغداد هستند كه مطلوب تهران باشد و اجازه ايجاد پايگاه هاي دائمي را به آمريكا ندهد.

اما بيان خواست هاي شيعيان عراق، در نخستين مرحله، نشان مي دهد كه اين دو خواست نمي توانند با يكديگر هماهنگ شوند: واشنگتن از مداخله ايران (در امور شيعيان عراق) سخن مي گويد. كمال خرازي وزير خارجه جمهوري اسلامي پاسخ مي دهد: "آمريكائي ها عراق را اشغال مي كنند و ما را به عنوان همسايه اين كشور متهم مي سازند كه در مسائل داخلي آن مداخله مي كنيم."

رئيس جمهوري محمد خاتمي، برخورد ايران را چنين بيان مي كند: "آنچه ما  براي برادران عراقي خود مي خواهيم آزادي، عدالت و دموكراسي بر اساس يك راي براي هر عراقي است."

دوسوم عراقي ها را برادران ديني شيعه ايراني ها تشكيل مي دهند. به نظر مي رسد كه اكثريت آن ها در حال حاضر به يك حكومت اسلامي تمايل داشته باشند. اگر اظهارات خاتمي تحقق يابد، مسئله به يك جمهوري متاثر از اسلام در عراق خواهد انجاميد. آمريكائي ها براي دست يابي به چنين هدفي وارد جنگ نشدند. تهران، براي آرام كردن آمريكائي ها از شهروندان خود خواسته است كه تا وضعيت عراق تثبيت نشده، از سفر به اين كشور خودداري كنند. ايراني ها، حتي اجازه ندارند به شهرهاي زيارتي نجف و كربلا سفر كنند.

اما رهبري ايران، حتي اگر بخواهد، نمي تواند مانع بازگشت اپوزيسيون عراقي ـ اسلامي شود. آيت الله محمد باقر حكيم رئيس مجلس اعلاي انقلاب اسلامي عراق اعلام كرد كه روز اول ماه مه به عراق باز خواهد گشت. او، بيست و سه سال در تهران زيسته است. برادرش عبدالعزيز الحكيم در حال حاضر در بغداد به سر مي برد. حكيم، فرمانده لشگر بدر است. يك تشكيلات نظامي متشكل از ده تا پانزده هزار عراقي، كه در ايران آموزش ديده اند. حكيم، در گفت و گوئي با شبكه تلويزيوني الجزيره اعلام كرده كه افراد لشگر بدر هم اكنون در عراق به سر مي برند: "آن ها در روستاها و مناطق مختلف پخش شده اند. هيچكس نمي تواند آن ها را پس براند."

در عين حال، هر چيزي محتمل تر از آن است كه حكومت دلخواه شيعيان عراق، رونوشتي از حكومت ايران باشد. عراقي ها، از خودآگاهي سطح بالائي برخوردار هستند. سرزمين آن ها، گهواره تاريخي شيعه است.  مراكز روحانيت شيعه در شهرهاي مقدس عراق قرار دارند. فقط از زماني كه حاكميت اقليت سني با نظارت بريتانيا شديدترين فشار را عليه شيعيان اعمال كرد، روحانيون شيعه به قم و مشهد مهاجرت كردند. اكنون، حركتي متقابل آغاز مي شود.

ايران، ممكن است وزن مذهبي خود را از دست بدهد اما در زمينه سياسي برنده باشد. زيرا عراقي كه شيعيان در آن ابراز وجود كنند، ديگر از خصومت موروثي ميان تهران و بغدادي كه تا پيش از اين به وسيله سني ها كنترل مي شده است، تيمارداري نخواهد كرد.

تهران روي اين امر حساب مي كند كه اروپائي ها از تهديدهاي آمريكا عليه ايران پشتيباني نخواهند كرد. جك استراو وزير خارجه بريتانيا گفته است كه ايران يك "دموكراسي موجود" است. اظهاراتي از اين دست، نشانه هاي مثبت به حساب مي آيند. خبرگزاري جمهوري اسلامي از استراو نقل كرده است: "اگر اكثريت عراقي ها خواستار يك حكومت اسلامي باشند، ما با آن مخالفتي نخواهيم داشت. چرا بايد از اين موضوع ترسيد؟ اين در نهايت مسئله خود عراقي ها است."

در مقابل، دونالد رامسفلد وزير دفاع ايالات متحده آمريكا گفته است: "يك رژيم اسلامي مطابق نمونه ايران؟ چنين چيزي اتفاق نخواهد افتاد."

اما اگر چنين چيزي رخ دهد، از ديد ايران نه نتيجه دخالت، تحريك و پول اين كشور، كه ناشي از روند مستقل داخلي در عراق خواهد بود. دشواري هاي آمريكا، بدون دخالت ايران هم وجود دارند. از ديد تهران، دشواري هاي ايالات متحده آمريكا در عراق، تا درجه معيني مفيد هستند. اما نبايد آنقدر بزرگ بشوند كه آمريكا تلاش هائي را براي منحرف كردن افكار عمومي (به سمت ايران) آغاز كند.