مصاحبه صدای آلمان با دکتر ابراهيم يزدی

 پيرامون رابطه با آمريکا

مصالح ملی ايران ايجاب می کند با آمريکا بطور رسمی و علنی به گفتگو بپردازد۰ اما شرايط گفتگو بسيار مهم است۰ ايران در گذشته متأسفانه فرصت های تاريخی مهمی را از دست داده است و امروز در شرايط بسيار نامطلوبی که آمريکااز موضع حضور نظامی اش در همسايگی ما می خواهد با ايران سخن بگويد و معلوم نيست که ايران بتواند منافع خود را در مذاکرات و برقراری روابط حفظ کند۰

 

پرسشگر: جمشيد فاروقی

صدای آلمان: آقای دکتر يزدی، با توجه به تحولات منطقه و خاتمه يافتن عمليات نظامی گسترده آمريکا در عراق، شما نقش حضور نظامی آمريکا در منطقه را برای ايران چگونه ارزيابی می کنيد؟

يزدی: بی ترديد حضور نظامی آمريکا و متحدينش در عراق اثرات گسترده ای هم در کوتاه مدت و هم در درازمدت بر امنيت ملی ايران و مصالح ملی ما باقی خواهد گذارد۰ ايران نمی تواند چنين حضوری را ناديده بگيرد و اقداماتی جهت پيگيری و يا جهت مقابله با پيامدهای سوء آن، که ممکن است در امنيت ملی تأثير منفی داشته باشد، را ناديده بگيرد۰

صدای آلمان: در همين ارتباط ما شاهد اوج گيری بحث ها در داخل کشور پيرامون احتمال برقراری ارتباط با آمريکا هستيم۰ به نظر شما چه گرايشات مشخصی پيرامون نوع تماس با آمريکا در ايران وجود دارد؟

يزدی: ما در دنيايی زندگی می کنيم که هيچ کشوری از جمله ايران، بخصوص با توجه به موقعيت بسيار حساس و مهم استراتژيک ايران در منطقه، نمی تواند به دور خود ديواری بکشد و با جهان بيرون ارتباط نداشته باشد۰ اصل آن است که علی الاطلاق کشوری مانند ايران با همه کشورهای ديگر دنيا ارتباط داشته باشد۰ اما داشتن ارتباط به معنای قبول سلطه و سيطره يک کشور خارجی نيست۰ بنابراين مصالح ملی ايران ايجاب می کند با آمريکا بطور رسمی و علنی به گفتگو بپردازد۰ اما شرايط گفتگو بسيار مهم است۰ ايران در گذشته متأسفانه فرصت های تاريخی مهمی را از دست داده است و امروز در شرايط بسيار نامطلوبی که آمريکااز موضع حضور نظامی اش در همسايگی ما می خواهد با ايران سخن بگويد و معلوم نيست که ايران بتواند منافع خود را در مذاکرات و برقراری روابط حفظ کند۰

صدای آلمان: آقای يزدی، به نظر شما در ايران چه گرايشاتی در اين ارتباط وجود دارد؟ من فکر می کنم که اصل برقراری تماس و مناسبات ديپلماتيک بين ايران و آمريکا موضوعی است که تنها از سوی افراد محدود و اندکی رد می شود و مابقی موافق اين قضيه هستند۰ ولی اين مناسبات چه مختصاتی خواهد داشت و چه گرايشاتی بر سر اين مختصات وجود دارد؟

يزدی: دو گرايش وجود دارد۰ يک گرايش مستقيما توسط حاکمان مطرح می شود که به عناوين مختلف و به صورت های گوناگون در نماز جمعه و يا جاهای ديگری می گويند با آمريکا ارتباط خواهيم داشت و مذاکره می کنيم و در سطوحی هم اين تماس ها وجود دارد۰ اما علنی و شفاف نيست و مردم نمی دانند که چه کسانی و در چه سطوحی با آمريکايی ها سخن می گويند۰ يک گرايش ديگر آن است که در چنين شرايطی که آمريکا در عراق حضور نظامی پيدا کرده است، لازم است ابتدا مسئولان ايران به وضع سياسی ايران نگاه مجددی بياندازند و يک نوع آزادی های سياسی داده شود۰ روزنامه های بازتوقيف شده و زندانيان سياسی آزاد شوند۰ اين فشارهای سياسی ناپديد گردد و نوعی از برگشت و توجه به مردم صورت گيرد و سپس در يک حرکت علنی به مذاکره با آمريکا بنشينند۰ اين دو نوع گرايش هم اکنون در ايران حضور دارند۰

صدای آلمان: آقای يزدی، اگر بخواهيم به موضوع برقراری مناسبات با آمريکا نگاه کنيم، آيا بايد اين را نوعی دگرگونی در سياست خارجی جمهوری اسلامی تلقی کرد يا تأثيراتی بر سياست داخلی کشور هم خواهد داشت؟

يزدی: بی ترديد بر سياست داخلی ايران هم اثر خواهد گذاشت، اما همان طور که عرض کردم، يک گرايش می خواهد با برقراری روابط با آمريکا فشار خارجی را بر خود تقليل بدهد و در نتيجه آن مطالبات مردم را ناديده بگيرد۰ اما يک گرايش ديگر می گويد در شرايط کنونی می بايد نخست به مطالبات مردم پرداخت و سپس نگاهی به بيرون داشت۰

صدای آلمان: به عنوان آخرين پرسش، برخی از تحليل گران معتقدند که زمينه های مداخله نظامی خارجی در عراق يکی، و مهم ترينش آن بوده است که ميان دستگاه حکومتی و مردم آن کشور شکاف عميقی وجود داشته است۰ از اين رومعتقدند در ايران هم تا مادامی که بين حکومت و مردم شکاف وجود داشته باشد، زمينه های مداخلات خارجی در ايران وجود دارد۰ نظر شما در اين باره چيست؟

يزدی: متأسفانه چنين است که ما اکنون ناظر شکافی بين ملت و دولت هستيم که روز به روز هم عميق تر می شود۰ اين شکاف در خرداد ۱۳۷۶ به حداقل خود رسيده بود، اما متأسفانه اين فرصت ها از دست رفت و امروز به مراتب اين شکاف عميق تر و گسترده تر شده است و اگر چنانچه نتوانيم در شرايط کنونی اين شکاف را پر کنيم، هر نوع تماس با آمريکا هم نمی تواند منافع ملی ما را تأمين نمايد۰