راهپيمايی های سراسری صلح عيد پاک با شعار:

حقوق ملل به جای بمب

صدای آلمان

راهپيمايی های هرساله جنبش صلح، به هنگام عيد پاک، امسال تحت شعار "برای جهانی صلح آميز _ حقوق ملل بجای بمب" و با موضوع جنگ عراق، برگزار می گردد. به نظر سازمادهند گان، اين راهپيمايی ها، به دليل اهميت مسئله جنگ و صلح در لحظه کنونی، بی شک مورد استقبال گسترده قرار خواهد گرفت. امسال در حدود يکصد منطقه آلمان راهپيمايی و مراسم گوناگونی برگزار خواهد شد و شخصيت های متعددی در اين مراسم حضور خواهند يافت، ازجمله اسکار لافونتن، رئيس سابق حزب سوسيال دمکرات آلمان و هورست ابرهارد ريشتر، روانکاو مشهور آلمانی.

راهپيمايی های صلح عيد پاک جزو آن دسته از مراسم ثابت و مشخص برای انسان هايی بود، که خود را به جنبش صلح متعلق می دانستند. بدين گونه بود که صدها هزار تظاهرکننده حول محور صلح بسيج می شدند. ولی طی سال های گذشته اين مراسم و راهپيمايی ها چون گذشته مورد استقبال توده ای قرار نمی گرفتند. تنها در سال ۱۹۹۹ بود که در پرتو حملات هوايی ناتو به يوگسلاوی راهپيمايی های عيد پاک مردم را بار ديگر به خيابان ها کشاند. يکسال بعد تعداد شرکت کنندگان بار ديگر تنها به چند هزار تن تقليل يافت. ويلی فون اوين Willi von Ooyen ، سخنگوی دفتر مرکزی راهپيمايی های عيد پاک درباره علل نوسان در شمار شرکت کنندگان در اين مراسم چنين اظهار داشت:

"همواره يک رشته امواج اجتماعی و موضوع های معينی بودند که به راهپيمايی های عيد پاک جلوه ای خاص می بخشيدند. از دهه ۸۰ تا آستانه دهه ۹۰ ميلادی، بستگی به موضوع هايی که در جامعه مطرح بودند، شمار شرکت کنندگان نيز حتی منطقه به منطقه در نوسان بود. يا مسئله مسابقه تسليحاتی با شرق اروپا بود و يا موضوع اردوگاه های تمرينات نظامی، يا موضوع استقرار موشک های هسته ای بود و يا دومين جنگ خليج در سال های ۹۰/۹۱ ميلادی".

امسال جنگ عراق است که در صدر موضوع های راهپيمايی های عيد پاک قرار دارد. از اين رو سازماندهندگان اين مراسم در تعطيلات عيد پاک شمار شرکت کنندگان را ده ها هزار تن در يکصد منطقه آلمان برآورد می کنند. از روز جمعه تا دوشنبه)۱۸ تا ۲۱ آوريل( در سراسر آلمان تظاهرکنندگان به خيابان ها ريخته و عليه سياست آمريکا و بريتانيا دست به تظاهرات خواهند زد. هرچند که دولت آلمان خود را از شرکت در جنگ بری داشت، ولی بايد گفت که دولت آلمان نيز مورد آماج منتفدين تظاهرکننده خواهد بود. در اين باره اوين می گويد:

"به واقع دولت آلمان قصد ايجاد آنچنان نيروی نظامی اروپايی دارد که قادر به عمليات نظامی در سراسر جهان باشد. و اين خطر بزرگی است که همواره مورد بحث جنبش صلح بوده است؛ اينکه جنگ را به منزله ابزار سياست بکار ببريم، با اين هدف که همزيستی ميان انسان ها را خردمندانه شکل دهيم، اين ديگر کاملا بی معناست".

همين سخن اوين می تواند از انديشه های بنيادين راهپيمايی های عيد پاک باشد. اين راهپيمايی ها در انگلستان آغاز شدند. در عيد پاک ۱۹۵۸ به ابتکار و زير نظر فيلسوف نامور، برتراند راسل، يک راهپيمايی عظيم و طولانی ۸۰ کيلومتری از لندن به مرکز پژوهش های هسته ای عليه تسليحات اتمی سازماندهی شد. از آن پس، ديگر کشورهای اروپايی اين راهپيمايی را الگوی خود قرار دادند. در اوايل جنبش راهپيمايی های عيد پاک در آلمان تنها هزار تن شرکت می کردند. در اواسط دهه ۶۰ ميلادی دولت آلمان قصد داشت قانون ويژه ای را به تصويب برساند که به ارتش آلمان اجازه دهد در محدوده داخل کشور نيز وارد عمل گردد. همزمان دولت آلمان بخشی از هزينه جنگ ويتنام را برعهده گرفت. در اين زمان بود که ۳۰۰ هزار نفر درعيد پاک سال ۱۹۶۸ عليه تمام اين موارد دست به اعتراض زدند. طی سال های بعد راهپيمايی های عيد پاک بطور فزاينده ای به حوزه فعاليت جريانات سياسی گوناگون بدل شد. از جمله اين جريان ها حزب کمونيست آلمان بود که از سوی جمهوری دمکراتيک آلمان سابق حمايت می شد، و نفوذ اين حزب در راهپيمايی های عيد پاک خيلی زود مورد انتقاد قرار گرفت. اين انتقادها باعث گشت که با سرکوب "بهار پراگ" توسط نيروهای نظامی پيمان ورشو در سال ۱۹۶۸ در چکسلواکی، اين راهپيمايی ها را برای مدتی به تعطيلی کشانده شود.

ده سال بعد راهپيمايی های عيد پاک بار ديگر جان گرفتند. مصوبه دوگانه ناتو در سال ۱۹۷۹ راهپيمايان عيد پاک را بار ديگر به خيابان ها کشاند. برپايه اين مصوبه قرار بود موشک های ميانبرد هسته ای آمريکا در آلمان فدرال مستقر شوند. اين مصوبه واکنشی بود نسبت به استقرار موشک های اس اس ۲۰ اتحاد شوروی، که اروپای غربی را هدف گرفته بودند. در سال ۱۹۸۲ بار ديگر عليه استقرار موشک ها نيم ميليون انسان به خيابان ها ريختند و سال بعد اين تعداد به ۸۰۰ هزار تن افزايش يافت.

بطور سنتی اين جنبش لايه های اجتماعی گوناگونی را دربر می گرفت. هرساله فراخوان های راهپيمايی های عيد پاک از سوی روحانيان و الهيات شناسان، مربيان، فعالان سنديکاها، سازمان های جوانان و دانشجويان، و نيز هنرمندان، نويسندگان و دانشمندان و اساتيد دانشگاه ها مورد حمايت قرار می گرفت. هماهنگی و سازماندهی اين مراسم را هيئت هايی برعهده داشتند، که مراکز آنان در سطح کشور و منطقه فعال بودند.

ولی نيروی توده ای راهپيمايی های عيد پاک از اوايل دهه ۹۰ ميلادی رو به کاهش نهاد. تنها در سال ۱۹۹۱، يعنی پس از جنگ خليج بود که شمار راهپيمايان به يکصد هزار نفر رسيد، ولی پس از آن، اين رقم به حدود ده هزار تن کاهش يافت. به نظر سازماندهندگان اين مراسم، علت اين کاهش را بايد در دگرگونی های سياسی بنيادين و در رفع نگرانی عمومی از يک تهديد اتمی جست.

با شرکت آلمان در جنگ کوسوو در سال ۱۹۹۹ بارديگر در اين راهپيمايی ها ۵۰ هزار شرکت کننده را به حرکت درآورد. امسال نيز می تواند بطور قابل توجهی شمار شرکت کنندگان افزايش يابد؛ هرچند که کريستيان گولو، از شبکه هماهنگی برای صلح، معتقد است، کسانی که از ماه اکتبر گذشته در تمام تظاهرات ها شرکت کرده اند، يک زمانی باطری شان تمام می شود.

امسال راهپيمايان قصد دارند در کنار اعتراض به جنگ عراق، صدای اعتراض خود را نيز عليه بازسازی تسليحاتی اروپا بلند کنند.مانفرد اشتنر Manfred Stenner ، از شبکه هماهنگی برای صلح در گفتگويی با شبکه تلويزيونی ۲ آلمان گفت: آنان می خواهند مانع از آن شوند که اروپا در پاسخ به آمريکا به توان نظامی خود بيافزايد و به يک ابرقدرت بدل گردد. جنبش صلح قصد دارد پا به پای منتقدين به روند جهانی شدن مناسباتی از نوع ديگر با جهان اسلام را تبليغ و ترويج کند. اشتنر می گويد، جهان اسلام نبايد چنين احساس کند که دنيای غرب با اسلام در جنگ است.

اشتنر اعلام داشت که يکی از اهداف جنبش صلح تقويت جنبه سياسی آن است. جنبش خودانگيخته اعتراضی عليه جنگ عراق، برای جنبش صلح برقراری مناسبات جديد بين المللی را فراهم آورد. هم اکنون تظاهرات های جنبش صلح مورد حمايت هرچه وسيع تر جوانان و دانش آموزان قرار می گيرد. و بار ديگر جريان های مذهبی و بويژه مسيحيان به طور فزاينده به اين جنبش می پيوندند.